Về làng nghề còn duy nhất một gia đình sản xuất đồ chơi Trung thu truyền thống

Từng được coi là “thủ phủ” sản xuất đồ chơi Trung Thu truyền thống của Thủ đô và các tỉnh lân cận nhưng vì nhiều lý do nên hiện nay, người dân làng Hậu Ái (xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, Hà Nội) đã không còn mặn mà với nghề nữa. Làng Hậu Ái hiện chỉ còn gia đình bà Nguyễn Thị Tuyến (sinh năm 1964) vẫn cặm cụi, miệt mài làm đồ chơi Trung thu.

Từ nay đến Tết Trung thu không còn dài, vì thế trong căn nhà đối diện đình làng Hậu Ái, bà Tuyến cùng chồng và các con đang tất bật hoàn thiện những công đoạn cuối cùng của các sản phẩm đồ chơi Trung thu truyền thống như đèn con cá, đèn con thỏ, đèn con tôm, ông đánh gậy trông trăng, ông tiến sĩ giấy, trong đó nhiều nhất là đèn ông sao. Đôi tay thoăn thoắt với các động tác dán giấy vào khung nứa, bà Tuyến kể: “Hiện nay công việc đang rất khẩn trương, vì năm nay số lượng các đơn vị đặt hàng khá nhiều, khoảng gần 1.000 sản phẩm. Sản phẩm nhà tôi làm ra không bao giờ bị ế, khách hàng thường là một số đơn vị như Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, các cửa hàng trên khu vực phố cổ Hà Nội và các trường học trên địa bàn, số ít thì bán lẻ cho người dân địa phương”.

Về làng nghề còn duy nhất một gia đình sản xuất đồ chơi Trung thu truyền thống -0
Bà Tuyến giới thiệu về sản phẩm thủ công của gia đình.

Chúng tôi quan sát những sản phẩm đồ chơi Trung thu trong nhà bà Tuyến thì thấy chúng không được sặc sỡ, bắt mắt như các sản phẩm đang bày bán trên thị trường. Đó cũng là lý do trong suốt 30 năm qua, sản phẩm của làng Hậu Ái bị cạnh tranh gay gắt khiến người dân đã hầu như phải bỏ đi làm nghề khác. “Để nói chính xác làng Hậu Ái có nghề làm đồ chơi Trung thu từ khi nào thì thật khó, có lẽ phải vài trăm năm rồi. Tôi chỉ biết đến đời tôi là đã 3 đời làm nghề này. Nghề truyền thống được các thế hệ nối tiếp nhau gìn giữ như một cách để giữ hồn làng. Còn nhớ cách đây 30 năm, hầu như nhà nào cũng làm đồ chơi Trung thu rồi đem đi bán ở các chợ xa gần. Riêng trong gia đình tôi đã có đến 20 hộ làm nghề, nhưng nay chỉ còn mình gia đình tôi thôi”, bà Tuyến bộc bạch.

Gắn bó với nghề từ hơn nửa thế kỷ, với bà Tuyến việc làm ra những đồ chơi Trung thu không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là giữ nét văn hóa của làng trước “cơn bão” đô thị hóa. Trung bình mỗi chiếc đèn ông sao truyền thống được gia đình bán với giá 40 nghìn đồng/chiếc, trừ nguyên, vật liệu thì lãi được một nửa. Trong khi đó mỗi ngày, bà chỉ làm được từ 6-7 cái, như vậy ngày công chưa đến 150 nghìn đồng. “Nói chung tôi lấy công làm lãi, chứ lợi nhuận không thể sống được. Lý do mà suốt hơn 50 năm qua chưa khi nào tôi bỏ nghề là nhận được sự quan tâm, động viên của chính quyền và nhân dân trong xã, thôn. Gần đây, nhiều trường học ở khu vực nội thành Hà Nội cũng đã tổ chức các đoàn đưa các em nhỏ đến nhà tôi để tham quan, tìm hiểu và trực tiếp học cách làm đèn ông sao. Đặc biệt, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Ban quản lý phố đi bộ Hồ Gươm cũng đã mời tôi đến để giới thiệu về cách làm cũng như giá trị của đồ thủ công truyền thống với du khách”, bà Tuyến chia sẻ.

Khi bà Tuyến đang trò chuyện với PV thì chị Nguyễn Thị Yến (người dân làng Hậu Ái) tìm đến để mua ông tiến sĩ giấy và đèn ông sao cho con gái 7 tuổi. Theo chị Yến, ngoài cửa hàng có nhiều đồ chơi đón Tết Trung thu rất đẹp với màu sắc lấp lánh, lại rẻ nhưng chị vẫn thường xuyên mua sản phẩm của bà Tuyến. “Làm theo cách thủ công từ nguyên liệu thân thiện với môi trường nên sản phẩm nhà bà Tuyến không gây hại với sức khỏe của con trẻ. Năm nào tôi cũng mua đồ chơi nhà bà Tuyến vì tôi muốn giáo dục và truyền tình yêu, niềm tự hào về nghề truyền thống quê hương cho con”, chị Yến nói.

Là đơn vị thường xuyên cộng tác với bà Tuyến, TS Vũ Hồng Nhi, Phó Trưởng phòng Truyền thông và Giáo dục, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đánh giá, bà Tuyến luôn có những sáng tạo trên văn hóa dân gian như làm đèn con công, đèn cá chép, đèn trống… mà gần như trên các gian hàng Trung thu không thấy nữa. “Việc bà Tuyến đến giới thiệu và hướng dẫn cách làm đồ chơi Trung thu cho du khách đã làm các hoạt động của Bảo tàng thêm phong phú, hấp dẫn. Chính những hoạt động này đã có sức lan tỏa sâu rộng để nhiều người tìm đến Bảo tàng tham quan và được đắm mình trong không gian văn hóa làng nghề truyền thống. Đấy chính là cách làm cho Bảo tàng vừa có tính tĩnh, lại có tính động”, TS Vũ Hồng Nhi nhấn mạnh

Chia sẻ với PV Báo CAND, Phó Chủ tịch UBND xã Vân Canh Trần Xuân Toàn bày tỏ sự tiếc nuối khi làng Hậu Ái chỉ còn gia đình nhà bà Tuyến giữ nghề. “Những năm qua, Đảng bộ, chính quyền xã Vân Canh đã có kế hoạch phục hồi làng nghề Hậu Ái và rất mong muốn nghề làm đồ chơi Trung thu truyền thống sẽ là sản phẩm OCOP của địa phương. Tuy nhiên, do thu nhập từ nghề quá thấp, lại làm theo thời vụ nên không thu hút được người dân tham gia. Hiện nay, chúng tôi vẫn động viên, khuyến khích đoàn thanh niên, nhà trường và các hộ gia đình đưa các cháu nhỏ đến học tập, tìm hiểu về nghề làm đồ chơi Trung thu để các em thêm hiểu, tự hào về truyền thống quê hương”, ông Trần Xuân Toàn khẳng định.

Là người dân sinh sống ở làng Hậu Ái hơn 40 năm qua, anh Trần Văn Sơn, Trưởng thôn Hậu Ái vẫn nhớ như in ngày nhỏ anh thường thấy các bà, các cô, các chị cùng nhau ngồi quây quần làm đồ chơi khi Tết Trung thu đến gần. Nay, cuộc sống mới với nhiều công việc mới có thể tạo ra thu nhập cao khiến người dân đã quay lưng với nghề. Điều này luôn khiến anh Sơn trăn trở, đau đáu. “Mặc dù biết việc có được làng nghề lâu đời là công sức, tâm huyết của biết bao thế hệ cha ông và cũng là niềm vinh dự, tự hào cho làng quê nhưng chúng tôi đành “lực bất tòng tâm” khi trong làng càng thưa vắng người làm và đến nay chỉ còn duy nhất bà Tuyến. Mỗi dịp Trung thu, chúng tôi vẫn khuyến khích người dân đến mua hàng cho bà Tuyến, thay vì mua đồ chơi công nghiệp ngoài các cửa hàng. Đặc biệt, trong đêm Trung thu, thôn Hậu Ái vẫn tổ chức phá cỗ trông trăng cho các em thiếu nhi với những sản phẩm của nhà bà Tuyến”, anh Trần Văn Sơn nói.

Ngô Khiêm

Các tin khác

Cảnh giác lừa đảo đăng ký vé chương trình Muôn sắc Việt Nam

Cảnh giác lừa đảo đăng ký vé chương trình Muôn sắc Việt Nam

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân. Lợi dụng nhu cầu đăng ký vé tham dự chương trình, các đối tượng xấu có thể thực hiện hành vi giả mạo, lừa đảo chiếm đoạt tài sản và thông tin cá nhân trên không gian mạng.

Phát động Tuần lễ sáng tạo nội dung số và cuộc thi Tự hào HCMC

Phát động Tuần lễ sáng tạo nội dung số và cuộc thi Tự hào HCMC

Chiều 9/11, Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức Họp báo công bố tổ chức Tuần lễ hoạt động Nhà sáng tạo nội dung số trên địa bàn thành phố năm 2026 (Tuần lễ hoạt động) và chính thức phát động Cuộc thi sáng tạo nội dung trên nền tảng số với chủ đề “Tự hào Thành phố mang tên Bác”.

Hơn 7.000 người đi bộ hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam

Hơn 7.000 người đi bộ hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam

Sáng 8/11, hơn 7.000 người, gồm: cán bộ, công chức, viên chức, các lực lượng vũ trang, đoàn viên thanh niên, cán bộ MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội đã tham gia chương trình đi bộ đồng hành hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, với chủ đề “Thượng tôn pháp luật - Vì cộng đồng khỏe mạnh, văn minh và nghĩa tình”.

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 10 và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tối 6/11, Ban Văn hóa Trung ương và Ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, đất nước thanh bình, giáo hội hưng thịnh và nhân dân an lạc.

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Gần đây, cụm từ thường được nhắc đến là “nền kinh tế chú ý”. Nghĩa là sự sống còn đều nằm trong chữ “chú ý”. Trong kỹ thuật truyền thông, yếu tố tạo sự thu hút được công chúng trong ít nhất 3 giây được gọi là hook, nghĩa là cái móc tâm trí. Bìa báo được ví như mặt tiền của một gian hàng. Vậy đưa hình ảnh gì ra mặt tiền gây chú ý là một quyết định có tính thành - bại.

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam hiện đại, văn học Công an nhân dân là một dòng chảy quan trọng, có tính thống nhất và xuyên suốt, gắn liền mật thiết với sự ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an trong công cuộc bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Sự đặc thù về “độ khó” của đề tài này vừa là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội rộng mở cho các nhà văn cả trong và ngoài ngành dấn thân sáng tạo.

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Để bổ sung đầy đủ hơn các giai đoạn lịch sử, sự kiện, chiến công của tập thể, cá nhân tiêu biểu, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa gửi thư ngỏ, mong muốn các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương, các thế hệ cán bộ - chiến sĩ Công an cùng nhân dân hiến tặng, tài liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI đang tạo ra một nguồn cung nội dung khổng lồ với chi phí sản xuất thấp, có sức hút lớn đối với người xem. Nhưng khi tốc độ, số lượng phim sản xuất không tỷ lệ thuận với chất lượng và quá nhiều sản phẩm đơn giản, lặp lại, thiếu giá trị tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi người xem thì một “màng lọc” đủ hiệu quả là bài toán cấp thiết.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.