Xe siêu tải đang “băm” nát quốc lộ 70

Cung đường “đau khổ”

Quốc lộ 70 (QL70) được xây dựng từ năm 1968, có tổng chiều dài 185km, từ ngã ba huyện Đoan Hùng (tỉnh Phú Thọ) qua Yên Bái đến ngã ba Bản Phiệt (tỉnh Lào Cai), là tuyến đường thông thương huyết mạch, nối khu vực cửa khẩu quốc tế Lào Cai với các tỉnh miền xuôi và ngược lại.

Ban đầu, trọng tải thiết kế của QL70 là 13 tấn, năm 2008 nâng lên 30 tấn nhưng cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, giao thương hàng hoá, tuyến quốc lộ này đang ngày đêm oằn mình gánh trên lưng các loại xe siêu trường, siêu trọng. Theo đánh giá của cơ quan chức năng, QL70 hiện nay được coi là một trong những con đường “đau khổ” nhất. Theo ước tính, trung bình có khoảng 2.500 - 2.700 lượt xe/ngày, đêm. Đoạn QL70 đi qua địa phận tỉnh Yên Bái dài 85Km, từ Km25A (ranh giới với tỉnh Phú Thọ) đến Km109 (ranh giới với tỉnh Lào Cai), mặc dù vừa được cải tạo nhưng hiện tại đường xuống cấp nghiêm trọng, nhiều đoạn đường bị cày sâu, tạo thành các rãnh sâu kéo dài, các ổ voi, ổ trâu ngổn ngang trên đường.

Hệ thống cầu cống dọc QL70 cũng xuống cấp nghiêm trọng, hai cây cầu Phố Giàng, cầu Ngòi Lực bị vỡ bê tông đầu dầm vào năm 2010. Tuy là tuyến huyết mạch nhưng QL70 chỉ được xây dựng với tiêu chuẩn đường cấp V miền núi. Vì vậy, mặt đường sau khi khôi phục, cải tạo cũng vẫn là 5,5m, có chỗ 6m. Từ khi được cải tạo đến nay, phần lề đường dùng để xây dựng rãnh thoát nước lộ thiên rất sâu, đường không có lề nên đã không những thu hẹp diện tích sử dụng của đường lại mà còn gây nguy hiểm cho người và phương tiện di chuyển, nhất là đối với những người đi xe môtô, xe gắn máy.

Chính vì lẽ đó mà nhiều vụ TNGT xảy ra liên tục trên QL70, khiến nhiều đoạn trên tuyến đường này trở thành "điểm đen" về ATGT. Trên địa bàn tỉnh Lào Cai, thống kê của Phòng CSGT Công an tỉnh Lào Cai cho thấy, chỉ tính đến tháng 4/2013, toàn tỉnh Lào Cai đã xảy ra 84 vụ TNGT, làm 39 người chết, bị thương 86 người thì riêng tuyến QL70 (chạy qua tỉnh Lào Cai) đã chiếm một nửa (50%) số vụ TNGT trên địa bàn toàn tỉnh.

1.001 chiêu trò tránh né của tài xế

Làm việc với chúng tôi, ông Nguyễn Quang Bình, Phó Chánh thanh tra Sở GTVT tỉnh Yên Bái cho biết: “Thực hiện Công điện số 95/CĐ-TTg ngày 10-1-2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc chấn chỉnh tình trạng phương tiện vận tải đường bộ vi phạm chở hàng quá tải trọng, chúng tôi vừa triển khai đợt cao điểm xử lý xe quá tải trọng trên địa bàn. 1 tuần ra quân tổ công tác đã phát hiện, xử lý hàng chục vụ vượt tải trọng trên QL70, cao điểm có ngày kiểm tra 13 xe thì phát hiện tới 5 xe chở vượt tải từ 10 - 50 tấn hàng. Điển hình như xe đầu kéo BKS 30N-8616 do lái xe N.Đ.T điều khiển chở sắt đi từ Hà Nội - Lào Cai bị lập biên bản vi phạm khi tổ công tác đo được xe chở tổng tải trọng lên đến 94,8 tấn, vượt quá 97,6% so với tải trọng quy định.

Để tránh né các cơ quan chức năng, cánh lái xe quả tải cũng có nhiều chiêu trò. Thủ đoạn điển hình là tài xế sử dụng lực lượng “cò đường” để báo tin địa điểm các cơ quan chức năng cắm chốt hoặc kiểm tra; hoặc họ thuê người dẫn đường để tránh trạm cân. Trạm cân lưu động được đặt tại Km 31+800, QL70 không kiểm soát được toàn bộ cung đường (có nhiều đường tránh), vì vậy “cò đường” đã dẫn các lái xe chạy (QL32C) vòng qua cầu Văn Phú vào TP Yên Bái và sau đó sẽ rẽ sang QL70. Tuy nhiên, do lực lượng mỏng, cũng không thể kiểm soát được hết”, ông Nguyễn Quang Bình, Phó Chánh thanh tra Sở GTVT tỉnh Yên Bái cho biết.

Tây Bắc bây giờ đang vào mùa mưa, trạm cân điện tử có bất lợi là hoạt động không chính xác khi trời mưa to. Nhiều lái xe đã lợi dụng điều này để phóng xe qua trạm cân, tránh né bị xử lý. “Trong 21 ca trực chúng tôi thực hiện gần đây, tổ công tác chỉ thực hiện được 16 ca, 5 ca phải nghỉ do trời mưa lớn, kéo dài”, một cán bộ tổ công tác liên ngành Yên Bái cho biết thêm.

Bên cạnh đó, để tránh né “hợp pháp”, cánh lái xe cũng nghĩ ra một chiêu trò khác là hạ tải trước khi đến trạm cân, sau đó tìm cách thuê hoặc quay lại lấy hàng khi tổ tuần tra liên ngành di chuyển đi nơi khác. Theo điều tra của PV Báo CAND, QL70 qua địa bàn tỉnh Yên Bái đã xuất hiện các điểm tập kết xe, chờ hạ tải, sang tải tại khu vực Cát Lem, khu vực đèo Bụt thuộc địa bàn huyện Đoan Hùng (cách trạm cân khoảng 10km) và tại xã Khánh Hòa, huyện Lục Yên (cách Yên Bái 60km).

Ngoài những biện pháp đối phó như vừa nêu trên, một số đối tượng có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan còn liều lĩnh chửi bới, đe dọa và tấn công tổ công tác. Thượng tá Hoàng Trọng Phán, Trưởng phòng CSGT Công an tỉnh Yên Bái cho biết, thời gian gần đây, khi lực lượng chức năng làm mạnh, đêm đến một số đối tượng đi xe môtô đến đạp đổ biển báo trạm cân ở hai đầu đường khu vực cân. Chúng còn liều lĩnh tổ chức ném gạch đá vào khu vực làm việc của tổ công tác. Tổ công tác liên ngành đã bắt được 3 đối tượng, giao cho Công an huyện Yên Bình để điều tra, xử lý…

Chiều 28/7, trao đổi với PV Báo CAND, ông Nguyễn Quang Bình, Phó Chánh thanh tra Sở GTVT tỉnh Yên Bái cho biết, “Thanh tra Sở GTVT Yên Bái vẫn tiếp tục kết hợp với lực lượng CSGT tăng cường tuần tra, kiểm soát, cân tải trọng và xử lý đối với các xe quá khổ, quá tải chạy trên địa bàn. Tình hình còn nhiều diễn biến phức tạp nên chúng tôi không thể chủ quan và sẽ tiếp tục thực hiện một cách nghiêm túc”.

QL70 là mạch máu giao thông nối liền các tỉnh Tây Bắc và miền xuôi nhưng thực tế đây đang là con đường đau khổ, với nhiều đoạn đường sống trâu, ổ voi, ổ gà gây nguy hiểm cho người và phương tiện giao thông. Trong thực tế, QL70 đã xuất hiện nhiều “điểm đen” giao thông và số lượng những “điểm đen” ấy sẽ tiếp tục gia tăng nếu các cơ quan chức năng không có biện pháp quyết liệt và mạnh tay hơn nữa…