Dưới đây, là ba cặp vợ chồng nghệ sĩ. Họ là người rất biết cân bằng cuộc sống, vừa là người thành đạt trong công danh, sự nghiệp và lại giữ được mái ấm hạnh phúc gia đình trong suốt nhiều năm trời. Làm sao có thể gò mình trong khuôn khổ khi nội tâm của người nghệ sĩ thì luôn phức tạp, mâu thuẫn, nhất là với nghề đòi hỏi sự thăng hoa đầy cảm xúc. Hãy lắng nghe họ chia sẻ… bí quyết giữ lửa trong đời sống hôn nhân của ba cặp sau đây. Một cặp vợ chồng nhà văn quân đội, một cặp vợ chồng diễn viên quân đội, và một cặp vợ chồng đạo diễn.
Cặp vợ chồng Đại tá Nhà văn Chu Lai và Vũ Thị Hồng
Nhà văn Chu Lai: Người vợ cứ dịu hiền, nhân hậu thì người chồng có ngổ ngáo, ngang bạt như ông Chu Lai vẫn cứ muốn trở về.
Con người ta có một khả năng thích nghi rất lạ, thích nghi được trong chiến tranh, thích nghi được trong bão tố, và thích nghi vĩ đại nhất là sống được với nhau suốt đời. Một cô gái con cái nhà ai không biết, bỗng một ngày hành quân đến đời mình như duyên số, quản lý suốt đời mình mà lại sống được.
Sống miết trục trặc lung tung xòe nhưng rồi quen dần. Sự quen đó đến nỗi người vợ cảm thấy ông chồng này ngọ ngoạy thèm tự do thì tôi cho ông tự do. Người chồng hớt hải hoặc hồ hởi xách ba lô ra đến cổng, thấy nắng quá, gió quá, vấp lung tung, lại quay vào, lại chấp nhận.
Cuộc sống vợ chồng sống với nhau đến năm thứ 3 chưa chia tay thì chìm xuống thành một đạo lý. Nghĩa tình chồng vợ quen hơi bén mùi trên cơ sở tôn trọng nhau, thể tất cho nhau, vị tha đại lượng, nhất là phía người vợ. Người vợ cứ dịu hiền, nhân hậu thì người chồng dù có ngổ ngáo, ngang bạt như ông Chu Lai sau những bươn chải ngoài cuộc đời trở về có cảm giác như trở về những gì yên ổn. Một đống rơm, một khói bếp, một thung lũng xanh tươi rồi mình nghỉ ngơi, sau đó mình lăn vào cuộc đời. Biết thế nào là giữ lửa cho nhau.
Người chồng giữ lửa gia đình bằng cách gì?
Anh có thể có tật xấu này, tật xấu kia. Đàn ông có rất nhiều tật xấu, rượu chè, lãng du nhưng có những tật xấu không được phạm phải như vô trách nhiệm với gia đình vợ con, khi đấy người đàn bà không chịu được. Người đàn bà nhiều khi coi chồng như đứa trẻ thứ ba trong gia đình và thường đôn hậu, vị tha. Sự tôn trọng lẫn nhau, hiểu thấu nhau, bỏ qua cho nhau là nền tảng kết dính sẽ giữ được cái mạch chồng vợ đó đi.
Ở với nhau đến 10 năm, 15 năm, 20 năm thì chìm xuống thành một cái gì rất sâu. Đó là nghĩa tình chồng vợ. Và khi bước vào tuổi 70, 80 thì hình ảnh hai mái đầu bạc, hai bộ xương khẳng khiu sẽ nương tựa vào nhau, cầm tay nhau đi chầm chậm trên hè phố mùa đông, đi chéo qua công viên lá vàng rơi. Như là biểu tượng của đôi gắn bó từ đầu cho đến cuối cuộc đời.
Điều đó không phải gia đình nào cũng làm được, nó cực kỳ khó khăn và nếu không có cái nhìn thấu suốt, không có sự tôn trọng nhau thì dứt khoát nửa đường đứt gánh.
Sở dĩ vợ chồng ông Chu Lai có rất nhiều điểm giống nhau. Cùng chiến trường ra, cùng bộ đội, cùng quân hàm, cùng huân chương. Ba cái "cùng" đó có khi đẩy nhau ra nhiều phen tưởng như tan nát nhưng rồi có mẫu số chung vì họ đều là người lính từ trong cánh rừng chiến trận trở về và họ đã mất mát nhiều quá rồi. Họ không nỡ để cho nhau mất mát thêm nữa. Họ cứ sống nương tựa vào nhau. Những suy nghĩ nhân văn, những suy nghĩ đạo lý đó và người chồng dù là ngang tàng nhất nhưng không bao giờ muốn xách va ly ra khỏi nhà. Người vợ cũng hiểu dần tính nết của ông chồng ngang tàng, đi đến chấp nhận thì cuộc sống chồng vợ bắt đầu ổn.
Tại sao người ta hay nói "tình nghệ sĩ"? Đại loại là chóng vánh, chóng qua, không sâu sắc và bùng lên như một cơn bão, cơn gió thoảng.
Tình nghệ sĩ có hai khía cạnh, nghệ sĩ biểu diễn và nghệ sĩ văn chương. Một nhà văn thì có nghĩa là một nhà chính trị, một nhà văn hóa, không đồng nghĩa với một nghệ sĩ biểu diễn. Nghệ sĩ biểu diễn sân khấu, điện ảnh, âm nhạc có nhiều điều kiện để họ chọn lựa và tác động. Một cô ca sĩ bị một đám đông hâm mộ trong đó có các đại gia, các trang tu mi nam tử tỏ lòng thành kính, ngưỡng mộ và trái tim cô gái chao đảo. Còn đôi vợ chồng nhà văn thì bản thân nó có sức đầm của nhà văn hóa, không chịu sự cuồng nộ nhiều của các fan. Tất nhiên như ông Chu Lai có fan.
Tất nhiên là anh có rất nhiều fan. Vậy làm thế nào để tránh cạm bẫy?
Đúng là fan nữ là chủ yếu. Thế nhưng điều kiện để cho mình chóng vánh, chấp chới nó khác rất nhiều. Bởi vì anh nhà văn sống nặng về hướng nội. Và chính cuộc sống bên trong làm cho anh thích trở về cõi tĩnh. Nếu có một chuyện tình mới là chộn rộn, ghê gớm lắm. Và nếu có đến đi chăng nữa thì cũng mệt mỏi, lười nhác và muốn trở về cõi tĩnh của mình hơn. Cõi tĩnh đó tương đối là đứng đắn.
Tương đối thôi chứ thiếu gì những anh nhà văn là đa tình lắm, cũng thay đổi lòng dạ khủng khiếp lắm…
Nhưng tần suất của nó cũng hạn chế và có độ dừng. Và độ dừng ấy trên cơ sở anh chàng ấy có vợ rồi mà người vợ ấy không phạm lỗi gì ghê gớm, ví dụ như cô ấy không phản bội, không lãnh đạm với gia đình nhà chồng, không cờ bạc, hay buôn bán ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống gia đình thì người chồng văn chương không bao giờ có thể phũ phàng ruồng bỏ. Còn có thể, những cặp khác đơn giản hơn. Trước một ánh sao băng xuất hiện, cùng đi đóng phim, cùng đi biểu diễn ở nước ngoài với nhau, mưa rơi, tuyết trắng cái anh nhà văn không đứng đắn, nghiêm chỉnh gì hơn những anh khác trong nghề nghệ sĩ nhưng do đặc thù nghề nghiệp thì tạo cho anh nhà văn cảm giác có một vẻ ngoài tương đối chỉn chu hơn….
Cặp vợ chồng diễn viên Phạm Cường – Thu Quế
NSƯT Phạm Cường: Cả hai đều phải cố gắng, nỗ lực dành thời gian cho nhau.
Hai vợ chồng làm nghệ sĩ thì cuộc sống dù có vương giả thế nào đi chăng nữa cũng vẫn rất nhọc nhằn, khó khăn bởi hoàn cảnh chi phối rất nhiều. Sự trùng nhau về thời gian lao động và có những khó khăn chỉ người trong cuộc mới hiểu. Chính vì thế cả hai chúng tôi đều cố gắng. Khi người này đi đóng phim thì người kia phải điều tiết công việc để chồng hoặc vợ của mình toàn tâm toàn ý với vai diễn.
Trong gia đình, tôi đi làm thế này thì Quế hy sinh cho tôi nhiều lắm. Quế dành thời gian chăm sóc hai con, con gái đầu lòng năm nay 16 tuổi, cháu trai nhỏ mới được 5 tuổi. Có thể có những lúc hai vợ chồng quá bận rộn, bọn trẻ ăn uống bữa này, bữa nọ không chuẩn mực lắm, không đúng giờ giấc lắm nhưng không bao giờ vợ chồng tôi để các cháu thiếu thốn về tình cảm. Nhiều hôm, hai vợ chồng đi làm rất mệt, hầu như tôi hôm nào cũng tối mịt mới về. Vừa về đến nhà nhìn thấy hai đứa con, một cô con gái, một cậu con trai mà từ trên tầng chạy ào xuống bi bô chào mẹ, chào bố là lúc đó xóa hết nhọc nhằn của ngày lao động vất vả.
Môi trường ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống vợ chồng. Cả hai chúng tôi đều là những nghệ sĩ quân đội nên khi mặc bộ quần áo quân nhân thì không thể sống buông thả. Tuổi trẻ có những cái bồng bột chứ nhưng đến bây giờ càng ngày càng tích lũy ra một điều hai vợ chồng nghệ sĩ thì luôn có mối nguy hiểm thường trực, tại sao bây giờ rất nhiều cặp vợ chồng lại chia tay?
Đương nhiên mình không thể nói trước được điều gì đâu. Người nghệ sĩ rất nhạy cảm và cái tôi của họ quá lớn. Nếu như cả hai cùng nổi tiếng, đều được công chúng biết đến thì áp lực càng lớn. Áp lực ở đây không phải là áp lực về sự nổi tiếng. Mối nguy hiểm là nghĩ mình hơn người hoặc bình thường. Nếu như anh chồng hoặc cô vợ cứ nghĩ, ra ngoài đời được chiều chuộng nhiều lắm mà sao ở nhà lại chỉ như thế này thôi… Sự so sánh bắt đầu.
Một nữ diễn viên có tiếng khi ra ngoài đời, bao giờ cũng được sự quan tâm nhất định. Có khi là sự quan tâm thái quá của những người khác giới. Nhưng nếu cô không ý thức họ quý mến, chiều chuộng chẳng qua là ngưỡng mộ mình thôi. Mà khi đấy người vợ lại nghĩ là đang mâu thuẫn với chồng thì coi rằng chồng mình không xứng đáng với mình, còn người kia đang chiều chuộng mình. Đáng lý mình phải được chiều chuộng như người kia chiều chuộng mình. Anh chồng cũng thế thôi. Bao giờ anh chồng là người của công chúng thì ra ngoài thiếu gì các cô gái trẻ, thiếu gì cô có nhan sắc. Người hâm mộ có. Người phải lòng có. Người yêu thích có. Mình vội vàng cho rằng mình xứng đáng được hưởng những điều như thế trong khi đó vợ cằn nhằn này nọ thì chuyện đó rất dễ bị vỡ. Từ chỗ ý thức như thế, mình mới bình dị đi. Cuộc sống của chúng tôi bình dị, coi gia đình là nơi nương náu của tâm hồn, cùng chăm chút và vun vén cho nhau.
Cặp vợ chồng đạo diễn Thanh Vân – Nhuệ Giang
Đạo diễn Thanh Vân: Thời gian với điện ảnh nhiều hơn nên tình cảm được nhân đôi.
Hai vợ chồng anh cùng làm đạo diễn thì cuộc sống có gì khác biệt với những cặp vợ chồng khác? Có cảm giác nghề đạo diễn cá tính rất mạnh, cái tôi rất lớn, vậy 2 cá tính mạnh ở cạnh nhau thì sẽ "va nhau" như thế nào?
Thì chúng tôi cũng có cãi vã, cũng có hờn giận, cũng có yêu thương như mọi người thôi. Không có khác biệt gì lắm đâu. Nhuệ Giang hơn tôi 5 tuổi. Cả hai đều là sinh viên của Trường đại học Sân khấu và Điện ảnh. Thậm chí trước đây chúng tôi cùng học Trường đại học Kiến trúc. Nhưng lúc đó chúng tôi chưa quen nhau, sau này về Trường Điện ảnh thì mới biết nhau.
Ngay từ khi ra trường, hai chúng tôi đều về công tác ở Hãng Phim truyện Việt Nam và không cùng làm thước phim nào. Mỗi người đều có một dự án riêng của mình. Sau này chúng tôi thường hay đi làm phó cho nhau. Chỉ đến gần đây nhất mới tách ra riêng. Có phim của Giang là "Trái tim bé bỏng" thì không chung. Phim truyện nhựa "Tâm hồn mẹ" vừa rồi của Giang thì tôi đi cùng nhau. Những bộ phim Giang đạo diễn thường thì tôi hoặc làm phó, hoặc làm công việc gì đó bên cạnh.
Thế thì cuộc sống thú vị nhỉ?
Thế bạn cứ thử đi xem nó có thật sự tất cả là thú vị hay không?! (cười)
Được làm công việc mình yêu thích được sống với con người mà cùng chí hướng sở thích với mình thì chắc cũng rất thích.
Hai vợ chồng tôi không có gì khác biệt với người khác lắm đâu, nó cũng có chuyện cơm áo gạo tiền, này nọ như gia đình khác. Nhưng chỉ có điều thời gian với điện ảnh nhiều hơn nên tình cảm được nhân đôi.
Đạo diễn Nhuệ Giang: Ngay từ nhỏ tính tôi đã quyết đoán, mạnh mẽ, sau này làm nghề đạo diễn thì tính cách ấy lại càng bộc lộ rõ. Gia đình tôi, cả Vân và tôi đều quyết đoán như nhau. May mà chồng tôi là đạo diễn chứ nếu tôi mà lấy một người chỉn chu thì chắc hôn nhân không thể tồn tại. Tính tôi phiên phiến, sống bừa bộn, lúc nào trong đầu cũng ám ảnh về chuyện làm phim