Sắp tới dự kiến Exxon Mobil Corp., BP và Eni sẽ đầu tư khoảng 100 tỉ USD để nâng cấp hoạt động cho 3 khu vực khai thác dầu mỏ ở miền Nam Iraq. Thamer Ghadhban, cố vấn hàng đầu của Thủ tướng Iraq, cho biết việc nâng cấp khu mỏ Tây Qurna - 1 do Exxon Mobil chịu trách nhiệm, phần còn lại do BP và Eni đầu tư nâng cấp hai khu mỏ Rumaila và Zubair.
Theo tính toán của các chuyên gia, Iraq có trữ lượng dầu mỏ khoảng 115 tỉ thùng đang được khai thác và còn xấp xỉ 200 tỉ thùng dầu vẫn còn chưa được khai thác trong hai thập niên qua. Đó là những gì mà không ai biết rõ hơn Shahristani. Hussain al-Shahristani, 70 tuổi, Bộ trưởng Dầu mỏ Iraq trong 4 năm qua và được đề bạt vị trí phó thủ tướng vào cuối năm 2010, là người chịu trách nhiệm đưa kho vàng đen này lên mặt đất cung cấp cho thị trường thế giới. Ông biết thời gian đang trôi qua, và phải trông cậy vào sự đầu tư của các công ty dầu mỏ thế giới. Nhưng Shahristani cũng biết ông có thể đòi hỏi nơi họ những điều gì.
Khoản đầu tư lớn sẽ giúp Iraq nhanh chóng trở thành quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới. Tất cả 3 khu mỏ dầu Tây Qurna-1, Rumaila và Zubair hiện cung cấp khoảng 2 triệu thùng dầu/ngày, chuẩn bị cho tổng sản lượng từ 3 khu vực này đạt ít nhất 6,8 triệu thùng dầu/ngày vào năm 2017, theo những hợp đồng ký kết bởi các công ty cách đây 3 năm. Sự phát triển ngoạn mục theo dự kiến có thể biến Iraq - quốc gia thành viên của OPEC, Tổ chức những quốc gia xuất khẩu dầu mỏ - trở thành một trong những nhà sản xuất dầu thô lớn nhất thế giới trong nay mai.
Theo đánh giá của giới chuyên gia Cơ quan Thông tin năng lượng Mỹ (EIA), Iraq hiện nằm trong số vài khu vực có lượng trầm tích dầu rất lớn chưa được khai thác.
Công ty Dầu mỏ miền Nam của Iraq (SOC) đã làm việc cật lực trong hơn 30 năm qua để cố gắng thiết lập Rumaila thành một trong những khu mỏ lớn nhất thế giới. Nhưng, những năm tháng chiến tranh và xung đột đã gây thiệt hại không nhỏ cho sự phát triển của khu mỏ và sự đầu tư yếu ớt đã dẫn đến hàng loạt những thách thức cho SOC. Trong tương lai, sự hợp tác giữa SOC và BP - cũng như với đối tác National Petroleum Corp. (CNPC) của Trung Quốc - hứa hẹn mang đến cuộc sống mới cho khu mỏ giàu tiềm năng Rumaila. Rumaila nắm giữ trữ lượng khoảng 17 tỉ thùng dầu và là khu mỏ lớn thứ 4 trên thế giới. Rumaila hiện sản xuất khoảng 1 triệu thùng dầu/ngày dưới sự điều hành của SOC. Nếu cả 3 công ty SOC, CNPC và BP cùng hợp tác, sản lượng của Rumaila có thể là 2,85 triệu thùng dầu/ngày biến nó thành khu mỏ lớn thứ 2 trên thế giới.
Năm 2009, chính quyền Iraq đã cho đấu thầu 10 mỏ dầu. Kết quả là hai công ty của Nga là Lukoil và Statoil được phép khai thác khu mỏ Tây Qurna-2, còn khu mỏ Badra thuộc về một số công ty khác cũng của Nga. Riêng Petronas của Malaysia và Japex của Nhật Bản nắm quyền khai thác mỏ Garral ở miền Nam Iraq. Hai mỏ Kayara và Neumann ở miền Trung Iraq giao cho Công ty Phát triển dầu khí Sonangol của Cộng hòa Angola khai thác.
Về phía mình, Mỹ cũng đầu tư 6 tỉ USD vào khai thác dầu khí ở Iraq, trong đó bao gồm việc xây dựng một số cơ sở hóa dầu ở phía nam thành phố Basra và cung cấp hàng ngàn việc làm cho dân địa phương. Chủ tịch Ủy ban Đầu tư thành phố Basra (BIC), ông Alheiaih Khalaf al-Badran hứa hẹn cung cấp sự hỗ trợ cho dự án đầu tư của Công ty Chevron Phillips Chemical (CPC) - Mỹ cũng như các công ty quốc tế đang hiện diện như Shell và BP. CPC cam kết sẽ sử dụng những công nghệ tiên tiến nhất hiện nay tương hợp với môi trường để tiến hành khai thác mỏ dầu ở Basra nói riêng và Iraq nói chung. Dự án của CPC cũng sẽ bao gồm việc đáp ứng nhu cầu sử dụng điện của người dân Basra trong tương lai.
Al-Badran cũng khẳng định chính quyền Iraq sẵn sàng tạo mọi điều kiện thuận lợi cho CPC như là cấp giấy phép đầu tư nhằm tạo cơ sở pháp lý cho dự án khai thác dầu khí và những yêu cầu khác như miễn thuế nhập khẩu nguyên vật liệu đồng thời cấp visa cho công nhân viên và chuyên gia Mỹ cũng như trách nhiệm bảo vệ an ninh cần thiết. CPC của Mỹ từng có những dự án đầu tư tương tự vào hơn 80 quốc gia khác trên thế giới, nhất là Arập Xêút và Qatar ở khu vực Trung Đông. Mỹ cùng với KOGAS đã ký hợp đồng với Bộ Dầu mỏ Iraq giành quyền khai thác mỏ khí Akkas ở tỉnh Anbar miền Tây Iraq - mỏ khí lớn nhất Iraq có trữ lượng được đánh giá hàng nghìn tỉ mét khối.
Ahmedal-Shama'a, Thứ trưởng Bộ Dầu mỏ Iraq, cho biết việc phát triển mỏ khí Akkas sẽ đáp ứng nhu cầu năng lượng trong nước và mở đường cho sự thiết lập nền công nghiệp hóa dầu đầy hứa hẹn. Iraq - quốc gia có trữ lượng khí đứng hàng thứ 10 trên thế giới - sẽ ưu tiên khai thác mỏ khí để đáp ứng như tiêu thụ điện trong nước và sau đó sẽ hướng đến xuất khẩu.
Theo đánh giá của các chuyên gia, dầu mỏ sản xuất được chưa đủ để xây dựng một nền kinh tế bền vững và thiết lập một nhà nước ổn định mà nó đòi hỏi phải có an ninh cũng như luật pháp và chính trị ổn định. Iraq cần phải có những đường ống dẫn dầu, những trạm bơm, tàu chở dầu và các cảng an ninh để xuất khẩu dầu thô. Và người Iraq đang bắt đầu thực hiện những điều này. Một yếu tố khác cũng không kém phần quan trọng để phát triển công nghiệp dầu mỏ ở Iraq - đó là sự bảo đảm an ninh cho các công nhân, kỹ sư, nhà máy và những kho dự trữ.
Để bảo đảm an ninh, đội ngũ chuyên gia của các công ty dầu mỏ phải sống và làm việc trong những khu trại được canh gác nghiêm ngặt và tránh đi ra khỏi phạm vi an toàn. Những cuộc đánh bom khủng bố, những vụ ám sát chính trị, bắt cóc xảy ra hàng ngày trên đất nước Iraq, cướp đi mạng sống của hơn 4.000 dân thường chỉ riêng trong năm 2011 - hơn số người chết trong cuộc xung đột bạo lực ở Ai Cập và Tunisia
