Tăng tốc đầu tư, tạo sức lan tỏa
Những tín hiệu tích cực đang xuất hiện trên nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Sản xuất công nghiệp tiếp tục là điểm sáng khi chỉ số IIP 8 tháng năm 2026 tăng 11,9%, mức tăng cao nhất của cùng kỳ trong nhiều năm qua và tăng ở cả 34 địa phương. Hoạt động thương mại, dịch vụ cũng duy trì đà tăng trưởng.
Trong 8 tháng, cả nước có 206,4 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7%, cao nhất trong 8 tháng từ trước đến nay. Tổng vốn FDI đăng ký đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4%, trong khi vốn FDI thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12%.
Ở thị trường trong nước, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 8 tháng đạt 5.235,5 nghìn tỷ đồng, tăng 13,3%; nếu loại trừ yếu tố giá, tăng 7,6%. Kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, CPI bình quân 8 tháng tăng 4,45%, các cân đối lớn cơ bản được bảo đảm.
Một trong những động lực được kỳ vọng tạo sức bật cho nền kinh tế những tháng cuối năm là đầu tư công. Lũy kế đến ngày 20/8/2026, cả nước giải ngân 477.177,9 tỷ đồng vốn đầu tư công nguồn ngân sách Nhà nước, đạt 46,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Một số địa phương đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân cả nước.
Theo bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Ban Hệ thống tài khoản quốc gia (Cục Thống kê), “cỗ xe tam mã” của nền kinh tế gồm đầu tư, sản xuất - xuất khẩu và tiêu dùng vẫn đang duy trì đà tăng trưởng tích cực, là những động lực nền tảng tạo nên trục vận hành chính của nền kinh tế.
Trong đó, đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong những tháng cuối năm. Với quy mô vốn lớn và nhiều dự án hạ tầng trọng điểm đang triển khai, đẩy nhanh giải ngân sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tới xây dựng, sản xuất vật liệu, vận tải, thương mại và việc làm, qua đó kích thích tổng cầu.
Cùng với đầu tư công, đầu tư tư nhân và dòng vốn FDI đang tạo thêm lực đẩy. Tính đến hết tháng 8, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt hơn 40,6 tỷ USD, tăng trên 55% so với cùng kỳ. Dòng vốn này tiếp tục hướng vào các lĩnh vực công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, trung tâm dữ liệu và sản xuất thông minh.
Theo bà Mai Hạnh, để tận dụng tốt hơn sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI, qua đó nâng tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa.
Xuất khẩu tăng tốc, tiêu dùng củng cố sức cầu
Xuất nhập khẩu tiếp tục là một trong những điểm sáng của nền kinh tế. 8 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7%. Trong đó, xuất khẩu tăng 22,4%, nhập khẩu tăng 35,3%, đưa cán cân thương mại nhập siêu 20,46 tỷ USD. Tuy nhiên, phần lớn hàng nhập khẩu là máy móc, thiết bị, nguyên liệu và linh kiện phục vụ sản xuất.
Theo ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), yêu cầu đối với hoạt động thương mại năm 2026 không chỉ là tăng quy mô mà phải chuyển mạnh sang chất lượng, hiệu quả, tính bền vững và giá trị gia tăng cao hơn, thay cho mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào gia công và lợi thế chi phí.
Để hỗ trợ xuất khẩu những tháng cuối năm, Bộ Công Thương sẽ khai thác hiệu quả các FTA, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và phát huy vai trò hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài trong kết nối doanh nghiệp với nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối quốc tế.
Theo Cục Thống kê, nếu duy trì đà tăng trưởng trong quý IV, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2026 vượt 1.200 tỷ USD là khả thi. Các động lực chính cuối năm tiếp tục là điện tử, máy tính và linh kiện; máy móc, thiết bị; điện thoại và linh kiện; phương tiện vận tải và phụ tùng, cùng các nhóm nông sản, thủy sản và sản phẩm công nghiệp.
Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu chủ lực, trong khi Trung Quốc, Hàn Quốc và ASEAN giữ vai trò quan trọng trong cung ứng đầu vào cho nền sản xuất. Bên cạnh mở rộng quy mô thương mại, Việt Nam cần nâng tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa, giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, chuyển từ “tăng kim ngạch” sang “tăng chất lượng và hiệu quả thương mại”.
Tại Nghị quyết số 216/NQ-CP ngày 8/8, Chính phủ tiếp tục đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2026 từ 10% trở lên. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cùng với thúc đẩy tiêu dùng, xuất khẩu, đầu tư tư nhân và thu hút đầu tư nước ngoài, đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những động lực cần đẩy mạnh.
Theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, giảng viên cao cấp Học viện Tài chính, những con số về tăng trưởng đang tạo tín hiệu tích cực, trong khi lạm phát và các yếu tố trên thị trường tài chính - tiền tệ cơ bản ổn định. Tăng trưởng cao nhưng vẫn giữ được ổn định vĩ mô sẽ tạo nền tảng và dư địa để nền kinh tế tiếp tục tăng tốc trong những tháng cuối năm.
Theo Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương, để tạo thêm động lực tăng trưởng những tháng cuối năm, cần triển khai đồng bộ các giải pháp, từ giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn đến tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh. Trong đó, tín dụng cần được định hướng vào các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo; nông nghiệp tiếp tục nâng cao chất lượng, phát triển chuỗi giá trị; công nghiệp đẩy mạnh các ngành công nghệ chiến lược, chuyển đổi số và ứng dụng AI. Cùng với đó, các chương trình kích cầu, phát triển thương mại điện tử và hệ thống phân phối hiện đại cần được đẩy mạnh để củng cố sức mua trong nước.
Sự phối hợp đồng bộ giữa các động lực, cùng với việc nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả tăng trưởng, sẽ là yếu tố quan trọng giúp nền kinh tế tận dụng dư địa còn lại, tạo nền tảng hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.
