Xét tuyển đại học 2017 và những "nghịch lý"

Không xảy ra tình trạng thí sinh cuống cuồng cầm hồ sơ tìm cách đi đường nào nhanh nhất tới điểm trường đại học mà mình cần nộp bản xác nhận kết quả để kịp trước giờ "đóng sổ" xét tuyển như năm 2015, nhưng kì tuyển sinh năm 2017 cũng đang dần khép lại với nhiều tâm trạng "hỉ, nộ, ái, ố" của các sĩ tử...

Phá vỡ chiến lược hướng nghiệp

“Nhìn nhận khách quan, công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng (ĐH-CĐ) năm 2017 đã đạt được tiêu chí nhanh gọn, thuận lợi, nhẹ nhàng, hiệu quả… giảm được áp lực cho xã hội. Song, phía sau nó còn nhiều vấn đề cần được xem xét”. Đó là một trong những nhận định được đưa ra từ phía các chuyên gia giáo dục thuộc các trường ĐH-CĐ.

Trao đổi với PV Báo CAND quanh việc, sau khi công bố kết thúc đợt 1, nhiều trường, nhất là những trường thuộc top giữa và ĐH ngoài công lập "chết đứng" vì không còn nguồn tuyển thí sinh, ông Nguyễn Quốc Cường, Phó Ban đào tạo, Hội Giáo dục nghề nghiệp TP Hồ Chí Minh cho rằng, Bộ GD-ĐT cho phép thí sinh được quyền khác hẳn mấy năm trước là không giới hạn nguyện vọng đăng kí. 

Theo đó, xuất hiện có hồ sơ, thí sinh đăng kí tới 21 nguyện vọng, thậm chí có hồ sơ đăng kí tới 48 nguyện vọng vào các trường khác nhau. Qui định của Bộ, thí sinh có 1 phiếu điểm, khi đã trúng tuyển nguyện vọng rồi phải nộp bản xác nhận duy nhất, cũng có nghĩa nếu trúng nhưng thí sinh không thích (do đăng kí với mục tiêu là trúng vào bất kì một trường nào miễn là đậu ĐH) nên bỏ, không đi học trường này. Từ đây, nảy sinh tình huống, các trường "hụt" nguồn tuyển vì các em không đi học.

Tân sinh viên nộp hồ sơ nhập học tại trường Đại học Nguyễn Tất Thành TP Hồ Chí Minh.
Tân sinh viên nộp hồ sơ nhập học tại trường Đại học Nguyễn Tất Thành TP Hồ Chí Minh.

Ngoài ra, thí sinh đăng kí nguyện vọng vào nhiều trường cũng đã phá vỡ hệ thống, phá vỡ toàn bộ chương trình hướng nghiệp, tư vấn, bồi dưỡng cho thí sinh khi lựa chọn ngành, nghề. Công tác hướng nghiệp hướng dẫn, thí sinh tự biết năng lực, sở trường, ý thích, khả năng kinh tế của gia đình... để lựa chọn, tập trung học chuyên sâu để có khả năng cao thi đạt nguyện vọng. 

Như vậy, khi cho phép thí sinh đăng kí nhiều nguyện vọng, các em sẽ chuyển sang mục tiêu vào bằng được bất kì một trường ĐH nào. Nhưng khi trúng ở những trường mà coi là thứ yếu, sau trường, ngành mà mình thích nhất thì các em lại không nhập học.

Về phía các trường, từ dữ liệu "lọc ảo" của Bộ GD-ĐT, các trường có trong tay danh sách thí sinh trúng tuyển nhưng do tình trạng không đến nhập học nên không thấy mặt nhiều thí sinh trúng tuyển. Ngay trong đợt 1 đã có tới 170 đơn vị tuyển đủ chỉ tiêu. Nếu tính từ mức đạt 70% chỉ tiêu trở lên như Bộ khẳng định, thì con số này lên tới 234 đơn vị (chiếm 73% số đơn vị tuyển sinh). Nhưng thực tế, tới ngày 8-8, khi thống kê từ các trường cho thấy chỉ có 242.000/352.000 thí sinh trúng tuyển đợt 1 làm thủ tục xác nhận nhập học. Như vậy, khoảng 110.000 thí sinh trúng tuyển đợt 1 không nhập học, chiếm khoảng 30%.

Cạn nguồn tuyển cho đợt xét bổ sung

Ở hai năm trước, sau khi thi, biết kết quả và điểm sàn, thí sinh mới đăng ký xét tuyển ĐH, CĐ. Năm nay, Bộ sử dụng phần mềm xét tuyển chung, huy động 2 nhóm xét tuyển phía Bắc và phía Nam tham gia cùng Bộ để lọc “ảo”. Các phần mềm chuyên dụng đã phát huy hiệu quả cao, giúp cho thí sinh trúng tuyển vào nguyện vọng ưu tiên cao nhất và giúp các trường tăng cường kiểm soát thí sinh ảo. Tuy nhiên, kết quả chỉ có 70% thí sinh trúng tuyển nhập học. Từ thực tế kết thúc đợt xét tuyển nguyện vọng 1, nhiều trường ĐH rơi vào tình cảnh: Hệ thống dữ liệu của Bộ đã "khoá" toàn bộ số liệu về thí sinh, sau khi công bố số liệu thí sinh trúng tuyển nguyện vọng 1, các trường đành "chịu trận" và chỉ còn biết "bồn chồn" ngồi đợi thí sinh.

Mọi năm các trường sau khi tuyển được khoảng 30-40%, sẽ tuyển nguyện vọng bổ sung vì trong tay có dữ liệu về thí sinh, còn năm nay thì không thể. Nguồn tuyển thì thiếu.

Một sự thật cần được nhìn nhận trong phương thức tuyển sinh năm nay đó là, phần mềm xét tuyển chung và lọc ảo đã không thể nào tính toán và thỏa mãn đủ tất cả các điều kiện xét tuyển của các trường. Thực tế, hiện, nhiều trường có những phương thức tuyển sinh khác nhau. Năm nay cũng xuất hiện điểm mới đó là rất nhiều trường Cao đẳng đã tuyển đủ chỉ tiêu. Điều này cho thấy, thí sinh nay đã thay đổi tư duy: ĐH không phải là con đường duy nhất. Nhiều em chuyển hướng không vào ĐH mà đi học nghề. Điều này thì phần mềm lọc ảo không thể tính. Dẫn tới bị sai số rất lớn khi thí sinh trúng tuyển và nhập học ở các trường CĐ nghề.

Dựa theo số liệu kì tuyển sinh 2017, tổng chỉ tiêu của các trường ĐH là 352.000 cộng với lượng thí sinh đi du học nước ngoài vào khoảng 100.000, thêm tổng chỉ tiêu khoảng 100.000 vào các trường vừa học vừa làm là khoảng 600.000 chỉ tiêu. Trong khi tổng thí sinh thi chính thức năm nay là 868.000. Tức là chỉ còn hơn 200.000 chỉ tiêu cho các trường là 132 trường ĐH-CĐ trên cả nước. Nguồn tuyển bằng 0 với các trường top dưới và ngoài công lập.

Sẽ không tránh được cả lời khen và chê sau kì tuyển sinh 2017 nhưng kì tuyển sinh khép lại cũng bộc lộ một vấn đề rất rõ, đó là đã tới lúc các trường cần nhìn nhận sự thật, hay nói cách khác là sự chấp nhận “cuộc chơi”, cơ chế thị trường sẽ tự điều chỉnh, đào thải những cơ sở đào tạo không có chất lượng, uy tín và người học sẽ được lợi nhất.

Huyền Nga

Các tin khác

Lớp học chữ đặc biệt nơi đại ngàn Tà Xùa

Lớp học chữ đặc biệt nơi đại ngàn Tà Xùa

Giữa cánh rừng đặc dụng của xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La, đường vào bản Làng Sáng nhiều đoạn chỉ vừa một xe máy chạy qua. Tối tối, nơi bản xa này lại vang lên tiếng đánh vần ê a của những phụ nữ dân tộc Mông lần đầu học chữ. Tại bản Làng Sáng, lớp học xóa mù chữ mở ra hy vọng đổi thay cho những người quanh năm chỉ biết cầm cuốc làm nương rẫy mà chưa một lần cầm bút.

Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 tại khu vực miền Trung

Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 tại khu vực miền Trung

 Samsung Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) tổ chức lễ Phát động cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026 tại khu vực miền Trung với mục tiêu thúc đẩy việc ứng dụng giáo dục STEM vào nghiên cứu và xây dựng các giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn của xã hội và địa phương.

Tăng mạnh thí sinh đăng ký thi đánh giá tư duy đợt cuối

Tăng mạnh thí sinh đăng ký thi đánh giá tư duy đợt cuối

Hệ thống đăng ký dự thi kỳ thi đánh giá tư duy TSA đợt 3 năm 2026 của Đại học Bách khoa Hà Nội ghi nhận đã có hơn 22.000 thí sinh đăng ký dự thi thành công, tăng hơn 10% so với đợt 2. Đây là đợt thi có số điểm thi lớn trước từ trước tới nay. 

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Công ty Nestlé Việt Nam về xây dựng lối sống năng động, tích cực cho học sinh tiểu học, cuộc thi toàn quốc “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” đã chính thức được phát động với sự đồng hành và phối hợp của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng.

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Năm 2026, Đại học (ĐH) Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu, với 88 mã ngành, trong đó có 41 chương trình học bằng tiếng Việt, 20 chương trình học bằng tiếng Anh, 7 chương trình định hướng ứng dụng POHE, 2 mã chương trình tiên tiến (5 chương trình), 3 mã chương trình chất lượng cao (16 chương trình), 1 ngành/chương trình đào tạo bằng tiếng Anh là Công nghệ tài chính (TV), Toán ứng dụng (TA) và Kinh tế số (TA) mở trong 2026.

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Theo đề án, hai trường chuyên của Hà Nội sẽ tập trung đào tạo học sinh có năng lực nổi trội, tăng cường học chuyên sâu, nghiên cứu khoa học, học theo dự án và rèn kỹ năng học thuật bậc đại học. Kết quả đầu ra của học sinh hướng tới được công nhận rộng rãi trên thế giới.

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh tự do đăng ký dự thi tăng cao chưa từng có, với gần 64.000 thí sinh. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu thi lại để tìm đường vào đại học của nhiều người học, mà còn đặt ra yêu cầu về công tác hướng nghiệp cho học sinh cần hiệu quả hơn.

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Kỳ tuyển sinh đầu cấp và thi vào lớp 10 tại TP Hồ Chí Minh năm học 2026 -2027 ghi nhận nhiều điểm mới về phương thức tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu và cách thức đăng ký. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng mạnh, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, đòi hỏi những giải pháp căn cơ để giảm căng thẳng cho học sinh và phụ huynh.

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Từ năm 2027, thi tốt nghiệp THPT trên máy tính dự kiến sẽ được triển khai thí điểm tại những nơi có đủ điều kiện. Mặc dù thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là bước đi tất yếu trong lộ trình chuyển đổi số, song các chuyên gia cũng đặt ra hàng loạt yêu cầu khắt khe về hạ tầng, nhân lực và thể chế để đảm bảo việc triển khai hiệu quả.

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Trong nhiều năm qua, xét tuyển học bạ từng được xem là “cánh cửa rộng” giúp thí sinh bước vào giảng đường đại học. Tuy nhiên, trước những điều chỉnh của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đầu vào, học bạ đang dần mất đi vị thế vốn có. Khi học bạ không còn là “tấm vé vàng”, thí sinh buộc phải điều chỉnh chiến lược ôn tập, đa dạng các phương thức xét tuyển để cửa vào đại học không bị thu hẹp.

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, tạo thuận lợi cho phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Ngày 26/4, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh cho biết, tính đến thời hạn cuối đăng ký dự thi Kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 (ngày 25/4/2026), có 172.622 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 77% so với đợt 2 năm 2025.