Trước tình trạng một số vụ cướp giật hung hãn, manh động xảy ra gần đây, phần trả lời chất vấn của Thiếu tướng Phan Anh Minh, Phó Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh đã được 16 đại biểu đặt câu hỏi liên quan tới hơn 20 vấn đề về tình hình tội phạm hình sự cũng như biện pháp truy quét, trấn áp cướp giật, ma túy của CATP. Thông qua các câu hỏi đặt ra, các đại biểu HĐND cũng bày tỏ sự đồng cảm với những nỗ lực, thách thức của Công an thành phố cũng như gợi ý, đóng góp nhiều giải pháp trong việc giữ gìn ANTT trên địa bàn.
Về tình hình tội phạm xảy ra thời gian gần đây, Thiếu tướng Phan Anh Minh thẳng thắn nhìn nhận, tuy số vụ cướp giật, phạm pháp hình sự giảm, nhưng tính chất hung hãn; tình trạng phạm tội công nhiên, táo tợn đến mức dã man vẫn xuất hiện. Trong số hơn 150 đối tượng bị CATP bắt giữ 1 tháng gần đây, có đến 49% đối tượng phạm tội thất nghiệp; 46% tội phạm liên quan đến ma túy; 24% có tiền an tiền sự; 41% đã gây án nhiều lần hoặc bị Công an truy nã. Đối tượng phạm pháp liên quan đến ma túy đông; trong khi lượng ma túy tổng hợp do CATP thu được ngày càng nhiều, thì ngược lại đối tượng sử dụng ma túy bị xử lý lại rất ít.
Trước đây khi triển khai trương trình “3 giảm”, thành phố đã chọn vấn đề ma túy để làm điểm đột phá. Qua đó đã đưa hàng ngàn đối tượng sử dụng ma túy đi cai nghiện bắt buộc. Nhưng theo quy định mới, hiện việc quản lý, cưỡng bức cai nghiện với người sử dụng ma túy hết sức khó khăn. Thực trạng này khiến CATP còn phải đối đầu với thách thức lớn với mầm mống tội phạm này. Tỷ lệ đối tượng cai nghiện hồi gia tái nghiện tăng, nhưng quy định hiện nay không cho phép quản lý mà chỉ được hỗ trợ, giúp đỡ. Trong khi đó Luật Cư trú cho phép các đối tượng sau cai nghiện được tự do chuyển đi lưu trú ở nơi khác mà không cần tạm vắng ở địa phương. Nên không chỉ lực lượng Công an mà cả chính quyền cơ sở cũng “mất dấu” trong việc quản lý đối tượng tái nghiện.
Thiếu tướng Phan Anh Minh cũng nhìn nhận, ngoài ma túy, hiện tượng cướp giật trở lên hung hãn táo tợn gần đây còn do tình trạng sử dụng, mua sắm hoặc tự chế vũ khí, hung khí để mang theo người. Dù vậy, theo quy định của Pháp lệnh về quản lý vũ khí, vật liệu nổ hiện nay, hành vi tàng trữ hung khí mà chưa gây án, chưa có hành vi xâm hại, chiếm đoạt tài sản, Công an không thể xử lý được.
Để trấn áp tội phạm hung hãn, manh động, Thiếu tướng Phan Anh Minh cho biết, CATP sẽ triển khai theo hướng ngăn chặn từ đầu. Trong đó sử dụng lực lượng Cảnh sát đặc nhiệm hình sự làm chủ công, tuần tra khép kín địa bàn. Việc tuần tra sẽ huy động cả lực lượng Dân phòng nhằm tăng khả năng răn đe để lực lượng chuyên trách tập trung vào các vấn đề, địa bàn trọng điểm. Đồng thời, đẩy mạnh hiệu quả các mô hình tự quản ở nơi công cộng như xe ôm, taxi. Để xác minh nhanh chóng phương tiện vi phạm, lực lượng tuần tra sẽ thiết lập hệ thống thông tin nhanh và huy động thêm cả bộ đàm, camera ghi nhận lộ trình của xe hơi và hệ thống camera giám sát giao thông vào việc kiểm soát, phòng ngừa, phát hiện tội phạm.
Nhằm động viên người dân tích cực tham gia phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm, Thiếu tướng Phan Anh Minh đề xuất thưởng cho bất cứ ai bắt được tội phạm trộm cướp quả tang, với mức thưởng nóng 5 triệu đồng. Với mức thưởng này, ngay cả với đối tượng có tiền án tiền sự cũng có thể quay lại hợp tác trong việc phòng ngừa trộm, cướp.
Tại cơ sở, để lực lượng Công an viên và Bảo vệ tổ dân phố mẫn cán, chuyên tâm hơn trong việc tham gia phòng chống tội phạm, ngoài tăng cường trang bị thêm công cụ hỗ trợ; bỏ dần việc kiêm nhiệm thêm các công việc khác… thì việc thưởng nóng cũng sẽ phát huy tác dụng. Bởi với mức hỗ trợ còn thấp như hiện nay, việc thưởng nóng số tiền trên sẽ là khoản hỗ trợ thu nhập khá cho Công an viên và Bảo vệ tổ dân phố nếu cứ 1 – 2 tháng bắt được 1 vụ trộm, cướp. Thông qua biện pháp quản lý hành chính, CATP sẽ tiến hành triệt để việc kiểm tra cơ sở kinh doanh những ngành nghề nhạy cảm nhằm ngăn ngừa tình trạng tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có. Đồng thời rà soát việc quản lý địa bàn để phát hiện những nơi đối tượng có thể ẩn náu để gây án.
Đánh giá về những nỗ lực của CATP, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Minh Trí khẳng định, việc kéo giảm được 7,6% tội phạm; khám phá thành công 73% vụ phạm pháp; trên 90% các vụ trọng án là cố gắng rất lớn của CATP trong năm nay. Tuy nhiên, với thực trạng tội phạm nguy hiểm chiếm trên 20% và từ 50 - 70% vụ số phạm pháp đều có nguyên nhân từ ma túy… nhiệm vụ đặt ra là phải giảm ngay tỷ lệ tội phạm nguy hiểm và phải chuyển hóa địa bàn phức tạp về ma túy. Với trên 10 ngàn đối tượng cai nghiện ma túy hồi gia, tỷ lệ tái nghiện cao nhưng cách quản lý đối tượng tại cộng đồng còn có vấn đề. Vì vậy, việc quản lý đối tượng này vẫn phải theo bài học truyền thống của chương trình “3 giảm”.
Ông Lê Minh Trí cũng cho rằng, không thể giao phó toàn bộ trách nhiệm phòng chống tội phạm cho lực lựng Công an, đây chỉ là lực lượng tham mưu, nòng cốt trong việc ngăn chặn, trấn áp tội phạm. Mà cả hệ thống chính trị và cộng đồng cũng phải vào cuộc quyết liệt. Từng cấp ủy, chính quyền cơ sở phải xác định ý thức trách nhiệm sử dụng lực lượng tại chỗ để quản lý địa bàn. TP đã yêu cầu các quận, huyện ký cam kết về vấn đề chuyển hóa địa bàn và sẽ kiểm tra để xác định trách nhiệm của người đứng đầu địa phương
