Trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 (AMM-59) và các hội nghị liên quan, ngày 22/7, tại Manila (Philippines), Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cùng Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters đồng chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-New Zealand với sự tham dự của Bộ trưởng Ngoại giao và quan chức cấp cao hai bên.
Phát biểu khai mạc với tư cách nước điều phối quan hệ ASEAN-New Zealand, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung hoan nghênh những bước phát triển tích cực trong quan hệ giữa hai bên thời gian qua, đồng thời nhấn mạnh cần chuyển hóa nền tảng chính trị tốt đẹp thành các kết quả hợp tác cụ thể, thực chất, trên cơ sở phát huy tối đa lợi thế của mỗi bên và tháo gỡ những rào cản còn tồn tại.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị ASEAN và New Zealand ưu tiên tăng cường hợp tác nhằm bảo đảm các nhu cầu thiết yếu của người dân, xây dựng các chuỗi cung ứng lương thực và năng lượng an toàn, có khả năng chống chịu cao.
Bên cạnh đó, hai bên cần tiếp tục phối hợp trong bảo đảm an ninh, an toàn và kết nối hàng hải, thúc đẩy phát triển kinh tế biển xanh phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).
Khẳng định vai trò của Việt Nam trên cương vị nước điều phối quan hệ ASEAN-New Zealand, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với New Zealand và các nước ASEAN để thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-New Zealand phát triển ngày càng sâu sắc, thực chất, đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực cũng như thế giới.
Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters tái khẳng định cam kết lâu dài và nhất quán của New Zealand đối với hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực; nhấn mạnh nền tảng 50 năm hợp tác bền vững giữa ASEAN và New Zealand, đồng thời khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN là yếu tố then chốt trong thúc đẩy hợp tác và ứng phó hiệu quả với các thách thức khu vực và toàn cầu.
Các bộ trưởng đã rà soát toàn diện tình hình hợp tác và thống nhất nhiều định hướng lớn nhằm tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-New Zealand trên bốn trụ cột Hòa bình, Thịnh vượng, Con người và Hành tinh.
Hai bên nhất trí tiếp tục đề cao các nguyên tắc và phương cách của ASEAN, duy trì cấu trúc khu vực mở, minh bạch, bao trùm và dựa trên luật pháp quốc tế với ASEAN giữ vai trò trung tâm; tăng cường hợp tác về an ninh biển, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, an ninh mạng và quản trị trí tuệ nhân tạo (AI).
Trong lĩnh vực kinh tế, ASEAN và New Zealand cam kết thúc đẩy liên kết kinh tế, khai thác hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do ASEAN-Australia-New Zealand (AANZFTA) đã được nâng cấp, sớm hoàn tất ký kết Hiệp định Dịch vụ hàng không ASEAN-New Zealand (ANZ-ASA), đồng thời hỗ trợ ASEAN triển khai hiệu quả Hiệp định khung về Kinh tế số (DEFA).
Hai bên cũng nhất trí mở rộng hợp tác về giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực, y tế, ứng phó thiên tai và biến đổi khí hậu, đồng thời New Zealand tiếp tục hỗ trợ ASEAN thu hẹp khoảng cách phát triển và tăng cường kết nối khu vực.
Trước những tác động của tình hình Trung Đông đối với chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng và an ninh lương thực, các bộ trưởng đã thông qua Tuyên bố chung ASEAN-New Zealand về thúc đẩy tự cường khu vực, tái khẳng định cam kết đối với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, đồng thời đề ra nhiều sáng kiến tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, lương thực và hàng hải, góp phần nâng cao khả năng chống chịu của khu vực trước các thách thức mới.
