Vừa khai thác, vừa hoàn thiện để phát huy hiệu quả đường Hồ Chí Minh

Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam Nguyễn Ngọc Đông: Không có lý do trì hoãn việc phân luồng phương tiện

Khi loạt bài “Để khai thác hiệu quả đường Hồ Chí Minh” của Báo CAND đăng tải, nói lên tính cấp bách phải khai thác hiệu quả công trình trọng điểm quốc gia này, đồng thời nêu lên những giải pháp để mục tiêu của Quốc hội, Chính phủ đề ra đối với tuyến đường thành hiện thực, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam Nguyễn Ngọc Đông đã trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo CAND.

Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông nói: Chúng tôi hoàn toàn tán thành cách đặt vấn đề và cảm ơn Báo CAND đã nêu vấn đề có ý nghĩa lớn về kinh tế - xã hội là “khai thác hiệu quả tuyến đường Hồ Chí Minh”. Qua đó, càng thấy rõ không có lý do gì Bộ Giao thông vận tải phải trì hoãn việc “phân luồng đối với các tuyến vận tải hành khách liên tỉnh các tuyến liên tỉnh có bến đi từ các tỉnh Tây Bắc, Đông Bắc, Hà Nội và bến đến từ TP Vinh trở vào phía Nam và ngược lại, đi theo đường Hồ Chí Minh đoạn Hà Nội - Vinh”.

Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông khẳng định, đường Hồ Chí Minh đã hoàn thành cơ bản đoạn từ Hòa Lạc (Hà Nội) đến Tân Cảnh (Kon Tum). Những tuyến đường ngang kết nối đường Hồ Chí Minh với quốc lộ 1A hiện có ở nhiều đoạn tuyến có thể khai thác sử dụng an toàn, các cơ sở dịch vụ từng bước được củng cố, nhất là đoạn tuyến Hà Nội đến Vinh là khá tốt. Tuy nhiên, còn một số tuyến đường ngang, cầu cống trên tuyến do nguồn lực đầu tư còn thiếu nên chưa thể hoàn thiện đúng như Báo CAND đã phản ánh.

Trước mắt, Bộ Giao thông vận tải quyết định phân luồng đối với một số tuyến xe khách đường dài như nói trên từ quốc lộ 1A sang chạy đường Hồ Chí Minh. Chủ trương này hoàn toàn đúng với Nghị định 91/2009/NĐ-CP về kinh doanh, điều kiện kinh doanh và việc cấp giấy phép đăng ký kinh doanh vận tải bằng xe ôtô của Chính phủ quy định. Đến nay, Sở Giao thông vận tải của 3 tỉnh Thái Nguyên, Sơn La, Điện Biên đã phân luồng 4 tuyến đi trên đường Hồ Chí Minh. Bảy tỉnh khác đang triển khai chủ trương này tới các đơn vị, nhà xe.

Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cho biết, nhiều nhà xe phản ánh ý kiến chưa thực sự mặn mà với chủ trương này vì ảnh hưởng tới nguồn thu của họ. Nhưng thực chất, hiện nhiều xe khách tuyến ngắn đón trả khách không đúng điểm; nhiều xe khách tuyến dài lấy khách không đủ tại bến rồi sau đó lại đón trả khách dọc đường. Từ bỏ, loại trừ thói quen xấu này là không dễ. Vì vậy, việc điều tiết phương tiện từ quốc lộ 1A sang đường Hồ Chí Minh không chỉ giảm tải cho quốc lộ 1A, giảm nguy cơ ùn tắc và tai nạn giao thông, mà còn làm lành mạnh lĩnh vực kinh doanh vận tải hành khách công cộng, hạn chế đón trả khách dọc đường, tranh giành mua bán khách, góp phần xây dựng “văn minh xe khách”.

Trả lời câu hỏi, sau khi phân luồng xe khách, chủ trương trên có được áp dụng với xe tải, xe con không? Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cho biết: Từ 2004, chúng tôi đã khuyến khích các phương tiện như xe con, xe tải đi trên đường Hồ Chí Minh, đồng thời hướng dẫn những nơi có dịch vụ, công trình phụ trợ cho các chủ xe biết thực hiện. Mặt khác, nhiều đoạn tuyến đường Hồ Chí Minh chỉ thiết kế hai làn xe, địa hình chưa tốt, nếu mật độ phương tiện lớn quá gây quá tải thì cũng không được. Có thể khi nâng cấp mở rộng toàn tuyến hoặc mưa lũ ngập lụt trên quốc lộ 1A, phương án điều phương tiện này sẽ được đặt ra.

Tán thành với cách đặt vấn đề của Báo CAND về tác động của phân bố dân cư, quy hoạch các cụm công nghiệp, đô thị… dọc tuyến đối với việc khai thác hiệu quả tuyến đường, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cho rằng, đây là chủ trương đúng, các Bộ, ngành, địa phương nên thấy rõ trách nhiệm để thực hiện. Cần thiết, Bộ Giao thông vận tải sẽ kiến nghị Chính phủ chỉ đạo kiểm tra việc thực hiện Quyết định27/2004/QĐ-TTg về định hướng quy hoạch chung xây dựng dọc tuyến đường Hồ Chí Minh mà Chính phủ đã ban hành năm 2004, trong đó nêu rõ nhiệm vụ cụ thể của các Bộ, ngành, địa phương.

Hàng trăm xe khách đã khai thác hiệu quả trên đường Hồ Chí Minh

Theo Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông, đến nay Sở Giao thông vận tải của 3 tỉnh Thái Nguyên, Sơn La, Điện Biên đã phân luồng cho 150 xe khách đi trên đường Hồ Chí Minh, bước đầu kết quả rất thuận lợi. Trong khi đó, qua tìm hiểu của chúng tôi, trái với nhiều chủ doanh nghiệp kinh doanh vận tải cho rằng việc cho xe chạy đường Hồ Chí Minh sẽ có nhiều khó khăn thì 3 năm trở lại đây, Công ty Du lịch Văn Minh ở Nghệ An, đơn vị sử dụng xe khách chất lượng cao vẫn cho xe chạy tuyến Vinh - Hà Nội theo đường Hồ Chí Minh.

Theo ông Nguyễn Đàm Văn - Giám đốc Công ty Du lịch Văn Minh: Cho xe chạy đường Hồ Chí Minh chi phí có tăng nhưng vẫn khỏe hơn rất nhiều so với xe đi theo quốc lộ 1A. Công ty thường xuyên cho chạy 6 xe (loại 40 chỗ) theo lộ trình xe chỉ đón khách ở điểm đầu và điểm cuối chứ không đón, bắt khách dọc đường. Hành khách đi xe Văn Minh được bảo đảm giờ giấc, xe chạy êm thuận vì mặt đường Hồ Chí Minh tốt và ít phải tránh các phương tiện khác dọc đường.

Chung quan điểm đó, lái xe Nguyễn Văn Chung chuyên chạy tuyến Hà Nội đi các tỉnh Kon Tum, Gia Lai cho rằng phân tải phương tiện từ quốc lộ 1A sang đường Hồ Chí Minh (trước mắt đối với xe khách) tuyến Hà Nội-Vinh là khả thi, vì các đoạn tuyến này hiện đã có nhiều đường kết nối, khách hiện chưa đông nhưng tăng dần do các địa phương quan tâm phân bổ lại dân cư dọc tuyến. Đoạn từ Nghệ An đến Quảng Bình khai thác cũng đã có nhiều thuận lợi, nhưng cần khắc phục tình trạng sạt lở thường gặp khi mùa mưa lũ.

Ông Vương Quốc Tuấn - Trưởng phòng Quản lý vận tải, Sở Giao thông vận tải Thanh Hóa:

“Cần điều chỉnh thật hài hòa giữa nhu cầu lưu thông và kiện toàn hệ thống cơ sở dịch vụ vận tải đi kèm trên tuyến đường Hồ Chí Minh”. Nếu như mật độ dân cư, việc quy hoạch khu công nghiệp, phát triển ngành nghề dịch vụ không được quan tâm, chú trọng điều chỉnh và bố trí hợp lý thì tuyến đường này không thể thu hút các doanh nghiệp vận tải tham gia hoạt động, dù ta có đưa ra các quy định về lý trình vận tải có tính cưỡng chế đối với các nhà xe đi chăng nữa.

Song song với việc đưa ra chế định bắt buộc đối với các nhà xe để giảm tải cho tuyến quốc lộ 1A, các nhà quản lý phải đưa ra các quy hoạch thật cụ thể đối với từng cụm dân cư cư trú dọc trên tuyến đường.

Bên cạnh đó, cần có chính sách ưu đãi cho các doanh nghiệp trong việc xây dựng hệ thống cơ sở sản xuất, cụm công nghiệp, dịch vụ như kinh doanh ăn uống, ngủ nghỉ…Vì khi đã có “cầu” ắt sẽ có “cung”. Người lao động, người dân sử dụng xe khách, xe tải vào hoạt động vận tải tăng thì các nhà xe sẽ tăng chuyến chạy.

Trước mắt, chính quyền các địa phương nơi có đường Hồ Chí Minh đi qua cần tạo điều kiện, hỗ trợ cho các doanh nghiệp sớm triển khai, xây dựng hệ thống trạm cứu hộ, cây xăng, dịch vụ sửa chữa ôtô… trên dọc tuyến đường.