Thực phẩm biến đổi gien: Lợi và hại

Ngày 11/8/2014, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chính thức phê duyệt 4 giống ngô biến đổi gien, gồm giống Bt 11, MIR 162, MON 89034 và NK 603 đủ điều kiện làm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi. Động thái này có thể làm chấm dứt những tranh cãi xung quanh vấn đề thực phẩm biến đổi gien có lợi hay có hại.

Những cái lợi của thực phẩm biến đổi gien

Thực phẩm biến đổi gen (Genetically Modified Food - viết tắt là GMF hay còn gọi là "thực phẩm công nghệ sinh học") là chữ dùng để chỉ các loại sản phẩm thu hoạch từ cây trồng đã biến đổi cấu trúc di truyền.

Thoạt đầu, GMF chỉ được dùng để tạo ra loại cây có khả năng chống cỏ dại, sâu bệnh - nghĩa là chỉ làm biến đổi gien mang tính có lợi, không liên quan gì đến thành phần các chất có trong sản phẩm của cây như hoa, củ, quả. Còn nếu có thì chỉ làm tăng hàm lượng các chất dinh dưỡng mà thôi.

Tiến sĩ Cường nói tiếp: "Như vậy, theo lý thuyết, GMF sẽ cho chúng ta những vụ mùa bội thu, ngay cả trong điều kiện sâu bệnh và khí hậu khắc nghiệt".

Tại Việt Nam, cây trồng biến đổi gien đã được đưa vào thử nghiệm gần 5 năm trước. Dự kiến khoảng năm 2015, những sản phẩm chế biến từ ngô, đậu nành… biến đổi gien sẽ xuất hiện trên thị trường. Tuy nhiên, ở nhiều chợ lớn, nhỏ và trong các siêu thị, những loại thực phẩm biến đổi gen đã có mặt từ… hồi nào rồi!

Một khảo sát cho thấy 111/323 mẫu thực phẩm gồm ngô (bắp), đậu nành, khoai tây, gạo, cà chua, chọn ngẫu nhiên ở 17 chợ, siêu thị trên địa bàn TP HCM là sản phẩm biến đổi gen, trong đó có 45 mẫu bắp, 29 mẫu đậu nành, 11 mẫu gạo, 15 mẫu khoai tây, 10 mẫu cà chua… sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu từ nước ngoài. Đáng chú ý là rất nhiều người tiêu dùng, nhà phân phối và cả ban quản lý các siêu thị, chợ trên địa bàn thành phố hầu như không ai biết gì về thực phẩm biến đổi gien.

Ở những vùng khí hậu lạnh giá hoặc thường xuyên hạn hán, hoặc đất ngập mặn, những giống cây biến đổi gien sẽ phát triển tốt và chịu đựng tốt. Các nhà khoa học đã chứng minh rằng đưa loại gien chống lạnh của cây taiga vào cây thuốc lá, khoai tây, nó sẽ chịu được nhiệt độ thấp trong lúc bình thường, mầm cây sẽ chết. Đưa gien của cây xương rồng Mexico vào cây bắp, nó sẽ chịu được chế độ khô cằn mà không cần phải tưới thường xuyên. Đưa gien của cây đước, cây mắm vào cây lúa, những vùng đất ngập mặn ven biển sẽ biến thành những thửa ruộng phì nhiêu.

Điều đặc biệt nhất của thực phẩm biến đổi gen là nó có chất lượng cao hơn so với thực phẩm truyền thống, chẳng hạn như loại "gạo vàng 2" do Thụy Sĩ nghiên cứu, có hàm lượng tiền sinh tố A (beta-caroten) khá cao. Điều này giúp khắc phục tình trạng thiếu vitamin A ở những quốc gia dùng gạo là nguồn thức ăn chính, "bắp Lysine", cung cấp chất lyzin chức năng giúp lợn và gia cầm tăng trọng nhanh hơn, "đậu nành SDA" có chứa a-xít béo Omega-3 tốt cho tim mạch.

Bên cạnh đó, thực phẩm biến đổi gien ít có khả năng gây dị ứng hơn so với những thực phẩm khác cùng chủng loại bởi khi tiến hành biến đổi, nó đã được sàng lọc để bảo đảm không chứa tác nhân gây dị ứng. Nó cũng không phải là nguyên nhân làm tăng khả năng kháng thuốc kháng sinh bởi lẽ các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nguyên nhân của hiện tượng này chính là do con người đã sử dụng kháng sinh một cách bừa bãi.

Với ngành Y, nhiều loại vắcxin và thuốc chữa bệnh thường có giá thành cao. Vì vậy, các nhà khoa học đang tìm cách tạo ra một số loại vắcxin ngừa bệnh trong khoai tây, táo hay cà chua bằng cách đưa gien có tính kháng thể vào những loại cây này. Nếu thành công, người ta chỉ cần ăn một củ khoai tây, một quả táo hay một quả cà chua thay vì phải tiêm hay uống, đồng thời "vắcxin" cà chua, táo, khoai tây lại dễ vận chuyển, dễ bảo quản hơn các loại vắcxin tiêm truyền thống.

Tại Việt Nam, Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo Nhân dân Võ Tòng Xuân, một chuyên gia nổi tiếng trong lĩnh vực nông nghiệp cho biết: "Thực phẩm biến đổi gien theo tôi là kết quả tột đỉnh của khoa học về nông nghiệp vì đây là những sản phẩm của công nghệ sinh học. Các nhà khoa học có thể phân lập các loại gien khác nhau trong các loại sinh vật rồi ghép lại với nhau để cho ra đời những loại cây trồng hoặc vật nuôi có đặc tính như mong muốn. Ví dụ như năng suất cao, ngon, kháng được bệnh, kháng được sâu, kháng được cỏ… mà việc lai tạo theo qui ước không thể làm được, tốn rất nhiều thì giờ…"

Và những cái hại

Một trong những phản bác nặng ký nhất về thực phẩm biến đổi gien do Ủy ban Nghiên cứu thông tin độc lập về gien (CRIIGEN) của Pháp đưa ra cho thấy  giống bắp biến đổi gien MON863 do Công ty Monsanto ở Mỹ sản xuất gây nguy hại cho cơ thể chuột. CRIIGEN cho biết 400 con chuột ăn loại bắp này trong 90 ngày đã để lại những dấu vết độc tính trong máu, gan và thận.

Theo Giáo sư Gilles-Erice Séralini, Chủ tịch CRIIGEN thì đây là kết quả giám định đầu tiên tiết lộ những dấu vết độc tính trong loại bắp MON863 đã được tung ra thị trường.

Các nghiên cứu ghi nhận nồng độ mỡ và đường trong máu ở những con chuột cái tăng, trọng lượng gan cũng tăng, thận rối loạn chức năng. Ở những con chuột đực, thận giảm trọng lượng, thành phần hóa học trong nước tiểu thay đổi, chưa kể chúng còn gặp phải những vấn đề về gan.

Một nghiên cứu khác được thực hiện vào năm 2005 bởi một nhóm các nhà khoa học Italia thuộc Đại học Urbino đã cho thấy chuột được nuôi bằng đậu nành biến đổi gien thì tế bào gan cũng bị biến đổi. Tuy nhiên khi ngưng ăn loại thực phẩm này, hiện tượng đó biến mất.

Nếu chỉ nghe qua những phản bác nêu trên thì ắt hẳn  nhiều người tiêu dùng sẽ rất kinh hãi. Nhưng thực tế cho thấy có khá nhiều thí nghiệm trên chuột cho kết quả tốt nếu áp dụng vào cơ thể người nhưng chuột là chuột, còn người là người. Nhiều loại bệnh chuột mắc phải, người thì không và ngược lại. Chưa kể những nhóm lợi ích nằm trong các tập đoàn sản xuất giống cây trồng, thuốc tăng trưởng, thuốc bảo vệ thực vật… cố tình thổi phồng những nghiên cứu về sự bất lợi của thực phẩm biến đổi gien nhằm khiến nông dân và người tiêu dùng quay lưng lại với chúng, trong lúc một số quốc gia châu Phi như Ghana, Sudan, Ethiopia, Tchad…, người ta đã ăn loại bắp biến đổi gien hơn 10 năm nay nhưng số người bị ung thư hoặc các bệnh về gan, thận, lại ít hơn số người sử dụng thực phẩm "sạch".

Các tổ chức như Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực Liên Hiệp Quốc (FAO), Hiệp hội Y khoa Mỹ, Viện Khoa học hàn lâm Mỹ, Hiệp hội Hoàng gia Vương quốc Anh, Viện Công nghệ thực phẩm, Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu và Ủy ban Liên minh châu Âu đều khẳng định sự an toàn của thực phẩm biến đổi gien.

Cách đây 10 năm. sau khi ký Nghị định thư Cartagena về An toàn Sinh học, Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách liên quan đến quản lý sinh học và từ năm 2010, bắt đầu có một số giống cây như ngô, đậu nành, bông vải chuyển đổi gien được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho phép trồng thử nghiệm.

Đến ngày 11/8/2014, Bộ đã chính thức phê duyệt 4 giống ngô biến đổi gien, gồm giống Bt 11, MIR 162, MON 89034 và NK 603 đủ điều kiện làm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi. Tuy nhiên, để bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng, các ngành chức năng cần kiểm tra, ban hành các tiêu chuẩn thực phẩm biến đổi gien sản xuất trong nước hoặc nhập khẩu để người tiêu dùng biết và lựa chọn. Trên bao bì các loại thực phẩm ấy, hàm lượng các chất phải được ghi chú rõ ràng để người tiêu dùng quyết định: Ăn hay không ăn!

Vũ Cao

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.