Vụ sập hầm lò ở Hòa Bình: Sau mồ hôi và nước mắt là bài học đắng chát

Vụ sập mỏ than ở Tân Lạc, Hòa Bình xảy ra ngày 18/11 lại một lần nữa gióng lên cảnh báo về tình trạng mất an toàn lao động (ATLĐ) trong khai thác than khi liên tiếp gần đây xảy ra nhiều vụ thợ mỏ bị thiệt mạng do tai nạn lao động.

Nguyên nhân của các vụ TNLĐ này là do công tác thiết kế, xây dựng, cấp phép hay của chính chủ đầu tư, công nhân phớt lờ các quy định, quy trình kỹ thuật trong khai thác?

Mọi hoạt động phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép

Vụ sập hầm lò tại huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình đã kết thúc. Theo báo cáo của chủ lò trong cuộc họp của Ban chỉ đạo tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ tỉnh Hòa Bình với đồng chí Bí thư tỉnh ủy Bùi Văn Tỉnh thì khu vực lò xảy ra tai nạn trước đây là đường lò cũ, đã dừng khai thác 2 năm, giờ đang củng cố sửa chữa nhưng vì lò cũ đã bị hỏng và mỏng. Sự cố xảy ra là do bục túi nước từ trên cao xuống. 6 công nhân vào làm việc, anh em lên lò thượng để củng cố, sửa chữa sự cố tại đây. Khi phát hiện nguy hiểm thì gọi nhau xuống, 3 người chạy thoát ra ngoài, còn 3 người phía trong không kịp thoát đã bị đất đá vùi lấp.

Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Kiên, Trưởng phòng An toàn mỏ và Dầu khí, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường, Bộ Công Thương cho biết: “Dù là thăm dò hay củng cố, sửa chữa cũng phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép mới được đưa người vào làm”. Ông Kiên cũng cho biết thêm, trong quá trình tìm kiếm, lực lượng cứu hộ đã gặp phải một số khó khăn như: hệ thống đường lò hẹp, hệ thống kỹ thuật có nhưng yếu. Hệ thống điện, không khí, khí nén có nhưng hầu hết không sử dụng được hết hiệu quả. Vị trí nạn nhân thứ 3 ở lò thượng có độ dốc 45 độ, lực lượng cứu hộ phải triển khai phương án vừa đưa thi thể nạn nhân ra khỏi tảng đá, vừa phải đảm bảo an toàn, chống tái sập ở khu vực lò thượng.

Đưa nạn nhân cuối cùng trong vụ sập lò than tại Tân Lạc, Hòa Bình ra ngoài.
Đưa nạn nhân cuối cùng trong vụ sập lò than tại Tân Lạc, Hòa Bình ra ngoài.

Tai nạn do không tuân thủ quy trình an toàn

Theo ông Phạm Kiên, nguyên nhân dẫn tới sập lò trong những năm gần đây chủ yếu là do bục túi nước, nổ khí mêtan và hậu quả của nó đều khôn lường. Nguyên nhân dẫn tới tình trạng trên ngoài lỗ hổng trong công tác cấp phép, thiết kế, xây dựng, còn là sự bớt xén quy định, quy trình kỹ thuật an toàn trong khai thác. Làm thế nào để phòng tránh tai nạn do sập lò đem lại? Ông Trần Sỹ Hòa, nguyên Phó quản đốc Công trường vận chuyển 28, Công ty Than Hà Lâm (Quảng Ninh), người có trên 30 năm kinh nghiệm khai thác hầm lò cho biết, đa số các vụ bục túi nước là do khai thác vào nơi lò cũ hoặc dưới lòng moong (dưới độ âm). Các gương lò này có nhiều nguy cơ chứa các túi nước (rốn chứa nước từ trên núi xuống). Khi trắc địa thông báo có khả năng gặp lò cũ thì phải nghĩ ngay đến việc sẽ xảy ra bục nước. Bằng kinh nghiệm của cán bộ kỹ thuật có thể dự phòng được. Đó là trước khi khai thác phải khoan thăm dò, thấy đảm bảo an toàn mới được khoan, bắn nổ mìn gương. Tương tự, đa số các vụ nổ khí mêtan trong lò thường xảy ra ở các lò gương độc đạo (lò chưa thông bị bí khí) hoặc thứ bảy, chủ nhật công nhân nghỉ, không chạy quạt cục bộ. Để phòng tránh nổ khí mêtan thì trước khi vào lò phải chạy quạt, đo khí để kiểm tra.

Theo ông Hòa thì quy định bắt buộc trong việc khai thác than hầm lò, đặc biệt là các lò giếng (có độ âm hàng trăm mét) rất nghiêm ngặt như: trước khi vào lò công nhân phải trang bị đầy đủ bảo hộ lao động, khi làm việc phải tuân thủ theo đúng quy trình, quy phạm an toàn; không mang các chất cấm vào lò. Đội thông gió, cấp cứu phải kiểm tra lượng khí ôxy, cacbonic, khí nổ CH4 (dán trên bảng gỗ ở các đường vào lò trợ, lò cái) xem có đủ tiêu chuẩn an toàn không mới được tiến hành vào nơi làm việc. Trước khi nổ mìn khai thác phải kiểm tra hàm lượng khí đảm bảo an toàn mới được phép nổ. “Đặc biệt, trước khi vào làm việc, phải củng cố trước, sau nơi làm việc thật đảm bảo an toàn mới được tiến hành làm việc. Khi tiến hành làm việc, người công nhân phải tuân thủ đúng quy trình, quy phạm kỹ thuật an toàn mà ngành đề ra. Nếu như không tuân thủ, bớt xén quy trình, tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào”, ông Hòa cho biết.

Theo khuyến cáo của ông Kiên, để tránh những tai nạn đau lòng không muốn xảy ra, các cơ sở, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai thác mỏ, khoáng sản cần tuân thủ nghiêm ngặt Luật Khoáng sản, các quy định về an toàn lao động, quy chuẩn an toàn trong quá trình khai thác than, hầm lò. Nếu tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình này, tai nạn lao động sẽ khó xảy ra. Chủ doanh nghiệm cần kiểm soát chặt chẽ quá trình thi công, đào tạo công nhân; phải kiểm soát rủi ro trong quá trình thi công.

* Sau 6 ngày với sự cố gắng và nỗ lực cao độ, đến khoảng 16h ngày 23/11, lực lượng cứu hộ đã đưa thi thể nạn nhân Bùi Văn Quý ra ngoài. Trước đó, nạn nhân Quý được tìm thấy lúc 2h30 sáng 23/11 trong tình trạng bị mắc kẹt ở giữa hai tảng đá. 13 giờ sau khi được phát hiện, lực lượng cứu hộ mới đưa được nạn nhân ra ngoài. Đó là cả một quá trình cứu hộ căng thẳng và đầy nguy hiểm khi đất đá trên lò tiếp tục tụt xuống, trong khi vừa phải đảm bảo an toàn tính mạng cho lực lượng, vừa phải làm sao đưa được thi thể nạn nhân ra ngoài một cách nguyên vẹn nhất. Rất nhiều phương án được đưa ra. Cuối cùng, lực lượng cứu hộ chọn phương án vừa chống sạt, vừa dùng đệm hơi bơm khí để kích hai tảng đá ra thì mới đưa được thi thể nạn nhân ra ngoài nguyên vẹn. Nén đau thương, gia đình nạn nhân vô cùng cảm kích lực lượng cứu hộ đã vất vả suốt 6 ngày qua.  

Trần Huy - Trần Hằng

Các tin khác

Cảnh báo việc "săn nấm" trong rừng thông Đà Lạt

Cảnh báo việc "săn nấm" trong rừng thông Đà Lạt

Ngày cuối tuần, từ sáng sớm, nhiều người dân địa phương, du khách và cả những nhóm “săn nấm” tự phát đã đổ xô vào rừng thông ở Đà Lạt (Lâm Đồng) tìm hái các loại nấm dại. Phía sau thú vui tưởng chừng bình yên ấy là nỗi lo về nguy cơ ngộ độc nấm đang hiện hữu từng ngày.

Sét đánh trong mưa dông: SOS!

Sét đánh trong mưa dông: SOS!

Gần đây, tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước, trong đó có TP Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi, liên tục xuất hiện các cơn mưa dông lớn kèm theo hiện tượng sấm sét dữ dội. Đây là mối đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe và tài sản của người dân nếu chủ quan, lơ là trong việc phòng tránh.

Viết tiếp sự sống cho bệnh nhi 15 tuổi mắc suy tim giai đoạn cuối

Viết tiếp sự sống cho bệnh nhi 15 tuổi mắc suy tim giai đoạn cuối

Sáng 17/5, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh cho biết đã thực hiện thành công ca ghép tim thứ 11 từ người hiến chết não, cứu sống một bệnh nhi 15 tuổi bị suy tim giai đoạn cuối, phân suất tống máu chỉ còn khoảng 5%. Đây là trường hợp đặc biệt khi toàn bộ quá trình hội chẩn, điều phối, chuẩn bị và phẫu thuật phải được triển khai trong khoảng thời gian rất ngắn.

Lớp học chữ đặc biệt nơi đại ngàn Tà Xùa

Lớp học chữ đặc biệt nơi đại ngàn Tà Xùa

Giữa cánh rừng đặc dụng của xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La, đường vào bản Làng Sáng nhiều đoạn chỉ vừa một xe máy chạy qua. Tối tối, nơi bản xa này lại vang lên tiếng đánh vần ê a của những phụ nữ dân tộc Mông lần đầu học chữ. Tại bản Làng Sáng, lớp học xóa mù chữ mở ra hy vọng đổi thay cho những người quanh năm chỉ biết cầm cuốc làm nương rẫy mà chưa một lần cầm bút.

Vành đai 5 vùng Thủ đô dài 340 km sẽ đi qua 7 tỉnh thành

Vành đai 5 vùng Thủ đô dài 340 km sẽ đi qua 7 tỉnh thành

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Khởi động hành trình "Tôi yêu Tổ quốc tôi" bắt đầu từ quê hương Bác Hồ

Khởi động hành trình "Tôi yêu Tổ quốc tôi" bắt đầu từ quê hương Bác Hồ

Hành trình "Tôi yêu Tổ quốc quốc tôi" 2026 bắt đầu khởi động từ Nghệ An, qua 7 tỉnh, TP, đồng loạt triển khai các hoạt động an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số cộng đồng, chăm lo cho đồng bào vùng khó khăn, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần sống đẹp, đồng thời tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu. 

Hàng trăm trường hợp vi phạm an toàn giao thông đường sắt bị xử phạt

Hàng trăm trường hợp vi phạm an toàn giao thông đường sắt bị xử phạt

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Sau trận mưa lớn, chất thải “bủa vây” hồ Xuân Hương

Sau trận mưa lớn, chất thải “bủa vây” hồ Xuân Hương

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Khởi động "chiến dịch" giải phóng mặt bằng hai dự án "khủng" phía Đông Nam Đắk Lắk

Khởi động "chiến dịch" giải phóng mặt bằng hai dự án "khủng" phía Đông Nam Đắk Lắk

Trong tiết trời nắng nóng gay gắt trên dải đất khu Nam Trung bộ, “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm giải phóng mặt bằng (GPMB)” tại hai dự án lớn ở phía Đông Nam tỉnh Đắk Lắk đang được UBND xã Hòa Xuân cùng các đơn vị, cơ quan chức trách nỗ lực chạy đua với thời gian, triển khai quyết liệt bằng nhiều biện pháp.

Hà Nội kiểm tra toàn diện phương tiện vận tải công cộng

Hà Nội kiểm tra toàn diện phương tiện vận tải công cộng

Ngay sau sự cố cháy xe buýt xảy ra trên phố Lý Thường Kiệt sáng 16/5, Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông thành phố Hà Nội (Sở Xây dựng thành phố Hà Nội) đã ban hành công văn hỏa tốc yêu cầu tăng cường công tác phòng chống cháy nổ đối với hoạt động vận tải hành khách công cộng trên địa bàn thành phố.

Đầu tư thiếu đồng bộ khiến đường Vành đai 3 vướng loạt hệ lụy

Đầu tư thiếu đồng bộ khiến đường Vành đai 3 vướng loạt hệ lụy

Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, đến cuối tháng 4 vừa qua tổng sản lượng thi công Dự án đường Vành đai 3 mới đạt 74% khối lượng. Việc khai thác tuyến tới đây sẽ khó tránh khỏi hạn chế do công trình trọng điểm này đang được đề xuất tiếp tục đầu tư hoàn chỉnh giai đoạn 1…  

Tiếp nhận 127 công dân từ Campuchia trao trả

Tiếp nhận 127 công dân từ Campuchia trao trả

Tối 15/5, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tây Ninh cho biết, vừa phối hợp cùng Công an tỉnh Tây Ninh và các lực lượng chức năng hoàn tất thủ tục tiếp nhận 127 công dân Việt Nam do phía Campuchia trao trả tại Cửa khẩu quốc tế Tân Nam.

Trồng cây dược liệu – hướng đi mới trong công tác cai nghiện

Trồng cây dược liệu – hướng đi mới trong công tác cai nghiện

Mô hình trồng cây dược liệu tại Cơ sở cai nghiện ma tuý số 3, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý đã khẳng định sự sáng tạo, bản lĩnh của tập thể chỉ huy Cơ sở cai nghiện ma tuý số 3 trong việc giúp học viên hình thành thói quen tốt, chuẩn bị cho quá trình tái hòa nhập cộng đồng sau khi hoàn thành cai nghiện.