Cách mạng Tháng 8 năm 1945 thàng công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, lực lượng Công an nhân dân được thành lập. Những năm sau đó, để đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng còn non trẻ trước âm mưu hoạt động chống phá của thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và bọn phản động trong nước, lực lượng Bảo vệ Chính trị I được thành lập.
Ngày 16/2/1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh 141/SL, thành lập Thứ Bộ Công an, trong đó có Vụ Bảo vệ Chính trị (Vụ 6A) và ngày 16/2/1953 được xác định là Ngày truyền thống của lực lượng Bảo vệ Chính trị I.
Qua 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Bảo vệ Chính trị I đã lập nên nhiều chiến công hiển hách trong sự nghiệp bảo vệ Đảng, bảo vệ An ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội, góp phần tô thắm thêm lá cờ truyền thống của lực lượng An ninh Việt Nam anh hùng.
Các tập thể và cá nhân Cục Bảo vệ Chính trị I lập thành tích xuất sắc năm 2012 được khen thưởng.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, lực lượng Bảo vệ Chính trị I đã phải đương đầu đấu tranh với cơ quan Phòng Nhì mật thám Pháp (SDECE) sừng sỏ. Sau khi miền Bắc được giải phóng (1954), lực lượng Bảo vệ Chính trị I lại tập trung bóc gỡ mạng lưới gián điệp Pháp, Mỹ cài lại, đã điều tra khám phá các vụ án lớn, như: C30, GM65, ED69, phát hiện toàn bộ âm mưu, hoạt động và sự phối hợp của tình báo Pháp và tình báo Mỹ.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước anh dũng của dân tộc, lực lượng Bảo vệ Chính trị I đã nêu cao tinh thần tiến công, cử hàng trăm lượt cán bộ, chiến sỹ tham gia chi viện cho chiến trường miền Nam làm nhiệm vụ xây dựng mạng lưới điệp báo cho Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam, phối hợp với Quân đội, các lực lượng cách mạng đảm bảo an toàn cho hoạt động của các cơ quan lãnh đạo cách mạng, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, phối hợp diệt gian, trừ ác, thu thập tin tức liên quan đến âm mưu và hoạt động của Mỹ - ngụy trên chiến trường, để tham mưu cho Đảng và Nhà nước trong đường lối cách mạng giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.
Đặc biệt, trong thập kỷ 60 của thế kỷ XX, lực lượng Bảo vệ Chính trị I cùng với quân và dân ở các địa phương tập trung đấu tranh với bọn gián điệp biệt kích Mỹ - ngụy, thực hiện công tác truy lùng, truy tìm, tiến hành bắt và tiêu diệt 78 toán, gồm 463 tên (bắt sống 422 tên), vô hiệu hóa các toán khác, thu hàng trăm tấn vũ khí, điện đài, làm thất bại hoàn toàn hoạt động gián điệp biệt kích của Mỹ.
Sau giải phóng miền Nam (1975), lực lượng Bảo vệ Chính trị I tham gia tiếp quản các cơ quan an ninh, tình báo của Mỹ - ngụy, tập trung khai thác các đối tượng điều khiển mạng lưới cơ sở trong nội bộ và ngoài xã hội, làm thất bại kế hoạch hậu chiến về chính trị và tình báo của địch.
Trong thập kỷ 80, lực lượng Bảo vệ Chính trị I đã đấu tranh với nhiều vụ án xâm nhập có quy mô lớn, đập tan hàng chục chiến dịch xâm nhập của địch, bắt và tiêu diệt hàng trăm tên, xóa sổ nhiều tổ chức phản động trong nước và lưu vong ở nước ngoài, góp phần làm thất bại cuộc chiến tranh phá hoại nhiều mặt của các thế lực thù địch.
Bước vào thập kỷ 90 và những năm đầu thế kỷ XXI với tinh thần đổi mới toàn diện, dựa vào nhân dân, sự phối hợp tác chiến của các đơn vị trong và ngoài lực lượng Công an, lực lượng Bảo vệ Chính trị I tổ chức tấn công địch trên nhiều hướng, nhiều địa bàn, đấu tranh thắng lợi hàng trăm vụ án, phá tan nhiều tổ chức phản động từ nước ngoài xâm nhập vào trong nước, làm thất bại hàng chục kế hoạch đưa người vào trong nước phá hoại, bao vây tấn công hoạt động của các thế lực thù địch ở Việt Nam, làm thất bại âm mưu “diễn biến hòa bình”, góp phần to lớn vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trải qua 60 năm xây dựng, chiến đấu, lực lượng Bảo vệ Chính trị I đã không ngừng lớn mạnh và trưởng thành về mọi mặt, xứng đáng là “Thanh bảo kiếm” sắc bén, góp phần bảo vệ vững chắc an ninh của Tổ quốc, bảo vệ cuộc sống hạnh phúc của nhân dân.
Nhiều cán bộ các thế hệ thuộc lực lượng Bảo vệ Chính trị I giữ trọng trách lãnh đạo Bộ Công an, lãnh đạo Tổng cục An ninh I, lãnh đạo các đơn vị trong lực lượng Công an, lãnh đạo Công an các tỉnh, thành phố trong cả nước. Đã có 8 đồng chí lãnh đạo Bộ Công an qua các thời kỳ cách mạng trưởng thành từ lực lượng Bảo vệ Chính trị I anh hùng.
Ghi nhận thành tích của lực lượng Bảo vệ Chính trị I trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước vĩ đại và trong công cuộc đổi mới hiện nay, Đảng và Nhà nước đã phong tặng cho 59 đơn vị, cá nhân thuộc lực lượng Bảo vệ Chính trị I danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; trao tặng 684 Huân chương, trong đó có 1 Huân chương Sao Vàng, 1 Huân chương Hồ Chí Minh. 46 Huân chương Quân công, 552 Huân chương Chiến công, 73 Huân chương Kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ các hạng, 12 Huân, Huy chương Giải phóng, Quyết thắng, Chiến thắng, Thành đồng Tổ quốc, hàng trăm Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công an.
Thời gian tới, nhiệm vụ đặt ra rất nặng nề, đòi hỏi lực lượng Bảo vệ Chính trị I tiếp tục phát huy truyền thống 60 năm xây dựng chiến đấu và trưởng thành, tiếp tục đổi mới các mặt công tác nghiệp vụ, không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần đảm bảo an ninh quốc gia và xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, chính qui, tinh nhuệ và từng bước hiện đại. Tất cả vì sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập và phát triển đất nước, vì cuộc sống yên vui và hạnh phúc của nhân dân
