Mô hình ứng dụng GIS (Hệ thống thông tin địa lý - Geographic Information System), AI, UAV và dữ liệu không gian 2D/3D trong đánh số nhà, định danh địa điểm đang được UBND xã Việt Tiến (tỉnh Hưng Yên) triển khai, hướng tới xây dựng một hệ thống dữ liệu địa chỉ dùng chung cho quản lý nhà nước và phục vụ người dân.
Sau một thời gian ứng dụng công nghệ, UBND xã Việt Tiến đã đánh số 10.922 thửa đất đủ điều kiện, đạt 100%, bằng cách kết hợp GIS, AI, UAV và dữ liệu 2D/3D để xây dựng hệ thống địa chỉ số. Trong đó, AI hỗ trợ tự động rải số, phát hiện bất thường.
Theo báo cáo của UBND xã Việt Tiến, đến ngày 5/10, địa phương đã chuẩn hóa hơn 37.100 thửa đất để phục vụ rà soát. Trong số này có hơn 10.900 thửa đất đủ điều kiện và đã được đánh số. Xã hoàn thành việc xác định vị trí, phân cấp hệ thống giao thông và đề xuất đặt tên các tuyến đường. Dữ liệu bản đồ 2D, 3D được thu thập bằng UAV đã đồng bộ với bản đồ trực tuyến Google Maps để phục vụ định vị, ghim và chia sẻ vị trí. Xã Việt Tiến xác định đánh số nhà không chỉ là nhiệm vụ hành chính mà còn là nền tảng để thiết lập chính quyền số và đô thị thông minh.
Theo lãnh đạo UBND xã Việt Tiến, địa bàn xã có gần 10.000 hộ dân, mật độ dân số cao, trong khi khu vực dân cư có sự đan xen giữa nông thôn và đô thị. Hệ thống đường giao thông chưa được đặt tên đầy đủ, dữ liệu đất đai và bản đồ địa chính còn những điểm chưa được làm sạch, khiến phương pháp khảo sát, đo đạc và đánh số thủ công mất nhiều thời gian, nhân lực, chi phí và dễ phát sinh sai sót.
Để giải quyết vấn đề này, xã lựa chọn tích hợp nền tảng bản đồ GIS, phương tiện bay không người lái và AI. Cách làm chuyển từ việc rà soát từng địa điểm sang xây dựng, quản lý và khai thác một cơ sở dữ liệu địa chỉ - không gian thống nhất. Đơn vị tư vấn đã bay chụp UAV toàn bộ diện tích xã, xây dựng bản đồ ảnh hàng không 2D độ phân giải cao, dữ liệu đám mây điểm và mô hình không gian 3D. Dữ liệu bản đồ địa chính sau đó được chuyển đổi sang định dạng GIS và đối soát với ảnh UAV.
Kết quả này giúp rút ngắn đáng kể thời gian rà soát, xác định vị trí nhà, thửa đất và xây dựng phương án đánh số, đồng thời tạo nền tảng để chuyển từ một nhiệm vụ hành chính đơn lẻ sang hệ thống dữ liệu địa chỉ có thể cập nhật, khai thác và dùng chung. Giải pháp cốt lõi mà xã Việt Tiến đề xuất là xây dựng “hệ thống địa chỉ số - bản đồ số dùng chung”.
Trong mô hình này, GIS giữ vai trò nền tảng quản lý dữ liệu không gian; UAV và mô hình 2D/3D cung cấp dữ liệu hiện trạng; còn AI hỗ trợ nhận diện, biên tập, kiểm tra và cập nhật số nhà. Mỗi địa điểm, nhà, công trình và thửa đất được gắn với tọa độ chuẩn, mã định danh cùng các trường thông tin cần thiết. Hệ thống liên kết các lớp dữ liệu về giao thông, địa chỉ, số nhà, thửa đất, công trình và những thông tin chuyên ngành liên quan. AI được sử dụng để nhận diện mái nhà, công trình, ranh giới xây dựng từ dữ liệu 2D/3D; xác định hướng tuyến đường, phân biệt bên trái, bên phải tuyến và đề xuất phương án đánh số chẵn, lẻ.
Công nghệ này cũng có thể phát hiện những trường hợp có khả năng trùng số, thiếu số hoặc bất thường để chuyển sang hậu kiểm. Khi xuất hiện tuyến đường mới hoặc thay đổi quy hoạch, GIS kết hợp AI có thể mô phỏng biến động và hỗ trợ điều chỉnh hệ thống số nhà mà không làm đảo lộn hệ thống hiện hữu. Mỗi địa điểm còn được gắn một mã định danh duy nhất kết hợp tọa độ chuẩn, theo hướng ổn định ngay cả khi tên tuyến đường được điều chỉnh. UBND xã cũng định hướng xây dựng bản đồ WebGIS có chức năng tìm kiếm, định vị, tra cứu và chia sẻ thông tin theo phân quyền.
Dữ liệu số nhà có thể được khai thác cho nhiều lĩnh vực như đất đai, quy hoạch, xây dựng, giao thông, thuế, điện, nước, bưu chính, giáo dục, cấp cứu, phòng cháy chữa cháy và cứu hộ cứu nạn. Hướng tới mô hình có thể nhân rộng Quy trình công nghệ được UBND xã Việt Tiến xây dựng gồm 4 bước: thu thập, chuẩn hóa dữ liệu; để AI nhận diện và đề xuất số; đưa kết quả lên GIS để tích hợp, hậu kiểm; sau đó chuẩn hóa, chia sẻ và cập nhật dữ liệu.
Trong đó, AI chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ. Những trường hợp phức tạp như nhà có nhiều lối vào, nằm sâu trong ngõ hoặc dữ liệu địa chính chưa đầy đủ phải được cán bộ chuyên môn, cơ sở thôn và các đơn vị liên quan kiểm tra, xác nhận trước khi cập nhật chính thức.
Cũng theo lãnh đạo UBND xã Việt Tiến, mô hình giúp giảm phụ thuộc vào khảo sát thủ công, xử lý đồng thời khối lượng lớn dữ liệu, nâng cao chất lượng thông tin nhờ kết hợp dữ liệu hồ sơ với hiện trạng không gian và AI hỗ trợ phát hiện bất thường. Mô hình cũng tạo một lớp dữ liệu địa chỉ thống nhất để nhiều ngành cùng khai thác. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ trước ngày 31/10/2026, UBND xã Việt Tiến dự kiến đánh giá mô hình, chuẩn hóa quy trình, tài liệu kỹ thuật và bộ tiêu chuẩn dữ liệu để báo cáo các cơ quan chức năng xem xét khả năng nhân rộng trên phạm vi toàn tỉnh.
UBND xã Việt Tiến đề nghị UBND tỉnh xem xét, ghi nhận mô hình ứng dụng GIS, UAV, 3D và AI trong đánh số nhà, định danh địa điểm là mô hình thí điểm cấp tỉnh về chuyển đổi số trong quản lý địa chỉ số. Địa phương cũng đề xuất xây dựng phương án kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu ngành theo hướng an toàn, có phân quyền. Nếu được hoàn thiện và chuẩn hóa, mô hình này được kỳ vọng trở thành quy trình dùng chung cho các xã, phường khác, trên cơ sở thống nhất tiêu chuẩn dữ liệu và kiến trúc liên thông.
