Trước khi công tác ở xã Bàu Hàm, đồng chí Phạm Quốc Phòng có thời gian công tác tại Công an huyện Thống Nhất (Đồng Nai). Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, đồng chí xin xuất ngũ trở về địa phương để có điều kiện chăm lo cho gia đình. Một thời gian sau, được sự động viên của cấp ủy, chính quyền xã Bàu Hàm, đồng chí tình nguyện tham gia Công an xã. Với sự khiêm tốn, giản dị, tận tụy và trách nhiệm cao đối với công việc, năm 2005, đồng chí được bầu vào Ban chấp hành Đảng bộ xã và được bổ nhiệm làm Trưởng Công an xã.
Xã Bàu Hàm là một địa bàn khá phức tạp về an ninh trật tự và tệ nạn xã hội, được sự chỉ đạo của cấp ủy và chính quyền địa phương, sự giúp đỡ của các ban, ngành, đoàn thể và ủng hộ của nhân dân, đồng chí cùng lực lượng Công an xã đấu tranh mạnh với tội phạm hình sự, ma túy và tệ nạn xã hội, từng bước chuyển hóa địa bàn, giữ vững an ninh trật tự.
Ngay sau khi được Ban chỉ huy phòng chống lụt bão xã Bàu Hàm phân công phụ trách địa bàn ấp Cây Điều (cách trung tâm xã 7km) để tổ chức lực lượng đi tuyên truyền, vận động nhân dân chuẩn bị lực lượng, vật tư, phương tiện đối phó với bão, chiều 31/3, đồng chí xuống ngay địa bàn để phối hợp với các ban, ngành của ấp vận động nhân dân chèn chống nhà cửa, thu hoạch hoa màu để tránh thiệt hại.
Chiều 1/4, khi nhận được thông báo cơn bão số 1 chuẩn bị vào đất liền (từ Bình Thuận đến các tỉnh miền Tây Nam Bộ), đồng chí lại đội mưa, mặc cho gió mạnh, đi xe máy xuống ấp Cây Điều để tổ chức cho người dân đối phó với bão. Đến 16h, trời bắt đầu mưa nặng hạt, cộng với nhiều cơn gió giật, lốc xoáy rất mạnh. Các ấp Tân Hoa, Tân Hợp và Tân Việt của xã Bàu Hàm đã có nhiều nhà dân bị sập, tốc mái, cây cối, hoa màu bị gió giật gãy đổ, nhiều hộ dân đang gặp nguy hiểm. Trước tình hình này, Ban chỉ huy phòng chống lụt bão xã Bàu Hàm gọi điện cho đồng chí khẩn trương thu xếp công việc ở ấp Cây Điều trở về UBND xã, huy động lực lượng đi cứu giúp nhân dân.
Thật không may, trên đường trở về UBND xã, bất ngờ một cơn gió mạnh đã quật ngã một cây tràm to ven đường, thân cây đập trúng vào người khiến đồng chí bị giập não. Tuy được đưa đến Bệnh viện Chợ Rẫy (TP Hồ Chí Minh) cứu chữa, nhưng vết thương quá nặng, đồng chí đã ra đi vào cõi vĩnh hằng trong đêm 3/4.
Đại tá Lý Quang Dũng, Trưởng Công an huyện Trảng Bom ngậm ngùi: “Đồng chí Phạm Quốc Phòng hy sinh là một mất mát lớn cho gia đình, địa phương và lực lượng Công an. Từ khi tham gia Công an xã, đồng chí luôn có tâm huyết, trách nhiệm và tận tụy với công việc được giao. Trước khó khăn không bao giờ chùn bước mà tìm cách khắc phục; trước sự manh động, hung hãn của bọn tội phạm, đồng chí cùng lực lượng Công an xã mưu trí, dũng cảm và chiến thắng. Công an huyện và UBND huyện đang làm thủ tục đề nghị cấp trên công nhận liệt sĩ cho đồng chí Phạm Quốc Phòng”.
Ngày 4/4, đoàn công tác của Công an tỉnh Đồng Nai do Đại tá Nguyễn Xuân Kim, Phó Giám đốc Công an tỉnh Đồng Nai làm Trưởng đoàn đã đến viếng đồng chí Phạm Quốc Phòng và chia buồn với gia đình; đồng thời hỗ trợ gia đình 10 triệu đồng từ Quỹ Nghĩa tình đồng đội. Trong thời gian cấp cứu cho đồng chí Phạm Quốc Phòng tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Công an tỉnh Đồng Nai, UBND huyện và Công an huyện Trảng Bom đã đến thăm hỏi, hỗ trợ chi phí điều trị 12 triệu đồng. UBND tỉnh Đồng Nai đã đến viếng, chia buồn với gia đình và truy tặng bằng khen cho đồng chí Phạm Quốc Phòng.
Những người dân đến tiễn đưa đồng chí Phạm Quốc Phòng - người Trưởng Công an xã, nhiệt tình, tận tụy với công việc về nơi an nghỉ cuối cùng đều có chung nhận xét: “Không chỉ có trách nhiệm với công việc, anh Phòng còn là người chồng, người cha gương mẫu, hết mực thương yêu, chăm sóc vợ con và sống gắn bó, nghĩa tình với bà con xóm giềng”
