Trâu ơi, trâu à

Cũng phải đến năm 12 tuổi tôi mới thực sự được “làm quen” với con trâu. Dịp đó vừa kỳ nghỉ hè, nắng hạ chói chang soi vang rộm trên cánh đồng nhưng vừa đặt chân vào nhà bác dâu, tôi đã nằng nặc đòi đi theo người anh họ cùng tuổi. Mẹ tôi rồi bác tôi nói góp thế nào tôi cũng không chịu.

Cuối cùng với trang bị khá kỹ càng bao gồm mũ nan rộng vành, quần áo dài, chân đi giày ba ta và kèm theo chai nước vối đun sôi để nguội tôi mới được cùng ông anh họ dong trâu ra đồng. Cuộc đi “chăn trâu” đầu đời đó dường như còn in đậm mãi trong tôi, nhất là hình ảnh ngoài đồng những “thằng bé chăn trâu” trong xóm tụ nhau lại. Chúng mở “cuộc thi” cưỡi trâu xem thằng nào cưỡi trâu giỏi nhất.

Cuộc thi cưỡi trâu hôm nay có tám thằng tham dự. Dĩ nhiên tôi là người khách xem duy nhất. “Luật” của cuộc thi đưa ra là: Người chiến thắng là người đứng trên lưng trâu lâu nhất.

Hiệu lệnh “Bắt đầu” của tôi vừa phát ra cả tám thằng đang chòm hom chực chờ trên lưng trâu đồng loạt đứng dậy. Tuy nhiên đã có sáu thằng chưa đứng vững được một giây đã vội nhảy xuống đất. Thằng Nhiếp cùng thằng Chử là không sao. Hai thằng với hai con trâu còn lại vẫn đủng đỉnh vừa đi vừa gặm cỏ trên bãi Ma Cả. Tiếng hò reo cổ vũ ầm ĩ. Quả tình là thằng Chử với thằng Nhiếp giữ thăng bằng quá giỏi. Trâu của hai thằng đi khủng khỉnh đi chật chà vậy mà chúng vẫn đứng vững. Tôi hơi phân vân: “Cứ đà này chắc cả hai thằng cùng thắng mất?”.

Chừng dăm phút thì thằng Chử lung liêng người rất mạnh. Nó chới với rồi cũng vội nhảy xuống, miệng nói tiếc. Thằng Nhiếp khoái chí hét to: “Tao thắng rồi” rồi cười sằng sặc nhưng rồi tiếng cười của nó đã làm hại nó. Thằng Nhiếp bỗng lao vọt qua đầu con trâu ngã như bắn vào bụi dứa dại. Không thằng nào dám hò hét, dám cười. Cả lũ chạy vội về phía bụi dứa xem xem thế nào. Vừa tới nơi đã thấy thằng Nhiếp đứng vụt dậy xua tay phân bua: “Đấy là tao làm xiếc thôi. Chúng mày xem xiếc trâu bao giờ chưa. Tao được xem hôm tao được thày tao cho lên Hà Nội đấy”. Tôi quay mặt đi: “Vẽ. Ngã thì nói luôn đi lại còn xiếc với xáo”.

Tầm chiều, nắng chếch về Tây, cái nắng nguội đi đôi chút. Cả bọn dong trâu xuống ao nước gần lối về làng. Những con trâu vừa thoáng thấy nước đã nhanh bốn chân hơn. Đàn trâu dầm mình vẻ khoái chí lắm. Bọn trẻ con cũng ào xuống ao. Đúng là người và trâu tắm cùng nhau.

Nắm trong tay túm cỏ khô, tôi cùng người anh họ lúc trèo lên lưng trâu, khi lội bên thân trâu. Tôi cọ mạnh tay đến nỗi ngỡ từng mảng da trâu bong ra vậy. Tắm trâu, tắm người xong, bọn trẻ dắt trâu lên bờ. Đàn trâu bây giờ nhìn khác hẳn. Bụng tròn căng, da đen bóng. Ngay cả bốn guốc trâu cũng chẳng lấm vết bùn nào.

Anh họ tôi dắt con trâu của “chúng mình” ra sân đình. Thời ấy sân đình được sử dụng làm sân hợp tác. Chiều nay hợp tác xã tiến hành thi “Trâu khỏe, trâu sạch”. Con trâu của anh họ tôi được chấm giải A cùng với năm con trâu khác. Phần thưởng là 20 điểm, số điểm ấy được ghi vào sổ chấm công điểm của bác dâu.

Tôi vui lắm nói tranh công: “Có công em kỳ cho nó anh nhề”. Nắng hè còn sáng mái nhà, bác dâu tôi đứng đón từ ngoài đầu ngõ. Bác cười rất vui. Bác xoa đầu tôi nói: “Cháu sắp thành trẻ chăn trâu rồi đấy”. Nghe mẹ chỉ khen tôi nên người anh họ vẻ dỗi quay mặt đi nhưng rồi lại quay mặt lại: “Nó mới được con dạy chăn trâu thôi mà”.

Bác dâu tôi là một người đàn bà quê kệch, những ngón chân tòe ra nên quanh năm bác chẳng đụng tới guốc dép, chỉ khi nào đi ngủ thì bác mới ra bể nước mưa múc hai ba gáo nước giội rửa chân rồi lại đi chân đất vào nhà. Bác ngồi mép giường, cà cà đôi bàn chân lên chiếc chổi rơm mấy lượt rồi lại chà chà hai bàn chân vào nhau. Bác lên giường đi ngủ. Có lẽ vì vẻ quê mùa ấy mà bác trai tôi làm trên Hà Nội “chê” bác nên dù làng tôi chỉ cách Hà Nội có chừng ba mươi cây số nhưng bác trai rất ít về.

Bác trai chỉ về nhà thoáng chốc những dịp giỗ Tết, ở nhà cũng thoáng chốc rồi quay lên Hà Nội. Chắc vì thế nên bác dâu tôi chẳng mấy khi cười, bù lại bác dâu tôi lại vô cùng tốt tính. Bác ngồi bậc hè ngước nhìn trời xem mai mưa hay nắng. Bác dâu tôi tuy quê mùa nhưng hay nói thơ, bác thuộc nhiều bài ca dao nghe hay đáo để. Mẹ tôi bảo: “Con ở gần bác sẽ còn nhiều cái hay nữa”. Nghe mẹ nói vậy, tôi níu tôi hỏi nhỏ: “Bác dâu có nhiều cái hay thế sao bác trai lại ít về hả mẹ?”. Mẹ gí tay vào trán tôi: “Chuyện người lớn con biết làm gì”.

Áp Tết Canh Tuất, tôi lại được mẹ tôi cho về quê ăn Tết vì tự dưng tôi thấy nhớ con trâu “của chúng mình”. Mới về tới nhà, tôi đã chạy tới chuồng trâu. Năm ấy rét kinh, quanh chuồng trâu bác dâu đã căng kín bằng những chiếc chiếu cũ. Tôi khoái chí khi thấy con trâu tỏ ra nhớ tôi, nó khua khua cặp sừng vào gióng cửa chuồng làm phát ra âm thanh lọc cọc.

Nhưng thích nữa là được xem bác dâu gói bánh chưng. Bác dâu khéo tay thật. Từng chiếc bánh chưng vuông vức được bác xếp gọn gàng vào chiếc nồi, thực ra đó là một chiếc thùng phuy 100 lít không rõ bác dâu mượn được của ai. Bác còn đặt ba chiếc bánh chưng nhỏ nhỏ xinh xinh. Bác dâu bảo: “Cho mỗi thằng một cái nhé”. Tôi vội hỏi lại: “Thế còn một cái bác để cho ai?”. Bác dâu cười: “Cho con trâu”.

Nồi bánh chưng đã chín. Bác dâu vớt từng chiếc bánh ra khỏi nồi. Bác thả vào xô nước lạnh để ngay đó một hồi rồi mới vớt ra xếp hàng đứng. Bác bảo: “Xếp thế bánh chưng mới róc hết nước. Rồi bác đưa cho tôi và người anh họ mỗi thằng một chiếc bánh nhỏ như đã hứa. Tôi thích mê tơi cứ xuýt xoa nhìn chiếc bánh còn nóng hổi.

Giao thừa vừa tới, bác dâu tôi đon đả bưng một thau nước ấm đã pha thêm nhúm muối. Bác bưng thau nước cùng chiếc bánh chưng nhỏ đi ra chuồng trâu. Tôi xăng xái xách chiếc đèn bão đi theo soi đường. Bác dâu vén chiếc chiếu cũ căng ngang cửa chuồng trâu. Bác gọi nhè nhẹ, giọng vỗ về: “Trâu ơi. Trâu à”. Hình như con trâu đã nhận ra tiếng bác. Nó lại khua sừng lọc cọc vẻ mừng rỡ. Bác dâu dúi chiếc bánh chưng đã bóc vào bó rơm khô được để sẵn ở cửa chuồng. Bác lại nói: “Trâu ơi. Trâu à. Trâu ăn Tết nhé”. Tôi ngạc nhiên: “Trâu cũng được ăn Tết hả bác?”.

Bác không quay nhìn tôi: “Chứ sao. Con trâu nó vất vả quanh năm có khi còn hơn cả người ấy. Mình được ăn Tết thì cũng phải cho nó ăn Tết chứ. Cho nó ăn Tết tức là mình phải biết ơn nó”. Rồi bác ngâm nga: “Trâu ơi ta bảo trâu này/ Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta/ Cấy cày vốn nghiệp nông gia/ Ta đây trâu đấy ai mà quản công/ Bao giờ cây lúa còn bông/ Thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn”.

Xong xuôi chuyện cho trâu ăn Tết thì bác dâu nhắc tôi vào nhà kẻo lạnh. Ấy là khi ba bác con ngồi  trong ổ rơm nóng sực. Bác dâu lại ngâm nga: “Tháng Giêng là tháng ăn chơi/ Tháng Hai trồng đậu, trồng khoai, trồng cà/ Tháng Ba thì đậu đã già/ Ta đi ta hái về nhà phơi khô/ Tháng Tư đi tậu trâu bò/ Để ta sắm sửa làm mùa tháng Năm”. Từng câu ca dao được bác dâu đọc làm tôi vỡ ra nhiều điều xưa nay chưa biết.

Đêm đón năm mới tôi năm ấy vui vô kể. Lời đọc ca dao của bác dâu cứ âm thầm khắc vào tâm trí. Hơi ấm ổ rơm dìu tôi vào giấc ngủ, nghe còn vang vẳng bên tai: “Lao xao gà gáy rạng ngày/ Vai vác cái cày, tay dắt con trâu/ Bước chân xuống cánh đồng sâu/ Mắt nhắm mắt mở đuổi trâu đi cày/ Ai ơi bưng bát cơm đầy/ Nhớ công hôm sớm cấy cày cho chăng”.

Trâu ơi ta bảo trâu này

Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta

Cày cấy vốn nghiệp nông gia

Ta đây trâu đấy ai mà quản công? 

Bao giờ cây lúa còn bông

Thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn”.

Nguyễn Trọng Văn

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.