Trên cơ sở nắm vững quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, Công an các đơn vị, địa phương đã tham mưu với cấp ủy, chính quyền các cấp ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về an ninh, trật tự; đồng thời, chủ động làm tốt công tác chính trị, tư tưởng đối với cán bộ, đảng viên, lấy xây dựng bản lĩnh chính trị, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng làm mục tiêu giáo dục, rèn luyện.
Đại bộ phận cán bộ, đảng viên, chiến sĩ Công an có lập trường tư tưởng vững vàng, trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, có lối sống trong sạch, giản dị, chấp hành nghiêm kỷ luật, có tinh thần trách nhiệm vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, tận tụy với công việc, nêu cao tinh thần phục vụ nhân dân, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.
Trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, đã có hàng trăm cán bộ, chiến sĩ Công an anh dũng hy sinh, hàng nghìn đồng chí bị thương hoặc bị phơi nhiễm HIV trong khi làm nhiệm vụ. Những thành tích, cống hiến của lực lượng Công an nhân dân đã được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận, biểu dương, đánh giá cao và tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Các cấp ủy Đảng trong Công an nhân dân thường xuyên quan tâm công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng trong sạch, vững mạnh; trong đó, công tác xây dựng Đảng được xác định là nhiệm vụ then chốt. Đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, bảo đảm sự lãnh đạo đối với mọi mặt công tác Công an; kiện toàn cơ quan giúp việc các cấp ủy Đảng theo hướng tập trung, thống nhất, chuyên sâu.
Tổ chức bộ máy các cấp Công an được kiện toàn theo hướng tăng cường cho Công an cấp huyện và lực lượng trực tiếp chiến đấu ở cơ sở; kịp thời phát hiện, điều chỉnh, khắc phục những bất hợp lý trong công tác tổ chức bộ máy Công an; nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, mở rộng hợp tác quốc tế theo đúng đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng, Nhà nước.
Công tác kiểm tra, giám sát luôn được các cấp ủy Đảng quan tâm, coi trọng việc tăng cường cán bộ chuyên trách làm công tác kiểm tra Đảng; tập trung kiểm tra việc thực hiện quy định về những điều đảng viên không được làm, Quy định của Bộ Công an về 11 điều cán bộ, chiến sĩ Công an không được làm, Chỉ thị số 10, ngày 26/11/2008 của Bộ trưởng Bộ Công an về tăng cường công tác phòng, chống tham nhũng trong lực lượng Công an nhân dân. Công an nhiều đơn vị, địa phương đã tổ chức cho nhân dân góp ý, phê bình cán bộ, chiến sĩ Công an đạt hiệu quả tốt.
Xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự và tính chất đặc thù của công tác Công an, Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an đặc biệt quan tâm công tác tổ chức, cán bộ. Những năm qua, bộ máy tổ chức Công an luôn được xây dựng, củng cố, hoàn thiện, bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất, chuyên sâu và có tính chiến đấu cao, cơ động. Đội ngũ cán bộ Công an từ cơ quan Bộ đến địa phương được bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ về chính trị, pháp luật, nghiệp vụ, chuyên môn kỹ thuật… đã cơ bản đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự trong tình hình mới. Từng bước tiêu chuẩn hóa các nguyên tắc, quy trình, quy chế tuyển sinh, tuyển dụng, đánh giá, bố trí sử dụng cán bộ. Hoàn thành cơ bản hệ thống chức danh cán bộ của Công an các đơn vị, địa phương; ban hành tiêu chuẩn nghiệp vụ đối với lãnh đạo, chỉ huy làm cơ sở cho việc quy hoạch đào tạo cán bộ; triển khai thực hiện có hiệu quả việc luân chuyển cán bộ và bổ nhiệm cán bộ có thời hạn.
Tuy nhiên, so với yêu cầu và nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự, công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng Công an nhân dân vẫn còn một số hạn chế, yếu kém: một số cấp ủy, lãnh đạo đơn vị nhận thức chưa đầy đủ về chức năng, nhiệm vụ và cơ chế Đảng lãnh đạo mọi mặt công tác Công an, nên trong lãnh đạo, điều hành còn lúng túng. Chất lượng sinh hoạt Đảng ở chi bộ vẫn đang là khâu yếu, nhiều chi bộ sinh hoạt không đều, tinh thần đấu tranh tự phê bình và phê bình chưa cao; công tác quản lý đảng viên, cán bộ ở một số đơn vị cơ sở chưa chặt chẽ. Công tác chính trị, tư tưởng chưa sắc bén, kịp thời và còn cứng nhắc, hình thức; công tác nắm tình hình diễn biến tư tưởng của cán bộ, đảng viên ở một số đơn vị còn yếu, nên hạn chế đến việc phòng ngừa, uốn nắn, giải quyết kịp thời những biểu hiện lệch lạc của cán bộ, đảng viên; đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác Đảng còn thiếu về số lượng, chưa bảo đảm về chất lượng.
Từ thực tiễn công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong những năm qua, rút ra một số kinh nghiệm là: Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với Công an nhân dân là nguyên tắc cơ bản trong hoạt động, xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Vấn đề then chốt bảo đảm thực hiện thắng lợi nguyên tắc đó là phải xây dựng các tổ chức Đảng trong Công an nhân dân trong sạch, vững mạnh, có sức chiến đấu cao. Thường xuyên quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, giáo dục đội ngũ cán bộ, đảng viên Công an; coi trọng cả đức và tài. Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy Công an các cấp phải không ngừng rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất, đạo đức, làm gương cho cán bộ, chiến sĩ; đồng thời, tăng cường kiểm tra, kết hợp chặt chẽ công tác giáo dục với việc phát huy vai trò giám sát, phê bình của nhân dân đối với việc giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống của cán bộ, chiến sĩ Công an.
Trong thời gian tới, nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự đang đặt ra rất nặng nề, đòi hỏi lực lượng Công an nhân dân phải ra sức phát huy truyền thống vẻ vang hơn 65 năm của mình, tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; cuộc vận động “Công an nhân dân chấp hành nghiêm điều lệnh; xây dựng nếp sống văn hóa vì nhân dân phục vụ” và phong trào “Học tập và thực hiện sáu điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân”, đặc biệt coi trọng công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, trong sạch, vững mạnh, chính quy và từng bước hiện đại. Công an các cấp cần tập trung chỉ đạo và thực hiện những công tác sau:
Các cấp ủy và lãnh đạo Công an các cấp phải thống nhất nhận thức: Xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng là công tác trọng tâm, then chốt trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của lực lượng Công an nhân dân; “Công an là vũ khí sắc bén, là trụ cột của Đảng, Đảng giao cho Công an nhiệm vụ bảo vệ Đảng. Công an phải thấy Đảng giao vận mệnh của Đảng cho mình. Vì vậy, Đảng lựa chọn Công an trong những người trung thành nhất với Đảng, những người chỉ biết sống chết với Đảng, chỉ biết còn Đảng, thì còn mình”(1).
Vì vậy, lực lượng Công an nhân dân phải gương mẫu đi đầu trong việc triển khai, thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, nhất là Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”; đồng thời, chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền các cấp trong việc thực hiện Nghị quyết; thường xuyên chăm lo xây dựng các tổ chức Đảng trong Công an nhân dân, gắn với xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, đủ sức lãnh đạo hoàn thành nhiệm vụ trong mọi tình huống. Mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các cấp phải nghiêm túc kiểm điểm, tự phê bình và phê bình, gương mẫu, nói đi đôi với làm trong việc quán triệt và thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, Điều lệ Đảng.
Xây dựng lực lượng Công an nhân dân vững mạnh về chính trị, tư tưởng, quan tâm giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, chiến sĩ có lập trường tư tưởng vững vàng, kiên định, có ý chí tiến công cách mạng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; sẵn sàng hy sinh để bảo vệ Đảng, bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ sự nghiệp đổi mới đất nước, bảo vệ nhân dân; hết lòng vì nhân dân phục vụ, lấy niềm vui, hạnh phúc của nhân dân làm lẽ sống của mình; việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì phiền hà, không có lợi cho dân phải hết sức tránh.
Kiện toàn tổ chức và cán bộ, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, cơ chế, lề lối làm việc của Công an các cấp, bảo đảm chuyên sâu, có tính chiến đấu cơ động cao, chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch; phân công, phân cấp rõ ràng, rành mạch theo đúng chức năng, nhiệm vụ của từng cấp Công an, bảo đảm lãnh đạo tập trung, thống nhất và kiểm tra, kiểm soát được các mặt công tác từ cơ quan Bộ đến các đơn vị, địa phương; khắc phục tình trạng chồng chéo, kém hiệu quả. Thực hiện luân chuyển cán bộ theo quy hoạch; tăng cường tuyển dụng cán bộ có chất lượng cao, đồng thời, thực hiện kế hoạch tinh giản biên chế, bố trí lực lượng hợp lý theo đối tượng, địa bàn, tuyến, lĩnh vực và mục tiêu trọng điểm, tăng cường cho Công an cấp huyện và lực lượng trực tiếp chiến đấu ở cơ sở.
Đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo, giáo dục trong các trường Công an nhân dân; củng cố chất lượng đội ngũ giáo viên, đẩy mạnh các phong trào thi đua “dạy tốt, học tốt”, gắn lý luận với thực tiễn công tác, chiến đấu và xây dựng lực lượng.
Coi trọng công tác thanh tra, kiểm tra, chấn chỉnh, khắc phục các mặt yếu kém, hạn chế trong chấp hành kỷ cương, kỷ luật lao động, chức trách nhiệm vụ, quy chế, quy trình công tác; cán bộ lãnh đạo, chỉ huy phải là tấm gương để cán bộ, chiến sĩ học tập, noi theo. Trong chỉ đạo thực hiện, phải quy định rõ trách nhiệm của lãnh đạo các đơn vị, địa phương về tình trạng buông lỏng kỷ cương, kỷ luật, thiếu trách nhiệm, hiệu quả kém của đơn vị mình; nếu để cán bộ, chiến sĩ sai phạm, thì lãnh đạo, chỉ huy phải liên đới chịu trách nhiệm. Kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp cán bộ, chiến sĩ vi phạm, đưa vào tiêu chí xếp loại thi đua đối với đơn vị, cá nhân; xử lý về trách nhiệm của lãnh đạo đơn vị, nhất là cấp trưởng; tập trung xem xét, giải quyết dứt điểm đơn thư khiếu nại, tố cáo theo đúng pháp luật và quy định của ngành, không để tồn đọng, kéo dài.
Tăng cường mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa lực lượng Công an với nhân dân, thực hiện tốt phương châm gần dân, trọng dân, có trách nhiệm với dân; phát huy sức mạnh tổng hợp, đẩy mạnh các hoạt động giao lưu kết nghĩa, uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa, các hoạt động giúp dân, thi đua làm nhiều việc tốt phục vụ nhân dân; cổ vũ, động viên các tầng lớp nhân dân quan tâm, giúp đỡ lực lượng Công an, xây dựng hình ảnh cao đẹp của người chiến sĩ Công an trong lòng nhân dân; mở rộng giao lưu quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Lãnh đạo Công an các cấp phải thường xuyên lắng nghe ý kiến của quần chúng nhân dân, có cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá tinh thần, thái độ phục vụ nhân dân, trước hết ở các bộ phận thường xuyên quan hệ, tiếp xúc và giải quyết công việc liên quan đến lợi ích hằng ngày của nhân dân; trên cơ sở đó điều chỉnh, cải tiến, đổi mới lề lối làm việc sao cho gần dân, làm cho nhân dân ngày càng tin yêu, quý trọng, giúp đỡ lực lượng Công an. Luôn đề cao ý thức chấp hành pháp luật, kỷ cương, kỷ luật; kiên quyết chống bệnh hữu khuynh, né tránh, vô trách nhiệm trước yêu cầu chính đáng của nhân dân. Chủ động và tích cực khắc phục những thiếu sót, khuyết điểm, yếu kém làm tổn hại đến mối quan hệ giữa nhân dân với Công an
(1) Phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư Lê Duẩn tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 13, tháng 1/1959.
