Từ thủ lĩnh đối lập thành Thủ tướng Malaysia

Ông Anwar Ibrahim từng là ngôi sao đang lên, là hậu bối “con cưng” của Thủ tướng Mahathir Mohamad, làm Phó Thủ tướng và Phó Chủ tịch đảng UMNO cầm quyền, rồi dẫn dắt phong trào đòi cải cách, đòi thay đổi mọi thứ khiến ông Mahathir Mohamad nổi giận và kết quả là ông bị bỏ tù gần 10 năm vì nhiều tội trạng khác nhau.

Nhưng, ngày 24/11 vừa qua, ông Anwar Ibrahim đã đạt được ước mơ bấy lâu nay: Đó là ngồi lên chiếc ghế Thủ tướng Malaysia.

Con đường đi đến đỉnh cao quyền lực của ông Anwar được đánh giá là gập ghềnh, trắc trở. Trong hành trình tìm kiếm vị trí lãnh đạo kéo dài hàng thập kỷ của mình, ông đã nếm trải cả thất bại và thắng lợi chính trị, lãnh đạo các cuộc biểu tình trên đường phố đòi cải cách dân chủ và thành lập một liên minh đối lập đa sắc tộc khi ngồi sau song sắt. Ông được vua Malaysia bổ nhiệm làm thủ tướng sau nhiều ngày bế tắc chính trị do cuộc bầu cử bất phân thắng bại.

Từ thủ lĩnh đối lập thành Thủ tướng Malaysia -0
Ông Anwar Ibrahim.

Ông sinh ra trong một gia đình chính trị vào tháng 8/1947, cha là cựu thành viên quốc hội, mẹ là một nhà tổ chức chính trị ở bang Penang, phía Bắc Malaysia. Từ khi còn là sinh viên, ông Anwar đã bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với anh hùng cách mạng Philippines José Rizal, mô tả ông này là “một người châu Á phục hưng thực sự”.

Sự nghiệp chính trị của ông Anwar bắt đầu với phong trào thanh niên Hồi giáo Malaysia, Angkatan Belia Islam Malaysia (ABIM). Năm 1982, ông được kết nạp vào Tổ chức Dân tộc Malaysia thống nhất (UMNO), đảng lúc đó đã thống trị nền chính trị Malaysia 60 năm. Vị chính khách trẻ tuổi khéo léo này đã trở thành Bộ trưởng Tài chính rồi Phó Thủ tướng vào đầu những năm 1990 dưới thời Thủ tướng Mahathir Mohamad.

Trong nhiệm kỳ của ông Mahathir, ông Anwar trở thành cánh tay đắc lực, một công cụ hữu hiệu giúp Malaysia đối phó với cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997. Mối quan hệ người đỡ đầu và cố vấn của họ tan vỡ vì nền kinh tế và ông Mahathir đã loại ông Anwar khỏi chức vụ Phó Thủ tướng vào năm 1998. Một số nhà quan sát cho rằng ông Anwar đã quá nôn nóng để trở thành thủ tướng, coi thường người bảo trợ là ông Mahathir.

Sau đó, ông Anwar lãnh đạo các cuộc biểu tình công khai chống lại liên minh Barisan Nasional (Mặt trận Quốc gia) thông qua phong trào đòi thay đổi của ông, mà ông đặt tên là Reformasi. Năm 1999, ông phải đối mặt với cáo buộc kê gian và tham nhũng, điều mà ông luôn phủ nhận. Ông bị kết án 6 năm tù vì tội tham nhũng, với án tù 9 năm được cộng thêm cho tội kê gian vào năm 2000.

Bản án bị các chính phủ nước ngoài và các nhóm nhân quyền chỉ trích là bịa đặt và có động cơ chính trị. Đồng tính luyến ái bị coi là tội phạm ở Malaysia, quốc gia có đa số người theo đạo Hồi, với luật pháp được thi hành nghiêm ngặt và các tội danh có thể bị phạt tù tới 20 năm. Những bức ảnh về ông Anwar với con mắt thâm đen, bị cảnh sát bắt vào tù được đăng trên các tờ báo trên khắp thế giới, biến ông thành một biểu tượng cho cuộc đấu tranh theo khẩu hiệu “reformasi” - cải cách.

Cuối năm 2004, ông được trả tự do và tạm ngừng hoạt động chính trị một thời gian ngắn để tham gia lĩnh vực học thuật. Năm 2013, trong cuộc tổng tuyển cử, ông trở lại lãnh đạo một liên minh đối lập. Tuy nhiên, năm 2015, ông lại bị bỏ tù với tội danh kê gian mới. Năm 2018, ông được hoàng gia ân xá và những tuyên bố này cũng bị lên án là có động cơ chính trị. Ông trở lại quốc hội vài tháng sau đó trong một cuộc bầu cử bổ sung.

Năm 2016, ông Mahathir, khi đó 92 tuổi, khiến cả nước kinh ngạc khi quyết định tái tranh cử. Điều đó dẫn đến một cuộc hòa giải bất ngờ và sóng gió hơn nữa giữa hai ông Anwar và Mahathir - trong nỗ lực lật đổ Thủ tướng Najib Razak, người bị cáo buộc có liên quan đến vụ bê bối hàng tỷ USD tại quỹ nhà nước 1MDB.

Liên minh hai ông Anwar và Mahathir đã giành chiến thắng lịch sử trước UMNO và Thủ tướng Najib (ông Najib hiện đang thụ án 12 năm tù vì tội tham nhũng). Ông Mahathir trở thành thủ tướng lần thứ hai, với thỏa thuận bàn giao chức vụ thủ tướng cho ông Anwar sau đó. Nhưng, ông Mahathir đã không thực hiện thỏa thuận và liên minh của hai người sụp đổ sau 22 tháng.

“Tôi cảm nhận được mong muốn thay đổi mạnh mẽ của người dân và muốn thấy Malaysia tiến bộ theo một hướng mới”, ông Anwar nói trước khi cuộc bỏ phiếu bầu cử diễn ra. Sau khi tuyên thệ nhậm chức, ông Anwar quyết tâm sẽ đưa ra hướng đi đó.

Theo giới phân tích, nhiệm kỳ thủ tướng của ông có thể đầy sóng gió, với lạm phát tăng cao, tăng trưởng kinh tế chậm lại và đất nước đang phải gánh chịu hậu quả kinh tế do đại dịch COVID-19. Đối thủ của ông, cựu Thủ tướng Muhyiddin Yassin đã thách thức ông chứng tỏ mình chiếm đa số trong quốc hội.

Với 82 ghế quốc hội, liên minh Pakatan Harapan (hay Liên minh Hy vọng) của ông Anwar đã đứng đầu trong cuộc bầu cử, nhưng thiếu 112 ghế cần thiết để chiếm đa số. Perikatan Nasional (Liên minh Quốc gia) của cựu Thủ tướng Muhyiddin, đã giành được 73 ghế.

Liên minh do UMNO dẫn đầu nắm 30 ghế, nắm giữ cán cân quyền lực. Tổng thư ký của UMNO Ahmad Maslan cho biết cơ quan ra quyết định cao nhất của đảng ông đã quyết định ủng hộ một chính phủ đoàn kết không do phe của ông Muhyiddin lãnh đạo và đảng sẽ chấp nhận bất kỳ chính phủ đoàn kết nào hoặc bất kỳ hình thức chính phủ nào khác do nhà vua quyết định. Với sự ủng hộ của tất cả 30 nhà lập pháp trong liên minh UMNO, ông Anwar đã có thể giành được đa số, trở thành Thủ tướng Malaysia như ông hằng mong ước.

Theo giới quan sát, tuyên bố kiên quyết không thỏa hiệp với tham nhũng và tình trạng lạm quyền cũng được cho là sẽ tạo ra nhiều thử thách trong việc hoàn thiện bộ máy điều hành mới. Những quyết tâm hướng đến sự thay đổi mà vị thủ tướng thứ 10 của Malaysia theo đuổi nhận được sự ủng hộ to lớn từ phía người dân. Ngay sau khi tin tức ông Anwar Ibrahim được bổ nhiệm làm thủ tướng được công bố, thị trường chứng khoán Malaysia đã có phản ứng tích cực với nhiều chỉ số quan trọng tăng mạnh. Đồng ringgit cũng tăng mạnh nhất trong 2 tuần trở lại đây so với đồng USD. Diễn biến này được cho là hợp lý, bởi nhiều ý kiến phân tích chuyên môn đánh giá nhà lãnh đạo mới của Malaysia có kiến thức sâu về kinh tế.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.