“Trám” lỗ hổng thất thu thuế thương mại điện tử

Dù thương mại điện tử đã xuất hiện từ lâu và trở thành kênh kiếm tiền hot, nhưng tới năm 2020, câu chuyện 1 cá nhân tự giác kê khai nộp 23 tỷ đồng tiền thuế từ thu nhập viết phần mềm trên mạng gây xôn xao dư luận. Từ đây, hàng loạt “lỗ hổng” về thu thuế thương mại điện tử được khui ra.

Hơn 10 nghìn kênh YouTube “lọt lưới” thuế

Số liệu thống kê cho thấy, trong danh sách top 10 nhà sáng tạo YouTuber nổi bật nhất tại Việt Nam, MixiGaming đứng đầu với hơn 4,5 triệu người đăng ký. Theo ước tính, với hơn 1,2 tỷ lượt xem thì kênh này có thu nhập khoảng 146 nghìn – 2,3 triệu USD/năm, tương đương 3,4 - 53 tỷ đồng. Thế nhưng mới đây, vụ “lùm xùm” liên quan đến YouTuber Thơ Nguyễn (Nguyễn Thị Hồng Thơ) vì những clip phản cảm vấp phải sự phản ứng từ dư luận, thì mới lộ ra một con số khổng lồ khác, xô đổ cả kỷ lục cũ. Theo đó, Thơ Nguyễn đang sở hữu kênh YouTube có tới hơn 8,7 triệu lượt đăng ký theo dõi, thu về hơn 1,7 tỷ lượt xem trong năm 2020, trung bình khoảng 144 triệu lượt xem/tháng, qua đó, doanh thu tương đương 16 tỷ đồng/năm.

Thế nhưng, điều đáng nói là hiện nay, ngành Thuế đang bị thất thu một khoản khổng lồ từ nguồn doanh thu này. Theo Bộ Thông tin và Truyền thông, tính đến cuối năm 2020, có khoảng 15 nghìn kênh YouTube đã bật nút kiếm tiền, trong đó có khoảng 350 kênh có doanh thu lớn và từ 1 triệu người đăng ký theo dõi trở lên. 

Thu thuế thương mại điện tử ngày càng tăng. Ảnh minh họa.
Thu thuế thương mại điện tử ngày càng tăng. Ảnh minh họa.

Tuy nhiên, ngành Thuế chỉ nắm được thông tin của 5 nghìn kênh trên tổng số 15 nghìn kênh để yêu cầu đóng thuế hoặc cá nhân tự chủ động đóng thuế. Như vậy, tổng số thuế mà các cá nhân có thu nhập đã nộp thấp hơn nhiều so với nghĩa vụ phải nộp. Đáng báo động hơn, các cá nhân đang tìm mọi cách trốn thuế bằng cách không khai báo, khai báo không trung thực, không đúng với thực tế. Ngoài ra, những đối tượng này còn trốn thuế qua cổng thanh toán quốc tế như Papal, Payoneer. 

Theo đó, có thể kể ra 5 cách thông dụng khi sử dụng cổng thanh toán quốc tế để che giấu nguồn tiền. Cách một là không rút tiền về ngân hàng Việt Nam mà để ở nước ngoài, bán ngoại tệ cho người khác giao dịch trên thị trường chợ đen. Cách 2 là tiền vẫn nằm ở tài khoản cổng thanh toán ở nước ngoài, nhưng dùng thẻ visa để mua bán, giao dịch tại Việt Nam. Cách 3 là dùng tiền trong tài khoản cổng thanh toán quốc tế mua hàng tại nước ngoài bằng USD. Cách 4 là bán tiền trên cổng thanh toán quốc tế cho đối tượng có nhu cầu. Cách 5 là người có tiền trên cổng thanh toán quốc tế sẽ bán lại ngoại tệ cho 1 đơn vị chuyển tiền hộ, và ở đầu Việt Nam, sẽ có người ngay lập tức đưa lại tiền VNĐ cho họ. Như vậy, các giao dịch này đều không để lại dấu vết.

Trốn thuế có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Trở lại câu chuyện 1 cá nhân tự giác kê khai 23 tỷ đồng tiền thuế, trong bối cảnh thu thuế khó khăn do dịch bệnh, nếu cá nhân không tự giác thì chắc chắn số tiền thuế nói trên sẽ “lọt lưới”, chưa kể, sự báo động cũng sẽ không “nóng giẫy” như bây giờ. Trong cuộc họp với báo chí từ cuối năm ngoái, bà Tạ Thị Phương Lan - Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp nhỏ, vừa và hộ kinh doanh, cá nhân (Tổng cục Thuế) cho biết, việc thu và truy thu thuế đối với những nguồn thu nhập đến từ hoạt động thương mại điện tử, trong đó có YouTuber không phải tới bây giờ mới triển khai, mà đã được ngành Thuế triển khai nhiều năm nay, số thu ngày càng tăng qua các năm. Tổng cục Thuế công bố, hiện số thu từ hoạt động thương mại điện tử của các tổ chức, cá nhân (Facebook, YouTube, Google…) trong nước năm 2016 là 46,86 tỷ đồng. Năm 2019, con số này đã lên tới 1.010 tỷ đồng và năm 2020 là 1.143 tỷ đồng. 

Đáng chú ý, tại Cục Thuế thành phố Hà Nội, tính đến tháng 12/2020, hệ thống dữ liệu của ngành Thuế đã quản lý thu của các cá nhân có hoạt động từ Google, Facebook, YouTube… với tổng doanh thu của các cá nhân nhận được là 2.200 tỷ đồng. Đến nay, 333 cá nhân đã nộp thuế, với số thuế đã nộp là 148 tỷ đồng. Tương tự, Cục Thuế TP Hồ Chí Minh đã thực hiện rà soát 14.951 trang web, từ đó, xác định 1.092 chủ trang web thuộc đối tượng chịu thuế. Trong quá trình làm việc đã có 56 cá nhân tự giác kê khai với số thuế khai bổ sung và tiền chậm nộp là 1,83 tỷ đồng.

Những số liệu “khủng” nói trên cho thấy, dư địa thu thuế thương mại điên tử hiện rất lớn. Ông Đặng Ngọc Minh - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế cho biết: “Đối với các doanh thu từ Facebook, Amazon…, khi xây dựng Thông tư, chúng tôi có kế hoạch mời các đơn vị này vào để trao đổi, thống nhất về quan điểm, yêu cầu họ tuân thủ chính sách Việt Nam và trao đổi thông tin với cơ quan thuế. 

Hiện tại, thông qua những số liệu từ cơ quan Thanh tra giám sát ngân hàng, chúng tôi tiếp tục làm việc với cá nhân và doanh nghiệp có nguồn thanh toán từ Google, Facebook... Chúng tôi có quyền yêu cầu các doanh nghiệp khi đã đăng kí nộp thuế ở Việt Nam thì phải trao đổi thông tin cho cơ quan thuế và có thể sẽ có cơ chế cho việc thực hiện khấu trừ trước khi trả cho người dân, doanh nghiệp”.

Được biết, theo quy định, những cá nhân trong nước có thu nhập từ các kênh YouTube, Facebook, Google... phải có nghĩa vụ đăng ký, kê khai và nộp thuế. Nếu cơ quan thuế phát hiện những cá nhân cố tình chây ỳ, không nộp thuế sẽ bị xử phạt hành chính, phạt tiền chậm nộp thuế, nặng hơn có thể truy cứu trách nhiệm hình sự nếu trốn thuế với số tiền lớn. Nếu cố tình trốn thuế thì cá nhân đó có thể sẽ bị xử tù. Theo lãnh đạo Tổng cục Thuế, hàng loạt quy định mới về quản lý thuế được thực thi từ năm 2021 sẽ góp phần chống thất thu, gian lận thuế, trốn thuế, đặc biệt với hoạt động thương mại điện tử, nền tảng số.

Theo quy định, các cá nhân có thu nhập từ YouTube, có doanh thu từ 100 triệu đồng mỗi năm sẽ nộp thuế thu nhập cá nhân mức 5% và thuế giá trị gia tăng mức 2%. Đối với doanh nghiệp, khi sở hữu kênh và bật tính năng tính tiền và có doanh thu, sẽ phải nộp 20% thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng là 10%.

Hà An

Các tin khác

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, thời gian tới, cơ quan này sẽ tập trung hoàn thiện và tổ chức thực thi đồng bộ khung pháp lý; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Sáng 10/11, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) tổ chức hội thảo “Chiến lược tiếp cận thị trường Anh thông qua CPTPP và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA)”. Hội thảo thu hút sự tham dự của đại diện các sở, ngành, hiệp hội doanh nghiệp cùng đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, thương mại và xuất nhập khẩu.

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

Ngày 9/11, UBND TP Hồ Chí Minh cho biết đã ban hành kế hoạch triển khai Chương trình liên kết phát triển hệ sinh thái mua sắm - tiêu dùng - dịch vụ và kích cầu tổng thể giai đoạn 2026 - 2030, mang thương hiệu “Vibrant HCMC”, với thông điệp “TP Hồ Chí Minh - Sống động từng trải nghiệm”.

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Là địa phương có khối lượng nhà, đất dôi dư lớn sau sắp xếp đơn vị hành chính, Vĩnh Long tập trung nhiều giải pháp, phương án sử dụng, sớm đưa toàn bộ cơ sở nhà, đất đủ điều kiện vào khai thác, phát huy hiệu quả nguồn lực công, hạn chế thất thoát, lãng phí.

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang có địa bàn rộng, tuyến biên giới có địa hình phức tạp, có cả đường bộ, đường sông và vùng biển khiến công tác phòng, chống buôn lậu có lúc, có nơi còn gặp nhiều khó khăn. Các đối tượng thường thay đổi phương thức hoạt động, chia nhỏ hàng hóa, vận chuyển qua nhiều khâu nhằm né tránh kiểm tra, gây khó khăn cho việc xác minh nguồn gốc và làm rõ vai trò của từng đối tượng…

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

Với lượng truy cập trong tháng 10/2026 tăng 19,4% so với tháng trước, website quảng bá du lịch quốc gia vietnam.travel đã vượt qua website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á, chỉ sau Singapore. Kết quả này ghi nhận sức hút ngày càng tăng của du lịch Việt Nam trên môi trường số, đồng thời cho thấy hiệu quả bước đầu của quá trình đổi mới, nâng cấp vietnam.travel trở thành nền tảng quảng bá, xúc tiến và kết nối dịch vụ du lịch toàn diện dành cho du khách quốc tế.

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt mục tiêu cả nước sẽ thu hút 45-50 triệu khách du lịch quốc tế, riêng TP Hồ Chí Minh dự kiến sẽ đón 20 triệu khách du lịch quốc tế vào năm 2030. Do đó TP Hồ Chí Minh đang đứng trước thách thức phát triển hạ tầng, không gian phục vụ du lịch, nghỉ dưỡng nhằm thu hút và giữ chân du khách trong nước và quốc tế…

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi phải gắn với việc bảo vệ môi trường. Đây là nội dung Diễn đàn “Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên” do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk và các đơn vị chức năng tổ chức sáng ngày 6/11 tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Giá vàng SJC giảm 1,5 triệu đồng mỗi lượng sáng 6/11, nối dài đà điều chỉnh sau khi lập đỉnh tuần. Giá vàng thế giới biến động, Ngân hàng Thế giới dự báo giá còn cao đến năm 2027.

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh đang phối hợp với Plug and Play và Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) chuẩn bị thành lập Trung tâm Xuất sắc về Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AI COE) đầu tiên tại châu Á. Trung tâm dự kiến đặt tại TP Hồ Chí Minh, hướng đến kết nối nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp với nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Thêm dư địa giảm lãi suất

Thêm dư địa giảm lãi suất

Việc hoán đổi ngoại tệ có kỳ hạn lên tới 6 tháng được đánh giá là động thái chủ động, linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) để hỗ trợ nền kinh tế.

Giá vàng tăng vọt

Giá vàng tăng vọt

Giá vàng thế giới tăng hơn 200 USD/ounce, tái lập mốc 4.000 USD/ounce, đã kéo giá vàng trong nước tăng vọt tới hơn 2 triệu đồng/lượng.

Siết chặt nhập khẩu điện thoại, thiết bị công nghệ cũ

Siết chặt nhập khẩu điện thoại, thiết bị công nghệ cũ

Cục Khoa học công nghệ và chuyển đổi số (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho hay, việc siết chặt quản lý này xuất phát từ hai nhóm căn cứ quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý và bảo vệ lợi ích kinh tế, an toàn thông tin quốc gia.