Vấn đề lan rộng đến mức nhà đấu giá nổi tiếng thế giới Christie's buộc phải kết thúc sự kiện thi nếm rượu của họ ở Hồng Kông và Trung Quốc bằng việc cho đập vỡ toàn bộ các vỏ chai rượu vang vì lo ngại chúng có thể bị tuồn ra thị trường đen.
Simon Tam, chuyên gia về rượu vang của Christie's làm việc ở Trung Quốc, cho biết công ty muốn bảo vệ uy tín của nhãn hiệu, bởi vì cho dù có lột bỏ nhãn rượu thì vỏ chai vẫn có thể bị lạm dụng để sản xuất rượu vang giả.
Cách đây chỉ một thập niên, sự đề phòng như thế được coi là không cần thiết, nhưng tình hình bây giờ đã khác hẳn và đáng báo động về tình trạng rượu vang giả tràn lan.
Ngày trước người Trung Quốc trung thành với loại rượu nấu từ gạo, nhưng từ khi kinh tế bùng nổ và ngày càng có nhiều người giàu có thì tâm lý sính rượu vang ngoại đắt tiền trở nên phổ biến.
Lượng tiêu thụ rượu vang ở Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi từ năm 2005 với khoảng 100 triệu thùng một năm, biến nước này thành thị trường tiêu thụ lớn hàng thứ 7 trên thế giới - theo Vinexpo, Tổ chức công nghiệp rượu vang Pháp.
Mặc dù rượu vang rẻ tiền hơn được sản xuất trong nước đủ cung cấp cho 3/4 thị trường, song những nhãn hiệu nội địa có tiếng như Great Wall và Dragon Seal vẫn bị những người sành rượu chê là kém chất lượng. Chính điều đó đã mở lối cho những nhà sản xuất rượu vang nước ngoài ồ ạt xâm nhập thị trường Trung Quốc.
Hồng Kông là thị trường nước ngoài lớn hàng thứ 3 cho loại rượu vang California trong năm 2010, với tổng lượng hàng xuất trị giá 116 triệu USD, theo đánh giá của Viện Rượu vang đặt trụ sở chính ở San Francisco. Còn Trung Quốc đại lục đứng hàng thứ 5 với tổng lượng hàng xuất trị giá 45,2 triệu USD.
Yao Ming, cựu ngôi sao bóng rổ của Hiệp hội bóng rổ quốc gia Mỹ (NBA), mới đây thông báo anh đang nhảy vào lĩnh vực kinh doanh rượu vang với kế hoạch nhập khẩu nhãn hiệu Napa Valley Cabernet Sauvignon, được bán lẻ ở Trung Quốc với giá 289 USD/chai (đã bao gồm thuế).
Nhưng nhu cầu lớn ở Trung Quốc là loại rượu vang đỏ của Pháp, có chất lượng tuyệt vời. Một người Trung Quốc đã tiêu số tiền lên đến 540.000 USD trong tháng 9/2011 để sở hữu một chai Chateau Lafite Rothschild tại phiên đấu giá của Christie's tổ chức ở Hồng Kông! Giá cao ngất ngưởng này đã thật sự hấp dẫn mạnh giới sản xuất rượu vang giả ở Trung Quốc.
Rượu giả có thể tìm thấy ở bất cứ đâu trên thế giới, song Trung Quốc đại lục mới chính là thị trường rượu giả đang phát triển nhanh nhất và mạnh nhất thế giới hiện nay.
Số rượu vang đỏ của Úc bị làm giả ở Đài Loan bị bắt giữ.
Đó cũng là nhận định của Benjamin Wallace, tác giả cuốn sách "The Billionalre's Vinegar" mô tả sâu sắc về thế giới ngầm của "công nghệ" chế tạo rượu giả ở Trung Quốc. Tại chợ buôn sỉ rượu ở ngoại ô Huilongguan, Bắc Kinh, người mua có thể dễ dàng tìm được những người bán nhãn hiệu rượu vang nổi tiếng thế giới Chateau Lafite Rothschild (CLR). Chai rượu thật có thể có giá đến 8.000 USD, nhưng chai rượu làm giả cũng chẳng hề rẻ hơn chút nào! Ví dụ một người bán tự xưng tên là Zhou cho biết chai rượu CLR giả có giá 1.600 USD bởi vì nó được sản xuất bằng chai thật.
Do đó đội quân săn lùng vỏ chai rượu vang thật cũng phát triển nhanh chóng để cung ứng cho thị trường rượu giả. Một người môi giới tự xưng trên Internet là "người tái chế vỏ chai chuyên nghiệp" thậm chí đề nghị mức giá đến 320 USD cho 1 vỏ chai CLR thật.
Bọn sản xuất rượu giả thường hưởng lợi kếch xù từ khẩu vị kém cỏi của nhiều người tiêu dùng địa phương. Đối với nhiều người, giá trị nằm ở chỗ nhãn hiệu ngoại đắt tiền và nổi tiếng chứ không phải chất lượng.
Mặc dù chính quyền Trung Quốc xử phạt rất nặng đối với loại tội phạm sản xuất rượu vang giả nhãn hiệu nước ngoài, nhưng may mắn lắm cơ quan thực thi pháp luật mới bắt được một vụ.
Các nhà điều tra đã nhiều lần triệt phá khu vực sản xuất rượu bất hợp pháp Changli ở phía đông thành phố Bắc Kinh, nhưng chiến dịch chỉ được triển khai sau khi đài truyền hình nhà nước đưa tin về hoạt động của khu vực này vào cuối năm 2010.
Một phóng viên phát hiện những nhà sản xuất rượu vang hợp pháp sản xuất cả rượu giả theo công thức pha chế: "citric acid, sodium citrate, hương và màu". Loại rượu mang nhãn hiệu nội địa lẫn nước ngoài (bao gồm CLR) được sản xuất sơ sài này được bán cho những người tiêu dùng thiếu kinh nghiệm và được tiêu thụ rất mạnh.
Bọn người kinh doanh lừa đảo này thậm chí bán công khai rượu giả hay nhái nhãn hiệu nước ngoài nổi tiếng tại những phiên hội chợ, thuê cả gian hàng đàng hoàng bên cạnh những đơn vị kinh doanh hợp pháp!
Ian Ford, đối tác của nhà nhập khẩu rượu vang Summergate Fine Wines, đã ghi hình được chân dung của một số kẻ làm ăn lừa đảo này trong năm 2011 tại Hội chợ rượu vang Chengdu Wine Fair - một trong những sự kiện quan trọng nhất của công nghiệp rượu vang - ở miền Tây Trung Quốc.
Tại hội chợ, Ian Ford phát hiện chai "Penfolds" viết bằng chữ thảo (chữ Hán viết nhanh và bớt nét) màu đỏ trông rất giống nhãn hiệu "Penfolds" - tên và logo của một trong những nhà sản xuất rượu vang lâu đời nhất của Úc. Sau đó là "Barons de Lafite cellar collection" được bán bởi một công ty có tên là Wenzhou Oldnburg Lafite Export & Import Ltd. ở thành phố Wenzhou, miền Tây Trung Quốc. Nhãn chai sao chép y hệt logo của Lafite Rothschild với 5 mũi tên! Theo Ian Ford, hiện trạng bùng nổ sản xuất rượu vang giả nhãn hiệu nổi tiếng nước ngoài đã gây nên sự hỗn loạn trong thị trường rượu vang của Trung Quốc.
Hiện nay, hàng ngàn nhà phân phối không trung thực tranh giành nhau chỗ đứng trong thị trường rượu vang đang mở rộng một cách nhanh chóng này. Như Ian Ford nhận xét, điều đó không khác nào cuộc đổ xô đi tìm vàng ở Trung Quốc!
