Phát hiện, xử lý nhiều bom đạn, vật liệu nổ
Thời gian qua, cùng với cả hệ thống chính trị, lực lượng Công an TP Huế, đặc biệt là Công an các xã, phường ở địa bàn thành phố đã tích cực vận động người dân thực hiện tốt công tác giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, pháo nổ.
Song song với nhiệm vụ này, Công an các địa phương còn thường xuyên tuyên truyền đến người dân chủ động trình báo chính quyền địa phương, cơ quan chức năng khi phát hiện bom mìn, vật liệu nổ sót lại sau chiến tranh để được xử lý kịp thời nhằm đảm bảo an toàn.
Vào giữa tháng 7 vừa qua, trong quá trình rà phá bom mìn tại tổ dân phố Đông Lâm, phường Phong Thái (TP Huế), lực lượng chức năng đã phát hiện một hầm chứa 18 vật liệu nổ gồm đạn pháo 105 mm, đạn pháo 90 mm, đạn cối 82 mm, rocket chống tăng 66 mm và lựu phóng 40 mm được chôn dưới lòng đất trong khu vực rừng tràm. Sau khi kiểm tra, khoanh vùng, đội rà phá bom mìn đã di chuyển an toàn số vật liệu nổ này đưa về bãi hủy nổ xử lý theo quy định.
Theo thông tin từ chính quyền địa phương, khu vực Đông Lâm từng là địa bàn có vị trí quân sự quan trọng trong thời kỳ chiến tranh. Cách nơi phát hiện hầm chứa bom đạn khoảng 750m về phía Tây là sân bay dã chiến được quân đội Hoa Kỳ sử dụng trong giai đoạn năm 1965-1968. Đây cũng là khu vực diễn ra nhiều trận giao tranh ác liệt trong chiến dịch Xuân Mậu Thân năm 1968. Sau hàng chục năm, số lượng bom, đạn còn sót lại dưới lòng đất luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người dân địa phương.
Vì thế việc rà phá và xử lý vật liệu nổ tại khu vực này góp phần bảo đảm an toàn cho hoạt động sản xuất, chăn nuôi của 161 người dân đang sử dụng đất và giảm thiểu rủi ro cho gần 2.000 người dân sinh sống tại tổ dân phố Đông Lâm.
Ông Lê Việt Thành, Chủ tịch UBND phường Phong Thái cho biết: “Thời gian qua, chính quyền địa phương thường xuyên tuyên truyền, khuyến cáo người dân nâng cao ý thức phòng tránh bom mìn, tuyệt đối không tự ý đào bới, di chuyển hoặc tác động vào những vật thể nghi là bom mìn, vật nổ. Khi phát hiện bom, mìn, vật nổ, người dân cần giữ nguyên hiện trạng và nhanh chóng thông báo cho chính quyền, lực lượng chức năng để có biện pháp xử lý an toàn”.
Hay mới đây, trong quá trình đào móng làm nhà, một hộ dân tại khu vực đường Nguyễn Cư Trinh, phường Phú Xuân, TP Huế phát hiện một số vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Bộ Chỉ huy Quân sự TP Huế đã chỉ đạo các đơn vị đến hiện trường kiểm tra, khoanh vùng, căng dây cảnh báo. Sau đó tiến hành thu gom được 1 bom bi, 5 quả lựu đạn tại khu vực này để xử lý bảo đảm an toàn cho khu dân cư.
Còn tại địa bàn các xã miền núi ở A Lưới, nhờ công tác tuyên truyền của lực lượng Công an và các đơn vị, nhiều người dân kịp thời trình báo, hoặc giao nộp đến cơ quan chức năng khi phát hiện bom, đạn còn sót lại sau chiến tranh. Như vừa qua, trong một lần lên rừng, anh Hồ Văn Lát trú tại xã A Lưới 1 tình cờ phát hiện 50 viên đạn nên anh Lát lập tức mang số đạn này về giao nộp cho Công an xã A Lưới 1.
Ngoài ra, từ tin báo của người dân địa phương, lực lượng các đội rà phá bom mìn liên tiếp xử lý thành công nhiều quả bom, đạn gồm: quả bom MK81 250LB được phát hiện trong quá trình thi công tuyến đường cửa khẩu Hồng Vân; bom MK82 ở độ sâu 1,2m dưới mặt đất trong khu rừng tràm của gia đình anh Hồ Văn Tường (trú tại thôn Kê, xã A Lưới 1)… Qua đó góp phần làm sạch, hồi sinh các vùng đất ô nhiễm do bom mìn.
Tiếp tục rà phá bom mìn, làm sạch 4,5 triệu m2 đất
Theo thống kê của các đơn vị chức năng, dù công tác khảo sát, rà phá bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh đã được triển khai trong nhiều năm, song tại nhiều địa phương ở TP Huế, nhất là khu vực đồi núi, vùng cát, nguy cơ ô nhiễm bom mìn vẫn còn rất lớn.
Hiện TP Huế vẫn còn khoảng 158.000 ha đất, chiếm khoảng 30% diện tích tự nhiên được xác định bị ô nhiễm bom mìn, vật nổ. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cần tiếp tục huy động nguồn lực, kinh phí và nhân lực cho công tác rà phá bom mìn, khắc phục hậu quả chiến tranh.
Trong bối cảnh diện tích đất còn ô nhiễm bom mìn, vật nổ lớn, việc huy động nguồn lực, nhất là thông qua hợp tác quốc tế có ý nghĩa quan trọng đối với công tác khảo sát, rà phá và xử lý.
Mới đây, dự án Khảo sát và rà phá bom mìn, vật nổ để hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội TP Huế giai đoạn 2026 - 2030 được triển khai trên cơ sở thỏa thuận hợp tác giữa Liên hiệp các tổ chức hữu nghị TP Huế và tổ chức PeaceTrees VietNam.
Dự án sẽ khảo sát, rà phá, xử lý bom mìn, vật nổ, từng bước đưa đất trở lại sử dụng an toàn, tạo điều kiện để triển khai các công trình phúc lợi, phát triển sản xuất và sinh kế cho người dân các địa phương ở TP Huế. Cùng với đó, hoạt động giáo dục phòng tránh tai nạn bom mìn, vật nổ được lồng ghép nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, giảm thiểu nguy cơ tai nạn. Dự án nhằm góp phần khắc phục hậu quả chiến tranh, bảo đảm an toàn cho người dân và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
Theo kế hoạch, đến tháng 5/2030, dự án sẽ góp phần giải phóng khoảng 4,5 triệu m2 đất, xử lý 1.500 nhiệm vụ khẩn cấp và tổ chức 1.500 buổi giáo dục phòng tránh bom mìn, vật nổ, mang lại lợi ích cho khoảng 38.000 người dân trên địa bàn TP Huế.
Ông Huỳnh Tiến Đạt, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị TP Huế cho biết: Thông qua dự án sẽ góp phần nâng cao hiệu quả khắc phục hậu quả bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh, góp phần bảo vệ tính mạng, sức khỏe người dân. Đồng thời dự án sẽ làm sạch nhiều diện tích đất bị ô nhiễm bom mìn để triển khai các công trình, phát triển sinh kế và thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương.
