Vì sao nhiều quan chức tỉnh Bình Thuận vướng vòng lao lý?

Mặc dù, các bị can nhận thức được việc giao đất, xác định giá đất là trái quy định của Luật đất đai 2013, nhưng đã cùng “thống nhất”, “lách luật”, ban hành những văn bản “bẻ cong” pháp luật, để giao hàng nghìn mét vuông đất cho doanh nghiệp, gây thất thoát cho Nhà nước 45,4 tỉ đồng.

Ra quyết định trái quy định của Luật đất đai

Năm 2013, thực hiện dự án xây dựng nhà ở thương mại, UBND tỉnh Bình Thuận giao Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Bình Thuận tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất 92.600,9 m2 (3 lô đất số 18, 19, 20), thuộc quỹ đất hai bên đường ĐT.706B, phường Phú Hài, TP Phan Thiết. Để tổ chức đấu giá, UBND tỉnh Bình Thuận ban hành Quyết định phê duyệt giá khởi điểm đấu giá 3 lô đất trên là 111,2 tỉ đồng (tương ứng 1.200.000 đồng/m2)”. Năm 2013-2015, Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Bình Thuận và Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Bình Thuận thông báo bán đấu giá 6 lần khu đất trên nhưng không có tổ chức, cá nhân đăng ký mua hồ sơ đấu giá.

Đầu năm 2016, giá đất trên địa bàn tỉnh Bình Thuận có biến động tăng. Ngày 22/4/2016, ông Nguyễn Ngọc Hai, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận ký ban hành Quy định về đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất trên địa bàn tỉnh Bình Thuận. Trong đó có nội dung, trường hợp đưa ra đấu giá quyền sử dụng đất mà không có người tham gia hoặc trường hợp chỉ có một người đăng ký tham gia đấu giá, hoặc đấu giá ít nhất là 2 lần nhưng không thành thì giá đất được xác định là giá khởi điểm đã được cơ quan có thẩm quyền quyết định. Nội dung của quy định trên trái với Khoản 3 Điều 108 Luật Đất đai năm 2013: Thời điểm tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất là thời điểm Nhà nước quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất. Đồng thời, Nguyễn Ngọc Hai ký Quyết định về hệ số điều chỉnh giá đất để xác định giá đất tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất ở đô thị tại phường Phú Hài là k = 1,6, điều chỉnh hệ số giá đất thương mại dịch vụ tại phường Phú Hài là k = 1,19 (mật độ xây dựng đến 60%).

Khi có được những quy định trên, tháng 1/2017, ông Hồ Lâm, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường chỉ đạo Nguyễn Thị Thu Phong, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh dự thảo trước văn bản báo cáo UBND tỉnh xin chủ trương giao 3 lô đất 18, 19, 20. Mặc dù biết theo quy định của pháp luật, thời điểm tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất là thời điểm Nhà nước quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, nhưng theo chỉ đạo của Hồ Lâm, Phong nói Bùi Thị Ái Phương, Phó Trưởng phòng Tài chính tổng hợp dự thảo trước công văn của Sở gửi UBND tỉnh xin chủ trương giao đất không thông qua đấu giá 3 lô đất trên theo quyết định của Hải ký.

Thực hiện chỉ đạo của Phong, các thuộc cấp của Phong đã có Dự thảo báo cáo đề xuất nội dung: Cho người duy nhất đăng ký đấu giá được giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá đối với 3 lô đất trên theo giá đã ra tại thời điểm năm 2013 là 1,2 triệu đồng/m2. Sau khi nhận được nội dung cấp dưới đề xuất, Phong trực tiếp chỉnh sửa, gạch bỏ cụm từ “cho người duy nhất đăng ký đấu giá” thay thế bằng cụm từ “Giao đất cho…”, để trống đơn vị được giao đất.

Trùng hợp là cùng ngày 16/1/2017, Công ty Cổ phần Tân Việt Phát, do ông Nguyễn Ngọc Phương, Tổng Giám đốc ký công văn gửi UBND tỉnh Bình Thuận và Sở Tài nguyên và Môi trường đề nghị giao cho Công ty Tân Việt Phát 3 lô đất trên không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất.

Sau khi nhận được công văn của Công ty Tân Việt Phát, Hồ Lâm và các bị can thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng UBND tỉnh đã “nhiệt tình” hỗ trợ doanh nghiệp. Mặc dù Công ty Tân Việt Phát chỉ đề nghị được giao cho công ty 3 lô đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, nhưng căn cứ văn bản dự thảo đã soạn sẵn trước đây, các bị can thuộc phòng chuyên môn của Sở Tài Nguyên Môi trường, UBND tỉnh Bình Thuận, đã lập Phiếu trình giải quyết công việc, nội dung “Đề nghị UBND tỉnh cho chủ trương giao đất cho Công ty Tân Việt Phát không thông qua hình thức đấu giá đối với 3 lô đất, giá đất 1,2 triệu đồng/m2.

Tiếp đó, mặc dù các bị can nguyên là lãnh đạo và cán bộ: Sở Tài Nguyên và Môi trường, Sở Tài chính, UBND tỉnh Bình Thuận biết rõ theo quy định của pháp luật, thời điểm tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và những quy định của pháp luật về thẩm định giá và thời hiệu của việc thẩm định giá, nhưng vẫn thống nhất với Sở Tài nguyên và Môi trường báo cáo UBND tỉnh Bình Thuận cho chủ trương giao đất mà không phải đấu giá quyền sử dụng đất đối với 3 lô đất cho Công ty CP Tân Việt Phát với giá 1,2 triệu đồng/m2. Sau khi được cơ quan chức năng chấp thuận, ngày 16/5/2017, Công ty Tân Việt Phát đã nộp số tiền 111,3 tỉ đồng vào ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Bình Thuận, rồi được giao đất và được chấp thuận xây dựng Trung tâm Thương mại dịch vụ và Dân cư Đô thị Tân Việt Phát 2.

Tiếp tục bưng bít, bao che sai phạm

Tháng 5/2017, có phản ánh của người dân về việc giao cho Công ty Tân Việt Phát 3 lô đất có sai phạm với giá rẻ, Nguyễn Ngọc Hai đã chỉ đạo Nguyễn Văn Phong, Giám đốc Sở Tài chính kiểm tra lại việc giao đất cho Công ty Tân Việt Phát. Tuy nhiên, Nguyễn Văn Phong đã không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ được giao theo quy định của pháp luật và chỉ đạo của Nguyễn Ngọc Hai, không chỉ đạo các bộ phận chuyên môn kiểm tra, rà soát đối chiếu.

Phong đã chỉ đạo cấp dưới soạn thảo để Phong ký ban hành Công văn gửi Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận, khẳng định: “việc UBND tỉnh thống nhất giao đất không qua hình thức đấu giá đối với 3 lô đất cho Công ty CP Tân Việt Phát là phù hợp với quy định của Luật Đất đai năm 2013 và Quyết định số 10/2016/QĐ-UBND ngày 22/4/2016 của UBND tỉnh”. Do vậy UBND tỉnh không có biện pháp thu hồi kịp thời, để cho các sở, ngành liên quan và Công ty Tân Việt Phát thực hiện thủ tục giao, cho thuê, gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.

Tiếp đó, năm 2017, Hồ Lâm ký cấp 3 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty Tân Việt Phát. Sau khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Công ty đã làm các thủ tục xin thực hiện dự án Khu thương mại dịch vụ và dân cư Tân Việt Phát 2 trên khu đất nêu trên và triển khai đầu tư hạ tầng, phân thành 500 lô đất, diện tích từ 100m2 đến 2.009m2. UBND tỉnh Bình Thuận đã thu hồi 3 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và cấp mới 500 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty Tân Việt Phát. Công ty đã phối hợp với Công ty Danh Khôi, tại TP Hồ Chí Minh ký kết các hợp đồng hợp tác đầu tư với khách hàng để huy động vốn mục đích chuyển nhượng đối với 475 lô đất trên, đã thu 50% số tiền trong hợp đồng của khách hàng với giá từ 6-7,3 triệu đồng/m2, với tổng số tiền huy động được 499 tỉ đồng. Công ty đã triển khai các thủ tục xây dựng cơ sở hạ tầng theo quy định. Còn lại 2 lô đất có tổng diện tích 4.015,5 m2 (2006,5 m2 và 2.009 m2) Công ty Tân Việt Phát để lại phát triển thương mại.

Theo Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự Bộ Tài nguyên và Môi trường: Về giá trị quyền sử dụng đất của 3 lô đất trên vào năm 2017 là 156,5 tỉ đồng. Thiệt hại của Nhà nước do hành vi trái pháp luật của các bị can trong vụ án là gần 45,6 tỉ đồng (là số tiền chênh lệch giữa giá đất tại thời điểm giao đất, cho thuê đất năm 2017, trừ giá đất Nhà nước thực tế đã thu khi giao đất, cho thuê đất tính theo giá phê duyệt 2013). Công ty Tân Việt Phát đã có đề xuất về việc xin nộp bổ sung số tiền chênh lệch tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trên.