Phát triển ngành công nghiệp “không khói”, bước đi bền vững từ Quảng Trị

Quảng Trị đặt mục tiêu đến năm 2030, số lượt khách du lịch đạt 13 - 15 triệu lượt, trong đó khách quốc tế chiếm 10% và ngành du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp 10% GRDP trở lên. Năm 2025, số lượt khách du lịch Quảng Trị đạt 9,6 triệu lượt khách, tăng 16,9% so với cùng kỳ năm 2024; khách quốc tế đạt 450 nghìn lượt khách, tăng 43% so với cùng kỳ năm 2024.

Du lịch Quảng Trị đang trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh gắn với lợi ích cộng đồng và phát triển bền vững; địa phương đang phát huy giá trị di sản thiên nhiên thế giới, di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch văn hóa. Hướng tới định vị Quảng Trị là một trong các điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Việt Nam, trung tâm du lịch mạo hiểm của khu vực Châu Á gắn với những hình ảnh chủ đạo, độc đáo, mang đậm bản sắc.

Những năm qua, ngành du lịch Quảng Trị đã tìm mọi giải pháp để đánh thức “Viên kim cương xanh” Phong Nha - Kẻ Bàng. Hang Sơn Đoòng của Việt Nam được Google giới thiệu hình ảnh trên trang chủ đến 17 quốc gia và vùng lãnh thổ như: Vương quốc Anh, Romania, Thuỵ Điển, Hy Lạp, Argentina, Chile, Costa Rica, El Salvador, Hy Lạp, Mexico, Singapore, Thái Lan, Quần đảo Virgin… Sơn Đoòng cũng đã được CN Traveller vinh danh là 1 trong 7 kỳ quan thế giới.

Trong số các địa điểm khi đến với Quảng Trị, Sơn Đoòng là nơi được du khách mong muốn đến nhất, vì không phải ai muốn cũng có thể đến được với Sơn Đoòng. Hang Sơn Đoòng được Tổ chức kỷ lục Thế giới Guinness, Hiệp hội kỷ lục thế giới, Liên minh kỷ lục thế giới chứng nhận là lớn nhất thế giới, với chiều rộng 150 mét, cao hơn 200 mét, chiều dài lên tới gần 9km. Hang nằm trong quần thể hang động Phong Nha - Kẻ Bàng, vườn quốc gia lớn nhất Việt Nam.

Phong Nha - Kẻ Bàng không chỉ là “nhà” của Sơn Đoòng - hang động lớn nhất thế giới, mà còn là của hang Én - hang động lớn thứ 3 thế giới và cũng là điểm đến đầu tiên trong con đường tiến vào hang Sơn Đoòng. Bên cạnh đó, hơn 350 hang động, các sông ngầm và hệ động thực vật quý hiếm đã được tìm thấy tại đây.

Sơn Đoòng tái hiện khung cảnh hố sụt khổng lồ nằm sâu hơn trong hang, với ánh nắng chiếu rọi làm sáng bừng khung cảnh hang với nhiều sắc thái xanh của núi rừng. Cả một khu rừng nguyên sinh phát triển mạnh mẽ ngay trong hang động kỳ vĩ này sẽ tiếp tục làm kinh ngạc bất cứ du khách nào tới Sơn Đoòng, kể cả những nhà thám hiểm dày dặn kinh nghiệm.

Bên cạnh Sơn Đoòng, Phong Nha - Kẻ Bàng còn giữ trong mình những giá trị di sản độc bản quý hiếm về lịch sử, về văn hoá với hệ thống đường Trường Sơn hùng vĩ. Con đường mòn chạy dọc dãy Trường Sơn hùng vĩ rầm rập bước chân những binh đoàn ra trận năm xưa, cũng là nỗi ám ảnh đối với các chuyên gia quân đội Mỹ, để rồi họ phải thốt lên rằng, đó là “trận đồ bát quái xuyên rừng rậm”.

Từ Trường Sơn huyền thoại, chúng tôi về Khe Sanh, Quảng Trị. Vùng đất chỉ cần nhắc tên, người ta đã nghe vọng về cả một chiều dài lịch sử. Tên gọi Khe Sanh từng đi vào những bản tin chiến sự khốc liệt nhất, ghi dấu ấn sâu đậm trong ký ức của nhiều thế hệ ở cả hai bên bờ đại dương.

Khe Sanh mang một dấu ấn đặc biệt, từng là tâm điểm của những cuộc đối đầu quân sự mang tầm vóc quốc tế. Nơi đây, giới lãnh đạo quân sự đối phương từng xem việc giữ căn cứ này có ý nghĩa quyết định đến danh dự và uy tín chiến lược. Thậm chí, nhiều thập niên sau chiến tranh, địa danh Khe Sanh của Quảng Trị vẫn hiện diện trong bài diễn văn nhận chức của Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama như một biểu tượng của sự thử thách và mất mát.

Và nay, người ta đến Khe Sanh không phải để nhắc lại chiến tranh như một điều chia cách, mà để kể với bạn bè một câu chuyện mới: Câu chuyện về một Khe Sanh xanh tươi, trù phú được kể qua một loài cây bình dị: Cây cà phê Khe Sanh, với 100 năm đứng chân trên mảnh đất này.

Cà phê Khe Sanh đã trở thành một sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, một thương hiệu có chỉ dẫn địa lý vững chắc và là nguồn sinh kế cốt lõi của hàng nghìn hộ dân tại các xã Hướng Phùng, Tân Lập, A Dơi. Nhiều sản phẩm đã đạt chứng nhận OCOP cao, đạt giải tại các cuộc thi cà phê đặc sản và tự hào bước ra thị trường quốc tế. Khe Sanh đang là điểm đến du lịch hấp dẫn thu hút du khách.

Hương vị cà phê thơm ngọt cà phê Khe Sanh không thuần túy là một sản vật địa phương, mà là sự kết tinh của đất trời, của mồ hôi, nước mắt mà là giá trị của hòa bình. Nơi từng vang tiếng súng, hôm nay vang tiếng cười; nơi từng chứng kiến sự đối đầu, hôm nay mở ra giao thương, du lịch, hợp tác và hữu nghị. Đó là sự chuyển hóa đầy ý nghĩa: Từ một vị trí chiến lược trong chiến tranh thành một lợi thế kết nối thịnh vượng trong hòa bình.

Với định hướng du lịch là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, Quảng Trị đang đi đúng hướng về phát triển ngành công nghiệp “không khói”. Trong 9 tháng đầu năm 2026, tỉnh Quảng Trị đã đón lượng khách du lịch ước đạt 655.000 lượt, tăng 6,81% so với cùng kỳ; lũy kế 9 tháng đạt 9.398.600 lượt khách, tăng 11,67%, số lượt khách lưu trú tăng 17,1%, doanh thu dịch vụ lưu trú tăng 17,8%; tổng thu từ khách du lịch ước đạt 10.808 tỷ đồng, tăng 11,67% so với cùng kỳ.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, đồng chí Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh: Khe Sanh là vùng đất lịch sử nổi tiếng thế giới, là nơi xảy ra chiến sự khốc liệt nhất, thu hút sự quan tâm đặc biệt của truyền thông quốc tế. Khe Sanh là vùng cao nguyên có khí hậu và cảnh quan đặc sắc giữa miền Trung nắng gió; khí hậu mát mẻ, thung lũng xanh, những đồi núi trùng điệp, đây là lợi thế để phát triển du lịch nghỉ dưỡng.