Bãi biển Xuân Thành thuộc xã Tiên Điền, tỉnh Hà Tĩnh, cách TP Vinh (cũ), tỉnh Nghệ An khoảng 10km, được biết đến là nơi nghỉ dưỡng lý tưởng với vẻ đẹp hoang sơ, không gian tĩnh lặng.
Tuy nhiên, từ năm 2008, sự hoang sơ tự nhiên này đã bị phá vỡ khi UBND tỉnh Hà Tĩnh chấp thuận cho nhà đầu tư là Công ty CP Hồng Lam Xuân Thành thực hiện dự án Khu dịch vụ và nhà nghỉ Xuân Thành. Dự án được đầu tư trên diện tích khoảng 34,7 ha, tổng vốn đầu tư 930 tỷ đồng.
Dự án với tổng 563 căn biệt thự các loại. Trong đó nhà biệt thự 375 căn (158 căn villa biển; 203 căn villa golf và 14 villa vườn). Nhà liền kề gồm 186 căn và 2 căn Condominium cao 3 tầng. Cùng với đó là hệ thống sân golf 18 lỗ, khách sạn 5 sao, các khu dịch vụ công cộng như nhà dịch vụ hồ bơi, nhà dịch vụ giữ trẻ, trạm y tế, thể dục thể thao ngoài trời và nhà câu lạc bộ tennis, khu xử lý nước thải...
Tại Giấy chứng nhận đầu tư được UBND tỉnh Hà Tĩnh cấp lần đầu ngày 31/01/2008, Dự án có mục tiêu là: “Xây dựng khu khách sạn và nhà nghỉ nhằm thu hút khách du lịch trong và ngoài nước”. Ngày 10/4/2012, UBND tỉnh đã cấp Giấy chứng nhận điều chỉnh lần thứ nhất cho Dự án, trong đó mục tiêu Dự án được điều chỉnh thành: “Xây dựng khu nhà ở để bán và cho thuê nhằm thu hút khách du lịch trong và ngoài nước”.
Tuy nhiên, việc điều chỉnh này sau đó được các cơ quan quản lý nhà nước soát xét lại thì nhận thấy chưa đúng với quy định của Luật Nhà ở năm 2005 vì dự án không tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư và cũng không thuộc trường hợp chỉ định nhà đầu tư.
Ngoài ra, tại Dự án này còn tồn tại liên quan đến xác định giá đất. Năm 2011, UBND tỉnh Hà Tĩnh áp dụng giá đất đối với Dự án là 351.000 đồng/m2. Sau khi điều chỉnh sang mục đích xây nhà để bán và cho thuê, ban đầu liên ngành vẫn đề xuất áp dụng giá đất nói trên, nhưng đến tháng 8/2023 nhận thấy việc tính giá đất thời điểm đó có vướng mắc, tồn tại nên UBND tỉnh Hà Tĩnh đã có văn bản “tuýt còi”.
Sở TN&MT Hà Tĩnh (cũ) đã rà soát và tham mưu phương án hướng dẫn nhà đầu tư tạm nộp vào tài khoản tạm giữ số tiền 8,937 tỷ đồng. Nhà đầu tư đã chuyển số tiền này vào tài khoản tạm giữ theo quy định.
Dự án đã chậm tiến độ nhiều năm, nhiều hạng mục chưa triển khai xây dựng hoặc chưa hoàn thành, trong đó có khu nhà biệt thự golf và khu xử lý nước thải.
Dự án đã được UBND tỉnh cho giãn tiến độ 3 lần, lần thứ 3 vào tháng 9/2018, tỉnh Hà Tĩnh giao nhà đầu tư đến 31/12/2020 phải hoàn thành toàn bộ dự án đưa vào hoạt động. Đến thời hạn nói trên, dự án vẫn dang dở. Từ cuối năm 2023, nhà đầu tư đã tiếp tục có văn bản đề xuất điều chỉnh tiến độ dự án, thêm 24 tháng.
Ngày 17/1/2024, UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành quyết định cho phép Công ty CP Hồng Lam Xuân Thành được gia hạn tiến độ sử dụng đất 24 tháng đối với khu đất thực hiện dự án.
Ngày 24/7/2024, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Quyết định phê duyệt Điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết xây dựng Khu du lịch biển và sân Golf Xuân Thành (Dự án Khu dịch vụ và nhà nghỉ Xuân Thành) của Công ty CP Hồng Lam Xuân Thành, tỷ lệ 1/500.
Trong đó, giảm diện tích đất trông cây xanh từ 4.604,69m2 xuống còn 4.434,69m2 và giảm diện tích đất công cộng từ 1.463,8m2 xuống còn 1.373,80m2. Các nội dung khác giữ nguyên theo quy hoạch đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 1020/QĐ-UBND ngày 16/4/2013 và Quyết định số 2034/QĐ-UBND ngày 11/5/2021.
Ngoài ra, tại Khu du lịch Xuân Thành từ năm 2017 tỉnh Hà Tĩnh còn cho phép doanh nghiệp này đầu tư, quản lý và khai thác Lạch - hai bên bờ Lạch nước ngọt và quản lý, bảo vệ và sử dụng rừng phòng hộ ven biển tại xã Xuân Thành (cũ), với tổng mức đầu tư 34,5 tỷ đồng. Đến nay, các dự án này cũng đang rối rắm như tơ vò.
Đặc biệt, đối với dự án quản lý, bảo vệ và sử dụng rừng phòng hộ ven biển, thay vì được phép đầu tư xây dựng, lắp đặt 130 lều trại làm bằng vải bạt trên diện tích 2,95ha rừng phòng hộ ven biển, Nhà đầu tư đã âm thầm lắp đặt 128 container di động dưới tán rừng phòng hộ không đúng với nội dung đã được phê duyệt.
Việc nhà đầu tư thi công xây dựng hạng mục nhà nghỉ bằng Container thay thế lều bạt di động là không phù hợp với chủ trương, mục tiêu, quy mô đầu tư, không có trong quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Thi công xây dựng các hạng mục nhà kho, nhà nghỉ bằng Container khi chưa được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cho phép. Thay vì yêu cầu tháo dỡ, trả lại nguyên trạng rừng phòng hộ, tỉnh Hà Tĩnh đã xử phạt hành chính 70 triệu đồng và cho tồn tại.
Cùng với đó, Dự án Trung tâm dịch vụ thể thao giải trí đua chó Xuân Thành, cuối năm 2024 UBND tỉnh Hà Tĩnh có văn bản gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư (cũ) cho biết, căn cứ Giấy chứng nhận đầu tư đã cấp thì đến nay, tiến độ thực hiện dự án đã chậm khoảng gần 10 năm nhưng nhà đầu tư chưa thực hiện thủ tục đề xuất điều chỉnh tiến độ thực hiện dự án.
Sân golf 18 lỗ Xuân Thành gắn với khu khách sạn, bến thuyền, nhà xưởng bảo trì và khu vườn ươm với tổng diện tích 672.450,00m2 nằm trong tổ hợp quần thể Khu dịch vụ và nhà nghỉ Xuân Thành. Tại văn bản ngày 31/12/2024 về việc giải trình hồ sơ xin điều chỉnh dự án để chuyển nhượng một phần dự án sân golf 18 lỗ, nhà đầu tư thừa nhận, các hạng mục đến nay còn dang dở gồm xây dựng bến thuyền, nhà xưởng bảo trì, khu vườn ươm.
Dự án thuộc danh mục các dự án đầu tư nhóm II có nguy cơ tác động xấu đến môi trường quy định tại Khoản 4 Điều 28 Luật Bảo vệ môi trường nên thuộc đối tượng lập Giấy phép môi trường. Tuy nhiên, nhiều hàng mục đã đưa vào hoạt động từ nhiều năm trước như sân golf, khu khách sạn, khu khu villa biển nhưng đến ngày 22/5/2024, dự án mới được cấp Giấy phép môi trường, cũng là sự ưu ái vì dự án này ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường biển.
Đặc biệt, sau cơn bão số 10, hàng loạt căn biệt thự “view biển” của Khu resort Hoa Tiên Xuân Thành, có giá hàng chục tỷ đồng/căn đã hư hỏng, đổ nát hoang tàn trong bão đã lộ những bất cập trong quá trình xây dựng.
Theo Sở Xây dựng Hà Tĩnh, trong thiết kế Khu resort Hoa Tiên có bờ kè dài 850m chạy dọc bờ biển. Tuy nhiên, sau cơn bão số 10, sóng đánh tan tác, sụp đổ nhiều căn villa “view biển”, quan sát bằng mắt thường thì không thấy có sự hiện hữu của bờ kè.
Để khắc phục, hiện tại chủ đầu tư đang thuê nhân công, máy móc đào và hút cát biển để đắp đê, sử dụng túi xác - rắn để bỏ cát vào làm kè chắn sóng dọc theo bờ biển. Việc khai thác, sử dụng cát biển này liệu có được phép hay không vẫn đang là dấu hỏi lớn.
Trước thực trạng này, mới đây Sở Xây dựng Hà Tĩnh đã thành lập đoàn kiểm tra, xử lý sự cố hàng loạt căn biệt thự tại Khu resort Hoa Tiên Xuân Thành hư hỏng nặng sau bão số 10.
Hà Tĩnh: "Cò đất” náo loạn vùng quê, Công an vào cuộc 
Soi loạt dự án nghìn tỷ tại xứ Nghệ bị Thanh tra Chính phủ “điểm tên” 
