Đưa vàng lên sàn để quản lý hiệu quả

Trong bối cảnh thị trường vàng liên tục biến động mạnh, chênh lệch giá vàng nội - ngoại lại “dâng” lên tới 20 triệu đồng/lượng, các chuyên gia bày tỏ lo ngại về tình trạng buôn lậu vàng, những rủi ro khi mua vàng trôi nổi. Sàn vàng được cho là sẽ giúp hạ nhiệt, minh bạch thị trường vàng.

Trong vài năm trở lại đây, thị trường vàng Việt Nam luôn ở trạng thái nhạy cảm: Giá vàng biến động mạnh, chênh lệch với thế giới có lúc vượt 20 triệu đồng/lượng; cung - cầu mất cân đối; giao dịch không chính thức diễn ra phổ biến… khiến thị trường thiếu minh bạch, tiềm ẩn rủi ro và gây thiệt thòi cho người dân, doanh nghiệp.

Việc giá vàng bị đẩy lên quá cao so với thế giới không chỉ tạo điều kiện cho đầu cơ, thao túng mà còn gây áp lực lên điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá, ảnh hưởng tới ổn định vĩ mô và tâm lý nhà đầu tư. Đặc biệt, vàng càng nóng, càng hấp dẫn giới buôn lậu.

Đưa vàng lên sàn để quản lý hiệu quả -0
Sàn vàng được cho là cần thiết và phù hợp với yêu cầu quản lý thị trường.

Ông Phan Quốc Đông, Phó Chi cục trưởng, Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan, Bộ Tài chính nhận định sức hấp dẫn của vàng đến từ giá trị cao, dễ sở hữu và có khả năng giữ giá trong bối cảnh biến động như chiến tranh hay lạm phát. Tính thanh khoản quốc tế lớn cùng tâm lý tích trữ vàng lâu đời của người Việt khiến nhu cầu thị trường luôn cao.

Với nước ta, điều kiện địa lý với đường biên dài hơn 4.000km nhưng chỉ có 157 cửa khẩu và 88 điểm kiểm soát khiến nguy cơ buôn lậu vàng luôn hiện hữu. Khi giá trong nước chênh lệch và nhu cầu tăng, rủi ro buôn lậu càng lớn. Ông Đông cho biết, thời gian qua, lực lượng hải quan đã triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ, phát hiện nhiều vụ việc buôn lậu có giá trị lớn. “Thống kê số vụ bắt giữ buôn lậu vàng không nhiều, nhưng khi mở rộng điều tra và truy xét thì phát sinh rất nhiều đầu mối, cho thấy tính phức tạp của hoạt động buôn lậu vàng”, ông Đông cho biết.

Không chỉ “nóng” buôn lậu ở khu vực biên giới, tình trạng mua bán vàng trên “chợ đen” cũng rất “rộn ràng”.

Ông Nguyễn Đức Lê, Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho rằng do nguồn cung vàng miếng hạn chế trong khi nhu cầu trong nước lớn, tạo nên nút thắt cổ chai đẩy giá vàng lên cao.

Hiện, thị trường tồn tại 7 vấn đề như thiếu một cơ sở tập trung, các cửa hàng chủ yếu bán lẻ không có cơ sở dữ liệu kết nối trực tuyến với cơ quan quản lý nhà nước, không theo dõi được lượng hàng mua bán trực tuyến. Bên cạnh đó, khó kiểm soát về chất lượng; hóa đơn mua bán vàng chưa minh bạch; chưa có cơ chế giám sát đồng bộ; chênh lệch giá vàng với chợ đen lớn dễ dẫn đến buôn lậu, giao dịch không báo cáo, không nộp thuế, khiến cơ quan quản lý khó kiểm soát. Ngoài, ra, giá niêm yết và giá bán không chính xác, lúc khan hàng nhiều đơn vị găm hàng gây khó khăn cho công tác quản lý nhất là với lượng vàng chế tác vàng lẻ trong dân. 

Trong khi đó, chia sẻ từ “người trong cuộc”, ông Vũ Hùng Sơn - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải nêu lý do doanh nghiệp phải mua vàng trôi nổi vì tình trạng thiếu hụt kéo dài của nguồn cung nguyên liệu chính thức suốt hơn 13 tháng qua. “Nguồn cung hạn chế đẩy giá vàng trong nước lên cao, trong khi người dân lại khó hoặc không thể mua được. Để duy trì hoạt động kinh doanh, các doanh nghiệp phải nâng mạnh giá mua vào nhằm khuyến khích những người nắm giữ vàng trước đó bán ra. Trong bối cảnh lượng hàng về ít, việc giới hạn mỗi khách chỉ được mua một vài chỉ là giải pháp bất đắc dĩ để tránh tình trạng nhà đầu tư lớn gom hàng, khiến khách nhỏ lẻ không còn cơ hội tiếp cận. Cùng với đó, toàn bộ hệ thống cửa hàng phải đầu tư máy phổ hiện đại để kiểm tra chất lượng vàng, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm thủ công như trước”, ông Sơn phân bua.

Với thực tế thị trường vàng hiện nay, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng việc thành lập sàn giao dịch vàng là cần thiết và phù hợp với yêu cầu quản lý thị trường. Và câu chuyện không chỉ là “có hay không có sàn vàng” mà là thiết kế và vận hành sàn như thế nào để Nhà nước có thể kiểm soát, giám sát hiệu quả.

Theo ông Long, thứ nhất, một sàn vàng hoạt động đúng chuẩn sẽ giúp cơ quan quản lý giám sát giao dịch theo thời gian thực, nắm được các luồng mua bán, mức độ biến động, rủi ro thị trường và nhận diện các nhóm tác động đến giá. Khi có dữ liệu tập trung, Nhà nước mới có thể thực hiện can thiệp bằng công cụ thị trường khi cần thiết, như áp trần vị thế, giới hạn giao dịch, hoặc thực hiện các biện pháp phòng ngừa rủi ro.

Thứ hai, sàn vàng cho phép tạo lập dữ liệu đầy đủ, minh bạch, kết nối giữa thị trường vật chất - tài khoản - chính sách tiền tệ. Nếu không có nền tảng dữ liệu này, Nhà nước rất khó điều hành một thị trường đang có tác động mạnh tới tỷ giá, lạm phát và ổn định vĩ mô. Việc quản lý hoàn toàn dựa vào hành chính như trước đây không còn phù hợp.

Thứ ba, hành lang pháp lý hiện nay đã thay đổi đáng kể. Nghị định 232 đã mở rộng phạm vi quản lý, cho phép thí điểm các công cụ phát sinh, đồng thời xóa bỏ một số cơ chế cũ vốn gây cản trở thị trường. Đây là cơ sở quan trọng để thiết kế lại mô hình quản lý vàng theo hướng hiện đại hơn, tiệm cận thông lệ quốc tế.

Góp ý về sàn vàng, ông Nguyễn Thế Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cho rằng việc xây dựng cơ chế quản lý thị trường vàng một cách rõ ràng, minh bạch là vấn đề cấp thiết, không phải chỉ để xử lý những sai phạm trên thị trường hiện nay mà còn nhằm đảm bảo an toàn quốc gia về tiền tệ. Ngân hàng Nhà nước cần sớm thiết lập một trung tâm quản lý và điều phối thống nhất, nơi tập trung dữ liệu, tiêu chuẩn và quy định pháp lý để thị trường vận hành ổn định và có kiểm soát.

“Việt Nam đủ điều kiện công nghệ và hạ tầng để xây dựng một mô hình sàn giao dịch vàng hiện đại, miễn là đi theo lộ trình thận trọng. Mục tiêu của sàn không chỉ là giao dịch, mà phải đạt ba giá trị cốt lõi: Hiện đại hóa hoạt động mua bán vàng, phục vụ quản lý nhà nước bằng dữ liệu minh bạch, tạo nền tảng để phát triển các sản phẩm tài chính liên quan đến vàng trong tương lai”, ông Hùng phân tích.

Hà An

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực, mở khóa chuỗi cung ứng toàn cầu cho doanh nghiệp Việt

Khơi thông nguồn lực, mở khóa chuỗi cung ứng toàn cầu cho doanh nghiệp Việt

Ngày 18/11/2026, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp cùng Quỹ Đầu tư tác động Impact Investment Exchange (IIX), Phòng Thương mại Canada tại Việt Nam (CanCham) và các đơn vị tổ chức Diễn đàn Đầu tư tác động với chủ đề “Mở khóa thương mại và chuỗi cung ứng”.

Ngành thực phẩm Việt Nam tăng tốc chinh phục thị trường EU dưới ‘bệ phóng’ EVFTA

Ngành thực phẩm Việt Nam tăng tốc chinh phục thị trường EU dưới ‘bệ phóng’ EVFTA

Sau 6 năm thực thi EVFTA, xuất khẩu hàng hóa Việt Nam sang EU tiếp tục tăng trưởng, mở ra nhiều cơ hội cho ngành lương thực thực phẩm. Tuy nhiên, những yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững đang đặt doanh nghiệp trước áp lực đổi mới toàn diện.

Giá vàng tiếp tục giảm

Giá vàng tiếp tục giảm

Giá vàng liên tục giảm sâu trong bối cảnh đồng USD mạnh lên, và nhà đầu tư kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tiếp tục tăng lãi suất.

Đề nghị xử lý thông tin sai lệch "tôm hùm chết diện rộng"

Đề nghị xử lý thông tin sai lệch "tôm hùm chết diện rộng"

So với tổng lồng bè và tôm hùm người dân phường Xuân Đài, tỉnh Đắk Lắk đang thả nuôi ở vịnh Xuân Đài, thì số lượng tôm hùm chết rải rác ở địa phương này chiếm tỷ lệ rất thấp. Thế nhưng một số tài khoản Facebook đăng tải trên mạng xã hội những thông tin sai lệch, gây nhiễu loạn thông tin, ảnh hưởng xấu đến hoạt động nuôi tôm.

CocoNext 2026: nâng tầm chuỗi giá trị ngành dừa Vĩnh Long

CocoNext 2026: nâng tầm chuỗi giá trị ngành dừa Vĩnh Long

Cây dừa từ lâu gắn bó với đời sống kinh tế, văn hóa và sinh kế của người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Đối với Vĩnh Long, đây không chỉ là cây trồng có giá trị kinh tế mà còn là ngành hàng nông nghiệp chủ lực, góp phần phát triển công nghiệp chế biến, xuất khẩu, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Nghị định 372 và trách nhiệm dữ liệu của từng bên trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hoá

Nghị định 372 và trách nhiệm dữ liệu của từng bên trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hoá

Thông tin về sản phẩm được ghi nhận qua từng khâu sản xuất, vận chuyển và phân phối nhưng còn phân tán, thiếu kết nối. Thực trạng này gây khó khăn cho công tác quản lý, truy xuất nguồn gốc hàng hóa. Nghị định số 372/2026/NĐ-CP ngày 29/9/2026 của Chính phủ Quy định về hoạt động định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hoá, có hiệu lực 1/1/2027 tạo cơ sở xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia thống nhất, kết nối thông tin và nâng cao hiệu quả truy xuất toàn chuỗi cung ứng.

TP Hồ Chí Minh công bố chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, khởi động chuỗi hoạt động kích cầu mua sắm dịp cuối năm.

TP Hồ Chí Minh khởi động mùa mua sắm ưu đãi hơn 270 tỷ đồng

Tối 11/11, tại Công viên Lam Sơn (phường Sài Gòn), UBND TP Hồ Chí Minh đã tổ chức Lễ công bố Chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026”, chính thức khởi động chuỗi hoạt động kích cầu tiêu dùng quy mô lớn dịp cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027.

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, thời gian tới, cơ quan này sẽ tập trung hoàn thiện và tổ chức thực thi đồng bộ khung pháp lý; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Sáng 10/11, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) tổ chức hội thảo “Chiến lược tiếp cận thị trường Anh thông qua CPTPP và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA)”. Hội thảo thu hút sự tham dự của đại diện các sở, ngành, hiệp hội doanh nghiệp cùng đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, thương mại và xuất nhập khẩu.

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

Ngày 9/11, UBND TP Hồ Chí Minh cho biết đã ban hành kế hoạch triển khai Chương trình liên kết phát triển hệ sinh thái mua sắm - tiêu dùng - dịch vụ và kích cầu tổng thể giai đoạn 2026 - 2030, mang thương hiệu “Vibrant HCMC”, với thông điệp “TP Hồ Chí Minh - Sống động từng trải nghiệm”.

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Là địa phương có khối lượng nhà, đất dôi dư lớn sau sắp xếp đơn vị hành chính, Vĩnh Long tập trung nhiều giải pháp, phương án sử dụng, sớm đưa toàn bộ cơ sở nhà, đất đủ điều kiện vào khai thác, phát huy hiệu quả nguồn lực công, hạn chế thất thoát, lãng phí.

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang có địa bàn rộng, tuyến biên giới có địa hình phức tạp, có cả đường bộ, đường sông và vùng biển khiến công tác phòng, chống buôn lậu có lúc, có nơi còn gặp nhiều khó khăn. Các đối tượng thường thay đổi phương thức hoạt động, chia nhỏ hàng hóa, vận chuyển qua nhiều khâu nhằm né tránh kiểm tra, gây khó khăn cho việc xác minh nguồn gốc và làm rõ vai trò của từng đối tượng…