Nhiều năm sống bên bờ sông Ô Lâu, bà Nguyễn Thị My Ly (68 tuổi, ở tổ dân phố Vĩnh Hòa, phường Phong Dinh) chứng kiến bờ sông ngày càng lấn sâu vào đất liền. Vị trí mép nước trước đây còn cách xa nhà, nay đã áp sát khu vực sinh hoạt, có nơi xuất hiện vết nứt sát tường.
Trước nguy cơ sạt lở, gia đình bà Ly phải sơ tán mỗi khi nước sông dâng cao. Phía sau nhà, một số vị trí đất bị xói lở được bà gia cố tạm thời, tìm cách giữ phần đất còn lại.
“Khi nước lên thì phải sơ tán, nước xuống mới trở về nhà. Nước lên tràn vào nhà, xói vào đất vườn. Có những đoạn rạn nứt sát tường nhà rồi”, bà Ly nói và bày tỏ sự lo lắng khi mép sông nằm ngay gần lối đi phía sau nhà, gia đình đang có cháu nhỏ...
Không riêng gia đình bà Ly, nhiều hộ dân dọc sông Ô Lâu cũng đang đối mặt với tình trạng tương tự. Theo ghi nhận vào những ngày cuối tháng 10/2026, có những đoạn bờ sông bị khoét sâu, khoảng cách từ mép sạt lở đến nhà dân chưa đầy 1m.
Ông Trịnh Đức Nhu, Chủ tịch UBND phường Phong Dinh cho biết, sạt lở bờ sông Ô Lâu đã xảy ra nhiều năm, kéo dài tại nhiều vị trí trên địa bàn. Trước tình hình đó, địa phương đã triển khai kiểm tra, cảnh báo tại các khu vực xung yếu, chủ động phương án di dời dân khi xảy ra mưa lũ. Đồng thời phối hợp với các cơ quan chuyên môn đề xuất giải pháp khắc phục lâu dài.
Sạt lở không chỉ uy hiếp người dân sống dọc hai bên bờ sông Ô Lâu mà tại sông Bồ, sạt lở vẫn có dấu hiệu mở rộng, "ngoạm" vào đất liền đoạn chảy qua các xã, phường: Kim Trà, Quảng Điền, Đan Điền… Ông Lê Văn B. (trú thôn Phước Yên, xã Quảng Điền) cho biết: “Tôi và nhiều hộ dân nằm sát sông đều bị sạt lở cuốn đi nhiều diện tích đất, cây cối. Trước đây, mép bờ sông cách vườn nhà hơn 15 mét mà nay sạt lở ăn sâu sát vào vườn rồi”.
Theo phản ánh của nhiều hộ dân, sau mỗi mùa mưa lũ, có những vị trí, mép sạt lở đã tiến sát đường giao thông, khu nghĩa trang, cột điện. Sạt lở còn khiến nhiều khu vực trước đây là bãi bồi, đất trồng cây nay đã biến thành những đoạn bờ dốc đứng. Riêng tại nhánh sông Rào Cùng, chi lưu của sông Bồ, sạt lở kéo dài khoảng 800 m, nhiều “hàm ếch” ăn sâu vào đất liền. Trước đó, đợt mưa lũ vào cuối năm 2025 đã làm tuyến đường huyết mạch kết nối Tỉnh lộ 19 đến đê Nho Lâm, xã Quảng Điền bị sạt nghiêm trọng. UBND TP Huế đã công bố tình huống khẩn cấp thiên tai để khắc phục thiệt hại sạt lở khu vực kể trên.
Theo ông Nguyễn Ánh Cầu, Chủ tịch UBND xã Quảng Điền, cứ hàng năm, sau những đợt mưa lớn kéo dài, nhiều đoạn bờ sông Bồ bị nước lũ xâm thực, trong đó đoạn qua thôn Phước Yên có nơi ăn sâu vào bờ hơn 50 m. Hiện, phần đất ven sông ngày càng thu hẹp, trong khi nguy cơ sạt lở tiếp tục phát triển sâu vào phía trong là rất lớn. Diện tích đất sản xuất bị mất ngày càng nhiều, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động canh tác, sinh kế và đời sống của các hộ dân.
Xã Quảng Điền vừa thành lập đoàn kiểm tra hiện trạng sạt lở ở một số khu vực, đánh giá nguy cơ ảnh hưởng đến đất đai, công trình và đời sống người dân khi mưa lớn, lũ dâng, xác định các vị trí có nguy cơ cao để kịp thời cảnh báo người dân; đồng thời tham mưu phương án xử lý trước mắt và đề xuất giải pháp khắc phục lâu dài...
Tương tự, tại phường Kim Trà, nhiều khu vực dọc sông Bồ cũng đang sạt lở, trong đó đoạn chảy qua tổ dân phố Đông Toàn bị sạt lở nặng với chiều dài khoảng 1,2 km, ảnh hưởng trực tiếp đến gần 60 hộ dân.
Những ngày qua, nhiều đoạn ven sông Hương ở gần khu vực ngã ba Tuần qua địa bàn phường Thủy Xuân và phường Kim Long (TP Huế) đã bị sạt lở nghiêm trọng. Tại khu vực trước đình làng Hải Cát, thuộc Tổ dân phố Hương Thọ Bắc, phường Kim Long, nước sông đã “ngoạm” sâu vào hơn 4m, dài hơn 50m. Nền bê tông và kè của bến thuyền trước đình đã bị sạt lở, đổ sập xuống lòng sông. Đình làng Hải Cát là công trình kiến trúc độc đáo, thường được tổ chức các lễ hội truyền thống của dân cư địa phương; đặc biệt là gắn với lễ hội điện Huệ Nam (hay còn gọi là điện Hòn Chén) – di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Ông Trần Văn Trung, Trưởng làng Hải Cát cho biết, để đảm bảo an toàn cho khu vực này và đặc biệt là nhằm giữ gìn công trình kiến trúc gắn với lễ hội điện Huệ Nam, người dân trong làng đã chủ động đóng góp kinh phí hơn 30 triệu đồng để khắc phục tạm thời. “Chúng tôi đã đóng cọc tre, kè đá, đắp đất để hạn chế sạt lở lan rộng. Đây chỉ là giải pháp tạm thời và công tác thi công cũng được làng báo cáo xin phép phường Kim Long”, ông Trần Văn Trung thông tin.
Hay tại phường Dương Nỗ, mưa lũ liên tiếp thời gian qua đã gây sạt lở nghiêm trọng tại nhiều đoạn dọc tuyến sông Hương qua địa bàn với chiều dài hơn 3km. Có thời điểm, mưa lũ cuốn trôi hơn 2ha đất sản xuất nông nghiệp gây khó khăn cho cuộc sống của người dân… Bên cạnh đó, tình trạng sạt lở còn xảy ra tại nhiều tuyến sông khác như: sông Truồi, Bù Lu, Cầu Hai, Tả Trạch..., tác động trực tiếp đến hạ tầng, sản xuất và đời sống của người dân. Những khu vực từng xảy ra sạt lở có nguy cơ tiếp tục bị xâm thực, đồng thời có thể xuất hiện thêm những điểm sạt lở mới.
Với gần 74 km bờ sông bị sạt lở nặng, TP Huế cần một nguồn kinh phí lớn để khắc phục. Riêng các điểm sạt lở trên sông Hương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có chủ trương triển khai dự án xử lý, khắc phục và đang giao các cơ quan liên quan khảo sát thực hiện. Trong ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai thời gian tới, TP Huế ưu tiên nguồn lực đầu tư xây dựng khoảng 10,7 km kè bờ biển, 20 km kè bờ sông, 31 km đê biển, 20 km đê bao nội đồng tại các khu vực xung yếu, đã xảy ra sự cố hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Theo Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu TP Huế, trong năm 2026, 40 xã, phường của TP Huế đã rà soát, hoàn thiện phương án ứng phó với từng loại hình thiên tai có thể xảy ra trên địa bàn theo phương châm “4 tại chỗ”; nhất là phương án, kịch bản ứng phó mưa lớn, ngập lụt, sạt lở đất, lũ quét, bão, vận hành hồ chứa. Các địa phương đã rà soát phương án di dời dân ứng phó thiên tai; trong đó phương án sơ tán, di dời đối phó lũ quét, sạt lở đất là 2.068 hộ ở 48 điểm có nguy cơ sạt lở cao.