Sáng 21/8, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội thảo “Hộ kinh doanh và động lực tăng trưởng” nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và tiếp sức cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký VCCI chia sẻ, hộ kinh doanh là mô hình kinh tế đặc thù, tạo việc làm cho khoảng 10 triệu lao động, với 96,7% số hộ coi đây là nguồn thu nhập chính nuôi sống gia đình.
Dù giữ vai trò huyết mạch trong kích cầu tiêu dùng nội địa, song “sức khỏe” của khu vực này đang suy giảm đáng báo động. Khảo sát tháng 4/2026 trên 1.000 hộ cho thấy, 81,5% số hộ bị sụt giảm doanh thu, 33% dự kiến thu hẹp quy mô và chỉ vỏn vẹn 1,8% có kế hoạch mở rộng trước sức ép từ thương mại điện tử, hàng nhập khẩu và chi phí tuân thủ quản lý hóa đơn mới.
Trước thực trạng đó, Chính phủ và Quốc hội đang chuyển mạnh từ tư duy “cứu trợ” sang kiến tạo thể chế bứt phá. Điểm sáng nổi bật là đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế VAT và thu nhập cá nhân lên 1 tỷ đồng/năm. Song song đó, Quốc hội đang thảo luận Nghị quyết giảm 30% thuế thu nhập cho các hộ có doanh thu dưới 10 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2027, đồng thời cho phép lựa chọn nộp thuế theo tỷ lệ doanh thu đơn giản nhằm loại bỏ rủi ro thanh tra, áp lực sổ sách và nỗi lo hồi tố thuế.
Chính phủ xác định, đề xuất nhằm khuyến khích, tạo điều kiện cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển. Cùng với các chính sách hỗ trợ đã thực hiện, việc giảm thuế được kỳ vọng giúp các đối tượng giữ lại nguồn lợi nhuận để tái đầu tư, mở rộng sản xuất, gia tăng thu nhập khả dụng, tiêu dùng và tích lũy.
Ông Đậu Anh Tuấn đánh giá, những quyết sách hỗ trợ hộ kinh doanh rất nhanh và rất kịp thời.
“Hộ kinh doanh không chỉ là khu vực tạo sinh kế cho một lượng lớn người dân, mà còn là một kênh phân phối quan trọng. Khi hoạt động của khu vực này gặp khó khăn, tác động không chỉ dừng ở từng hộ, mà còn ảnh hưởng đến doanh nghiệp và thị trường tiêu dùng. Vì vậy, việc tạo điều kiện để hộ kinh doanh hoạt động thuận lợi cũng có ý nghĩa đối với bán lẻ, tiêu dùng và mục tiêu tăng trưởng”, ông Tuấn nói.
Bà Cao Thị Thanh Lan, Phòng Thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) cho hay, dự thảo được xây dựng sau khi cơ quan chính sách nhận diện những khó khăn mà hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ đang phải đối mặt. Hơn nữa, không chỉ nằm ở mức giảm 30%, điểm có ý nghĩa với dòng tiền là thời điểm chính sách được đưa vào áp dụng.
Đánh giá tác động, Chính phủ dự kiến tổng số giảm thu ngân sách khoảng 3.191 tỷ đồng trong năm 2026 và khoảng 3.510 tỷ đồng năm 2027. Dù trước mắt làm giảm một phần nguồn thu, Tờ trình xác định, về lâu dài, khi doanh nghiệp và cá nhân phát triển sẽ đóng góp trở lại cho ngân sách thông qua thuế đối với tiêu dùng và thu nhập.
Từ thực tế của người trực tiếp kinh doanh, ông Phạm Anh Quyết, đại diện một chủ hộ kinh doanh cho biết, các hộ kinh doanh rất phấn khởi trước đề xuất giảm thuế, bởi đây là hỗ trợ thiết thực trong thời điểm người kinh doanh phải đồng thời thích ứng với nhiều yêu cầu mới liên quan đến hàng hóa, hóa đơn điện tử, phần mềm bán hàng, thuế và kế toán. Việc giảm trực tiếp số thuế phải nộp không chỉ giúp hộ kinh doanh có thêm nguồn lực tài chính, mà còn có ý nghĩa hỗ trợ trong giai đoạn chuyển đổi phương thức quản lý.
Nếu giảm 30% tác động trực tiếp tới nghĩa vụ tài chính, vấn đề tiếp theo được đặt ra là làm sao giảm cả thời gian và chi phí mà người kinh doanh phải bỏ ra để thực hiện nghĩa vụ thuế.
Bà Cao Thị Thanh Lan cho biết, qua phản hồi và khảo sát, khó khăn của hộ, cá nhân kinh doanh hiện nay không chỉ nằm ở ngưỡng chịu thuế, mà còn ở việc thay đổi phương thức quản lý từ thuế khoán sang kê khai. Điều người kinh doanh quan tâm là cách thức nộp thuế phải phù hợp, đơn giản và thuận lợi hơn.
Theo hướng này, ngưỡng doanh thu áp dụng phương pháp thuế đơn giản từ 1-3 tỷ đồng có thể được nâng lên 3 -10 tỷ đồng. Giải pháp này sẽ giúp giảm chi phí thực hiện nghĩa vụ thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, đồng thời đơn giản hóa phương pháp kê khai và tính thuế. Đây cũng là một trong những giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi, phát triển lên doanh nghiệp. Giải pháp này được ưu tiên triển khai và dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10/2026.
Chia sẻ thêm, bà Nguyễn Thị Bích Thủy, Phòng Hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho biết, việc giảm thuế hiện được đặt trong một hệ thống chính sách rộng hơn đối với khu vực kinh tế tư nhân.
Theo bà Thủy, Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân đã cụ thể hóa các nhóm chính sách từ cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, tài chính - tín dụng đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số...
Riêng với doanh nghiệp nhỏ, hộ và cá nhân kinh doanh, một hướng hỗ trợ được chú trọng là giảm chi phí quản trị và tuân thủ. Bà Thủy cho biết, Nhà nước có chính sách cung cấp nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung và hỗ trợ đào tạo về quản trị doanh nghiệp, kế toán, thuế, nhân lực. Bộ Tài chính cũng đang tiếp tục hoàn thiện chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng đơn giản hơn…
