“Đakrông mùa xuân về”
Đakrông là xã vùng biên của tỉnh Quảng Trị, nơi đây nổi tiếng trong lịch sử hào hùng của đất nước trong những năm khói lửa chiến tranh. Giữa mưa bom bão đạn, đồng bào các dân tộc thiểu số ở thung lũng Trường Sơn này đã không ngại gian khổ, hy sinh để hỗ trợ các đoàn quân tiến bước vào mặt trận.
Ngày 16/6/1957, để động viên nhân dân Quảng Bình - Vĩnh Linh vượt qua khó khăn, cùng với miền Bắc khôi phục và phát triển kinh tế, củng cố hậu phương, chuẩn bị cho công cuộc giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, Bác Hồ đã về thăm Quảng Bình (cũ) nay là Quảng Trị.
Ngày Bác về thăm, với lòng kính yêu Người, đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều sinh sống dọc dãy Trường Sơn ở Quảng Bình, Quảng Trị đã đổi tên họ mình để mang họ Bác. Họ Hồ của bà con dân tộc Bru-Vân Kiều có từ ngày đó. Gần 70 năm qua, đồng bào các dân tộc Bru-Vân Kiều đã có rất nhiều đóng góp trong công cuộc thống nhất đất nước, thi đua lao động, sản xuất, xây dựng bản làng ngày một no ấm, góp phần bảo vệ biên cương của Tổ quốc.
Từ chỗ thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu nơi ở, nay bà con các dân tộc Bru-Vân Kiều đã có cuộc sống ổn định nhờ vào các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước như chương trình hỗ trợ di dân, định canh định cư, hỗ trợ tín dụng, chính sách về y tế, giáo dục. Kết cấu hạ tầng như điện, đường, trường học, trạm xá, chợ và các công trình phúc lợi khác được đầu tư, xây dựng tạo tiền đề cho bà con các dân tộc xóa đói, giảm nghèo, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn. Nhiều hộ dân đã vươn lên làm giàu, con cái được đến trường, đường ô tô đã vào tận bản làng.
Cùng chung tay với chính quyền địa phương, góp phần xây dựng bản làng ngày một ấm no, rất nhiều bà con dân tộc Bru-Vân Kiều ở Quảng Trị đang có những nghĩa cử nhân văn như hiến đất cho cộng đồng xây dựng trường lớp cho học sinh, làm nhà văn hoá, đường giao thông phục vụ cộng đồng…
Những tấm gương bình dị mà cao quý
Nhiều người dân thôn Trại Cá, xã Đakrông, tỉnh Quảng Trị vẫn thường không ngớt lời khen và động viên các anh Hồ Văn Thăm, Hồ Văn Lưu và Hồ Văn Luật… những người đã tự nguyện hiến hàng trăm m2 đất cho thôn làm nhà văn hoá.
Theo kế hoạch, dự án nhà văn hóa thôn Trại Cá, xã Đakrông sẽ khởi công xây dựng trong tháng 10/2026 với tổng kinh phí khoảng 2 tỉ đồng. Công trình hứa hẹn trở thành điểm sinh hoạt văn hóa, thể thao, hội họp rộng rãi cho bà con. Điều đáng nói, để tìm diện tích phù hợp, quỹ đất sạch, vị trí thuận lợi làm nhà văn hóa cộng đồng ở thôn Trại Cá gặp nhiều khó khăn.
Khi thôn Trại Cá tổ chức họp thôn, thống nhất cần 900m² mặt bằng để thi công, lúc đầu nhiều người lắc đầu vì để tìm một địa điểm có diện tích như vậy lại cần vị trí thuận lợi là rất khó. Nhưng cuộc họp của bà con trong thôn đã thở phào nhẹ nhõm khi các anh Hồ Văn Thăm, Hồ Văn Lưu và Hồ Văn Luật đã tự nguyện hiến đất để thôn xây dựng nhà văn hoá.
Nhìn mảnh đất sản xuất gắn liền với sinh kế gia đình nay được cắm mốc bàn giao cho thôn, anh Hồ Văn Thăm không chút đắn đo. Đây đã là lần thứ ba anh Thăm hiến đất cho bản làng. Hai lần trước, anh Thăm từng hiến 50m² đất xây nhà văn hóa cũ và 30m² đất mở rộng khuôn viên. Lần này, anh tiếp tục cắt thêm 300m² đất rừng tràm để làm nhà văn hóa.
Noi gương anh Thăm, hai anh em ruột là Hồ Văn Lưu và Hồ Văn Luật liền bàn nhau cùng tham gia hiến đất. Mỗi người tự nguyện cắt đúng 300m² đất của gia đình để góp đủ mặt bằng cho dự án xây dựng nhà văn hóa thôn Trại Cá.
Anh Hồ Văn Lưu cho biết: “Mình hiến đất góp phần xây dựng nhà văn hóa khang trang thì người thụ hưởng lợi ích trước tiên chính là gia đình mình và bà con trong thôn. Nhìn mảnh đất sắp tới thành nơi vui chơi, hội họp đàng hoàng cho dân bản, chúng tôi rất phấn khởi”.
Không chỉ ở Đakrông, nhiều bà con dân tộc Bru-Vân Kiều ở vùng biên Quảng Trị như xã Hướng Lập, Hướng Hoá… cũng đã hiến tặng hàng ngàn m2 đất để phục vụ các công trình cộng đồng.
Bà Hồ Thị Lào ở thôn Ka Tiêng, xã Hướng Lập đã hiến tới 1.500m2 đất để xã xây dựng đường sá, trường học. Chồng mất sớm, một mình tần tảo nuôi 5 đứa con, cuộc sống chủ yếu dựa vào nông lâm nghiệp gắn với núi đồi. Nhưng khi địa phương vận động người dân hiến đất xây dựng hạ tầng, bà Hồ Thị Lào là một trong những người hưởng ứng đầu tiên.
Khi xã vận động hiến đất làm đường giao thông liên thôn, bà không chút đắn đo, tự nguyện hiến khoảng 1.000m² đất. Tiếp đó, bà hiến thêm khoảng 500m² đất gần nhà để xây dựng điểm trường mầm non Ka Tiêng. Từ những mảnh đất bà Lào hiến cho cộng đồng, con đường của bản làng đã được làm rộng rãi hơn, các cháu nhỏ có trường học thuận lợi, khang trang hơn.
Ở xã Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị có ông Hồ Văn Lát và ông Hồ Văn Chưn cũng đã hiến gần 1.000 m2 đất để mở rộng trường học. Được biết, khi xã đề xuất chủ trương, xin kinh phí để xây dựng, mở rộng điểm trường bảo đảm cho công tác dạy và học. Tuy nhiên chưa có quỹ đất để thực hiện mở rộng khuôn viên trường cho các cháu, 2 hộ gia đình Hồ Văn Lát và Hồ Văn Chưn đã tự nguyện hiến gần 1.000 m2 đất sản xuất (mỗi hộ 490 m2) để xã mở lớp học cho các cháu.
Chia tay Trường Sơn, chia tay Đakrông và bà con Bru-Vân Kiều, chúng tôi về xuôi mang theo câu hát trong bài “Sông Dakrong mùa xuân về” của nhạc sĩ Tố Hải “Tôi hát cho dòng sông Dakrong luôn chảy xiết/ Tôi hát cho nhà rông, đêm ngày luôn đỏ lửa/ Cho tiếng đàn T'rưng vang, vang điệu dòng suối/ Đakrong ơi, dòng sông thương nhớ…”.
