Sáng 11/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch Việt Nam.
Đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An (Đồng Nai) cho rằng, du lịch là ngành kinh tế đặc biệt, có tính tổng hợp, liên ngành và liên vùng rất cao. Giá trị của du lịch thì không như các ngành khác, phụ thuộc vào vốn đầu tư và nguồn tài nguyên thiên nhiên, di sản văn hóa, bản sắc dân tộc, chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của du khách.
"Chúng ta cần phải tính toán để chuyển kinh phí từ ngân sách hỗ trợ thông qua các dự án sang phát triển sản phẩm và dịch vụ, hệ sinh thái du lịch. Du lịch không chỉ thu hút những dự án lớn mà quan trọng hơn là tạo ra những sản phẩm có giá trị lớn, phát huy lợi thế của từng địa phương và vai trò của người trực tiếp làm du lịch", đại biểu góp ý.
Liên quan đến nội dung về các dự án quy định tại Điều 4, Điều 5 và Điều 6, ông đồng tình khi chia ra thành dự án chất lượng cao, dự án động lực, dự án động lực mang tính chiến lược với mức vốn khoảng 3.000, 10.000 và 30.000 tỷ đồng. Dự thảo đã bổ sung tiêu chí về hiệu quả kinh tế - xã hội, chất lượng sản phẩm, mức chi tiêu và thời gian lưu trú của khách du lịch... Tuy nhiên, ông vẫn còn băn khoăn về cách thức chia các nhóm dự án này.
Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam cũng đặt ra yêu cầu phải chia ra các nhóm dự án và phát triển du lịch chất lượng cao, có giá trị gia tăng lớn. Nếu chúng ta chia thành các dự án như trong dự thảo là để ưu tiên có trọng tâm, trọng điểm, nhưng cũng có thể làm phức tạp chính sách, thu hẹp các đối tượng thụ hưởng và bỏ sót những dự án có giá trị thực chất.
"Thực tế tôi thấy, tiêu chí của các dự án này rất phức tạp. Ví dụ như, loại dự án du lịch 1.000 tỷ trở lên đã rất khó. Một địa phương mà chỉ cần vài trăm dự án du lịch, một vài tỷ nhưng thu hút được khách, có có sản phẩm giá trị cao thì tốt hơn dự án mấy nghìn tỷ", ông nêu quan điểm và đề nghị rà soát.
Đại biểu đề nghị thiết kế lại Điều 5 theo hướng chỉ quy định một loại dự án và đó là dự án du lịch chất lượng cao. Trong chất lượng cao đã có trọng điểm, có chiến lược và quy mô vốn đến 3.000 tỷ đối một dự án du lịch là đã là "rất ghê gớm".
Cùng với đó, tại Điều 6 thiết kế lại các chính sách ưu đãi, hỗ trợ phù hợp với tính chất, quy mô, hiệu quả và đóng góp của từng dự án. Đồng thời, cần làm rõ phạm vi ưu đãi đối với dự án có nhiều hợp phần, nhất là dự án du lịch gắn với kinh tế, tài nguyên bất động sản, bảo đảm ưu đãi dành cho hoạt động du lịch chất lượng cao.
"Chúng ta ưu tiên cho du lịch để kích bất động sản phát triển, nhưng nếu không cẩn thận thì sẽ ưu đãi một cách gián tiếp cho bất động sản. Cần tiếp tục phân tích thêm", đại biểu Trịnh Xuân An lưu ý.
Tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, ĐBQH Nguyễn Vũ Trung (TP Hồ Chí Minh) góp ý về nội dung thử nghiệm có kiểm soát tại Điều 9.
Dự thảo đã xác định "cấp phép một lần" là một đầu mối, một lần thẩm định, không miễn yêu cầu về an ninh, phòng cháy, chữa cháy, môi trường và di sản; phần lớn đề án do HĐND cấp tỉnh quyết định, thử nghiệm tối đa 3 năm, được gia hạn một lần và đánh giá hằng năm. "Đây là bước tiến về phân cấp. Đề nghị ghi ngay trong nghị quyết nguyên tắc tham vấn người dân chịu tác động trực tiếp, và tiêu chí đánh giá, đồng thời tạm dừng kịp thời khi phát sinh nguy cơ nghiêm trọng hoặc ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt dân cư", ông nói.
Về ngân sách, dự thảo đã ưu tiên hạ tầng công cộng dùng chung, không dùng ngân sách thay phần đầu tư của doanh nghiệp và bổ sung đường kết nối đến điểm du lịch cộng đồng. Đại biểu đề nghị quy định tiêu chí ưu tiên theo mức thiếu hụt hạ tầng, lượng khách, sức chịu tải và lợi ích công cộng; làm rõ đơn vị vận hành, kinh phí bảo trì. Cần tập trung vào nước sạch, nhà vệ sinh, xử lý chất thải, cứu hộ, giao thông kết nối và hạ tầng số.
ĐBQH Nguyễn Vũ Trung cũng đề nghị, bổ sung yêu cầu báo cáo hằng năm, công khai số thuế, tiền thuê đất được miễn giảm, kinh phí hỗ trợ và kết quả thực tế về sản phẩm, việc làm địa phương, lợi ích cộng đồng, bảo vệ môi trường. "Quốc hội cần các số liệu này để biết ưu đãi đã tạo ra bao nhiêu giá trị mới", ông nhấn mạnh.
