Nhà bác học thiên tài Stephen Hawking:

Vũ trụ không cần ai sáng thế

Vũ trụ rất có thể đã tự hình thành mà không cần tới bàn tay sáng thế của Thiên Chúa. Ở thời điểm hiện nay, các nhà vật lý đã đề xuất một số giả thuyết để giải thích sự xuất hiện của vũ trụ mà không cần sự can thiệp của thượng đế. Đó là ý kiến của Stephen Hawking, nhà thiên văn học nổi tiếng, một trong 10 thiên tài hàng đầu thời hiện đại.

Buổi giảng bài của Hawking tại Viện Kỹ nghệ Caliphornia ngày 16/4 vừa qua đã thu hút rất đông đảo người nghe và ngồi chật kín cả giảng đường rộng tới 10 nghìn chỗ.

Mặc dù đã ở tuổi “cổ lai hy” và từ lâu đã phải nằm bất động trên xe lăn nhưng Hawking cho tới ngày hôm nay vẫn tiếp tục hoạt động nghiên cứu khoa học rất tích cực. Ông đã bắt đầu bài giảng của mình tại Viện Kỹ nghệ Caliphornia bằng những thông tin tổng quan ngắn gọn về các lý thuyết khoa học về sự xuất hiện của vũ trụ. Cụ thể, ông đã nhắc lại việc trong những năm 80 của thế kỷ trước, cùng với nhà toán học Anh lừng danh Roger Penrose (sinh năm 1931), ông đã chứng minh rằng, vũ trụ không thể “nổ tung” ra khi nó co lại như trước đây người ta đã phỏng đoán.

Chính ở trong giai đoạn đó, Hawking đã bỏ công ra nghiên cứu vấn đề xuất hiện của thế giới và đã phải nhận “tiếng chuông cảnh tỉnh” đầu tiên từ người đứng đầu Giáo hội Công giáo. Đức Giáo hoàng là Gioan Phaolô II (1920-2005) đã bày tỏ thái độ chống lại việc nghiên cứu về sự xuất hiện của thế giới, nếu kết quả nhận được sẽ trái với điều mà các nhà thần học vẫn truyền bá về nó. Kể lại chuyện này, Hawking đã nói đùa: “Tôi đã cảm thấy rất mừng vì không bị đưa ra trước tòa án giáo hội”…

Sau khi sơ kết những kết quả nghiên cứu khoa học, thiên tài Hawking đã đặt ra một loạt những câu hỏi cho những ai là tín đồ của các lý thuyết về nguồn gốc thần linh của thế giới. Trong đó, ông nhấn mạnh: “Thế chúa đã làm gì trước khi tạo nên thế giới? Sắp đặt địa ngục để nhốt những ai sẽ đặt ra các câu hỏi như thế này ư?”.

Trước đây, Hawking hầu như không bao giờ nói thẳng về các quan điểm tôn giáo của mình. Tuy nhiên, ông luôn luôn cho rằng, con người, đó là đỉnh cao của sự tiến hóa và cần được hoàn thiện với sự hỗ trợ của các phương tiện khoa học kỹ thuật (như tự động hóa, liệu pháp gien….). Trong các cuốn sách của mình, Hawking thường sử dụng từ “chúa trời” để làm rõ hơn những điều mà ông trình bày.

Người vợ cũ của ông, Jan Wilde, trong quá trình xử ly hôn, đã khẳng định rằng, Hawking là một người vô thần nhất quán. Năm 2010, khi so sánh tôn giáo với khoa học, Hawking đã nhấn mạnh: “Có một sự khác biệt căn bản giữa tôn giáo, dựa trên những giáo điều và khoa học, dựa trên quan sát và tư duy lôgích. Khoa học sẽ giành được chiến thắng vì nó hoạt động”. Trong tác phẩm Ý niệm cao siêu, Hawking cho rằng, để có được vũ trụ không cần đến một người sáng thế: “Một khi đã tồn tại thứ như là trọng lực thì vũ trụ có thế và đã tạo ra chính nó từ không có gì. Một sáng tạo tự phát - đó là lý do tại sao vũ trụ tồn tại và tại sao chúng ta tồn tại. Không có nhu cầu nào về một Đức Chúa Trời đã “đốt cháy” ngọn lửa và khởi động vũ trụ”.

Vũ trụ không cần ai sáng thế ảnh 1

Tiến sĩ Stephen Hawking được trợ giúp đưa lên sân khấu thuyết trình bài “Nguồn gốc của vũ trụ”.

Trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2011, Hawking đã nói: “Tôi coi bộ não như một máy tính, nó sẽ ngừng hoạt động khi các linh kiện của nó hết hạn sử dụng. Không có thiên đường hay thế giới bên kia cho cái máy tính đã bị hỏng; đó chỉ là một câu chuyện cổ tích cho những người sợ bóng tối”…

Năm 2011, trong bộ phim truyền bá khoa học Curiosity làm cho kênh truyền hình Discovery, Hawking đã đặt ra câu hỏi: “Có phải chúa trời đã tạo ra vũ trụ?”. Ông khẳng định rằng, để sáng tạo vũ trụ  thì Thiên Chúa “không có thời gian,” kể từ trước khi vụ nổ Big Bang xảy ra, thời gian đã không hề tồn tại…

Tại Hội nghị Zeitgeist của Google trong năm 2011, Hawking cũng đã nói rằng “triết học đã chết.” Ông tin rằng triết học “đã không theo kịp với sự phát triển hiện đại của khoa học”, và các nhà khoa học đã trở thành những người mang ngọn đuốc dẫn đầu cho nhiệm vụ khám phá tri thức. Hawking tin vấn đề triết học có thể được trả lời bằng khoa học, đặc biệt là những lý thuyết khoa học mới sẽ dẫn chúng ta đến một hình ảnh mới rất khác về vũ trụ và vị trí của chúng ta trong vũ trụ đó…

Ở phần cuối bài giảng tại Viện Kỹ nghệ Caliphornia, nhà vũ trụ học thiên tài đặt ra quan điểm về việc cứu vớt nhân loại: “Chúng ta cần phải tiếp tục khám phá không gian vì tương lai của loài người. Tôi không nghĩ rằng chúng ta sẽ sống thêm được một ngàn năm nữa nếu rốt cuộc không chạy ra khỏi cái hành tinh mong manh này”.

Buổi giảng bài của Hawking ở Caliphornia đã rất được công chúng chú ý. Mặc dù chủ đề của nó hoàn toàn mang tính khoa học thuần túy nhưng những người muốn đến nghe vẫn rất đông và họ đã xếp hàng dài tới cả cây số rưỡi. Những người muốn có được một vé miễn phí vào nghe đã phải đứng xếp hàng từ 12 giờ trước đó. Trong hội trường với 1.000 chỗ ngồi chật ních những người đứng nghe vì không còn ghế ngồi nữa. Trong số những người không có may mắn được vào giảng đường đã có những người say mê Hawking đến mức sẵn sàng bỏ ra cả nghìn USD để mua một giấy ra vào. Tuy nhiên, đã không có ai bán giấy mời của mình cả, dù với bất cứ giá nào.

Stephen Hawking sinh ngày 8/1/1942 tại Oxford, vào đúng ngày mà Galileo đã mất trước đó ba trăm năm.  Nhà khoa học thiên tài lớn lên như những đứa trẻ bình thường.  Hai năm cuối trong Trường Trung học St. Albans ở Oxford, Stephen đã rất thích thú với môn toán nhờ một người thầy tài hoa và giàu tính nghệ sĩ ở trường này. Tuy nhiên, cha ông, dược sĩ Frank Hawking, lại phản đối dự định trở thành nhà toán học của con trai vì muốn cậu phải vào ngành  hóa học. Nể và sợ cha nhưng vẫn giữ nguyên ham mê toán học của mình,  Stephen Hawking sau khi tốt nghiệp trung học đã vào ngôi trường mà cha đã từng theo học là Đại học Oxford. Tuy nhiên, trong trường này không có ngành toán, nên Hawking đã vào khoa vật lý và tốt nghiệp loại xuất sắc. Sau đó ông chuyển đến  Đại học Cambridge để tiếp tục theo đuổi luận án tiến sĩ về vũ trụ học…

Đúng trong giai đoạn đó, 50 năm trước đây, Stephen Hawking đã được chẩn đoán bị mắc chứng bệnh thoái hóa hệ thần kinh trung ương, thường được gọi là bệnh Lou Gehrig. Bệnh nhân gần như mất hết khả năng cử động và luôn luôn phải gắn chặt vào xe lăn. Hầu hết mọi người với chẩn đoán bệnh này hiếm khi sống hơn một chục năm. Ngay cả khi lay lắt sống, họ luôn trong tình trạng  khó thở, và cơ bắp suy yếu cho đến khi bất động.

Sau lần phẫu thuật cắt khí quản, Hawking chỉ có thể nói được nhờ một thiết bị phát âm gắn với một máy tính được ông gõ chữ vào đó. Khi đó, ít ai nghĩ rằng ông có thể sống được tới lúc hoàn thành luận án tiến sĩ.  Thế nhưng, ông không chỉ vẫn tiếp tục làm việc mà năm 1965, còn kết hôn với nữ sinh viên khoa ngôn ngữ Jane Wilde. Sự kiện này được chính Hawking đánh giá như một bước ngoặt trong cuộc đời ông. Ở một mức độ không nhỏ, chính nhờ thế mà ông đã hoàn thành luận án tiến sĩ vào năm 1966. Ông và Jane Wilde đã có một con gái và hai con trai…

Bảo vệ luận án tiến sĩ xong, Hawking  đã làm việc ở Viện Thiên văn học một thời gian rồi năm 1977, chuyển đến khoa Toán học ứng dụng và Vật lý lý thuyết của Cambridge. Đây cũng là nơi làm việc của ông cho tới ngay hôm nay… Năm 1970, Hawking trở thành thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia London.

Sau một ca phẫu thuật năm 1985, Hawking đã mất luôn cả khả năng nói và phải sử dụng máy tính có chương trình đặc biệt để giao tiếp với xung quanh.

Năm 1990, ông đã nhận một cô bé người Việt sinh năm 1980 là Nguyễn Thị Thu Nhàn, khi đó đang sống tại làng trẻ em SOS Hà Nội  làm con nuôi. Năm 1997, ông đã sang Việt Nam để thăm cô con gái nuôi của mình..

Năm 1990, Hawking đã li thân rồi li dị Jane Wilde.  Năm 1995, ông kết hôn với trợ lý chăm sóc cá nhân của mình là Elaine Mason. Đến tháng 10-2006, họ cũng đã ly dị…

Mặc dù mang bệnh hiểm, Hawking vẫn đã sống được tới hơn nửa thế kỷ và tiếp tục công việc nghiên cứu của mình. Khoa học hiện đại không thể nào lý giải được nguyên nhân của sự tồn tại kỳ diệu của Hawking

Phương Hà

Các tin khác

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động kinh doanh và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà doanh nghiệp không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.