Từ sự tận tụy của họ, nhiều người đang sống đã được chiêu tuyết, thoát khỏi oan khuất. Thượng tá Nguyễn Văn Báu, Phó Giám đốc Trung tâm Giám định pháp y - Viện Khoa học Hình sự, Bộ Công an là một trong những người như thế.
Nhìn dáng người nhanh nhẹn, nụ cười cởi mở luôn thường trực trên gương mặt người sĩ quan Công an, sẽ khá bất ngờ khi biết anh là một bác sĩ pháp y dày dạn kinh nghiệm.
Tốt nghiệp Học viện Quân y năm 1978, dẫu mang trong mình nhiều mơ ước được khám và điều trị bệnh cho đồng đội và nhân dân, nhưng Thượng tá Nguyễn Văn Báu lại được phân công công tác tại Trung tâm Giám định pháp y.
Không khỏi có lúc thất vọng, buồn chán vì không được trở thành một bác sĩ như bạn bè, nhưng rồi, sự gắn bó với công việc, đã nhen lên tình yêu trong anh tự lúc nào. Để rồi, thấm thoắt, đã có 34 năm anh gắn bó với công việc đầy ý nghĩa này.
Suốt ngần ấy thời gian công tác, anh đã đóng góp không nhỏ để mỗi kết luận giám định pháp y của trung tâm đều có giá trị chứng cứ và truy nguyên cao, giúp các cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá đúng tính chất vụ án và có hướng điều tra đúng, truy tố, xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Thậm chí, nhiều kết luận giám định là chứng cứ quan trọng, duy nhất giúp cho cơ quan tiến hành tố tụng nhanh chóng bắt được thủ phạm gây án, vụ việc được giải quyết dứt điểm.
Trong vụ án làm rúng động dư luận củaLê Văn Luyện giết người, cướp tài sản xảy ra đêm 23 rạng sáng 24/8/2011, tại cửa hàng vàng Ngọc Bích, ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang làm 3 người chết, cháu Trịnh Ngọc Bích sinh năm 2003 bị trọng thương, Thượng tá Báu đã cùng các đồng ngiệp có mặt tại hiện trường, khẩn trương tiến hành nghiên cứu và giám định các tổn thương trên thi thể các tử thi, nhanh chóng nhận định về hung khí và cơ chế hình thành thương tích phục vụ kịp thời quá trình điều tra, đấu tranh với hung thủ và tiến hành giám định thương tích của cháu Trịnh Ngọc Bích.
Chính kết luận pháp y kịp thời và chính xác của trung tâm đã phục vụ tốt cho quá trình điều tra, truy tố, xét xử.
Thượng tá Nguyễn Văn Báu - Phó Giám đốc Trung tâm Giám định pháp y – Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an.
Trong vụ giết vợ, dựng hiện trường giả ở quận Long Biên - Hà Nội xảy ra ngày 19/4/2008, nhờ giám định pháp y của anh và đồng đội, kết luận nạn nhân Lương Thị Lan Anh không tự sát, mà do bị người khác bóp cổ rồi dùng dây buộc vào cổ, dựng hiện trường giả nhằm đánh lạc hướng điều tra. Từ kết luận này, cơ quan CSĐT Công an Hà Nội đã đấu tranh với đối tượng Bùi Xuân Khánh là chồng nạn nhân, buộc hắn phải thú nhận hành vi giết vợ.
Hay trong vụ cháu Nguyễn Hồng Anh, 7 tuổi, trú tại quận Hoàng Mai, Hà Nội bị bố nuôi hành hạ, đánh đập nhiều lần, khiến nhân dân trong khu vực rất bức xúc, báo chí cũng vào cuộc đưa tin bài, tạo áp lực cần giải quyết vụ việc, với sự chỉ đạo của anh Báu và lãnh đạo Trung tâm, việc giám định thương tích của cháu Anh đã được thực hiện khẩn trương, tỉ mỉ, chính xác, xác định trên cơ thể cháu có rất nhiều thương tích rất phức tạp, bị đánh nhiều lần, nhiều cách, nhiều ngày khác nhau, có cả những thương tích mang tính bạo hành, hành hạ thể xác của cháu. Kết luận của trung tâm gửi cơ quan điều tra đã góp phần sớm làm rõ vụ án, được Cơ quan điều tra và dư luận đánh giá cao…
Nhiều vụ án kết quả hiện rõ mồn một, tưởng chừng như không thể thay đổi gì nhưng nhờ giám định pháp y kết quả lại thay đổi 180 độ. Ví dụ vụgiết người giả tai nạn giao thông nghiêm trọng xảy ra ngày 23/6/2012, tại thôn Liễu Ngạn, Ngũ Thái, Thuận Thành, Bắc Ninh. Qua giám định 2 ngày, khai quật và khám nghiệm tử thi tại nghĩa trang trong điều kiện mưa liên tục đã xác định thương tích trên người nạn nhân không phải do tai nạn giao thông, từ đó định hướng cho CSĐT khám phá lại vụ án, truy bắt các đối tượng liên quan”.
Vừa chỉ đạo, Thượng tá Báu còn luôn trực tiếp cùng CBCS tham gia giải quyết kịp thời nhiều vụ việc phức tạp, đáp ứng yêu cầu về thời gian và chất lượng, hỗ trợ đắc lực cho các cơ quan điều tra, tố tụng.
Thượng tá Nguyễn Văn Báu chia sẻ: “Đã chọn nghề này là phải xác định một tinh thần thép, không ngại vất vả nguy hiểm, đi công tác thường xuyên. Càng làm thì càng thấy công việc giám định pháp y có nhiều hấp dẫn và đem lại nhiều ý nghĩa, nhất là khi công việc của chúng tôi góp phần trả lại công lý, trả lại niềm vui cho bao gia đình bị hàm oan”.
Chúng tôi hiểu, công việc của bác sĩ pháp y vô cùng khó khăn, vất vả. Hầu hết các vụ giám định, đặc biệt là giám định tử thi hầu như phải tiến hành ngay tại hiện trường, trên mọi địa hình, bất kể thời gian, thời tiết, dù nắng hay mưa. Bởi nếu không làm ngay, thời tiết có thể làm sai lệch mọi dấu vết sót lại. Ấy vậy mà nhiều khi còn không nhận được sự thông cảm của người dân, do tâm lý của người Á Đông, thân nhân của người quá cố có trăm phương ngàn kế để ngăn cản bác sĩ pháp y mổ xẻ người thân của họ.
Nhưng với Thượng tá Nguyễn Văn Báu, đằng sau những nhọc nhằn của công việc, là niềm vui đã góp một phần công sức nhỏ bé vào việc truy tìm và xét xử các tên tội phạm, làm cho cuộc sống công bằng hơn. 34 năm qua, anh đã được nhận nhiều phần thưởng cao quý của các cấp và góp phần để đơn vị được tặng Danh hiệu Đơn vị Quyết thắng; Cờ thi đua và Bằng khen của Bộ Công an..vv…
