Thế giới "dậy sóng" trước quyết định của Tổng thống Mỹ về Jerusalem

An ninh đã được siết chặt tại tất cả các Đại sứ quán Mỹ ở Trung Đông chỉ vài giờ trước khi Tổng thống Donald Trump có bài phát biểu chính thức công nhận Jerusalem là Thủ đô của Israel. Cùng với quyết định “đầy tranh cãi” này, ông Donald Trump cũng yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ bắt tay vào việc chuyển Đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv về Jerusalem.

Hãng tin ABCNews ngày 6-12 dẫn lời Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ Mike Andrews cho hay, nhiều đội đặc nhiệm thủy quân lục chiến đã được triển khai tới các Đại sứ quán, Lãnh sự quán Mỹ ở Trung Đông nhằm đảm bảo an ninh và phòng chống những tình huống xấu có thể xảy ra.

Việc này, theo ông Mike Andrews, là động thái bình thường mà Mỹ vẫn làm mỗi khi muốn đảm bảo an ninh, an toàn cho công dân và lợi ích Mỹ trên toàn cầu. Đồng thời, Đại sứ quán Mỹ tại Israel cũng cảnh báo các nhà ngoại giao Mỹ, nhân viên Chính phủ Mỹ và thân nhân trong gia đình không được phép di chuyển với tư cách cá nhân tới thành cổ Jerusalem và khu Bờ Tây cho đến khi có thông báo tiếp theo; tránh chốn đông người hoặc các khu vực vui chơi giải trí ở nước ngoài.

Trong khi đó, chính phủ các quốc gia thuộc khu vực Trung Đông cũng đã yêu cầu lực lượng an ninh nước mình đặt trong tình trạng báo động cao, thậm chí còn đưa ra cảnh báo nguy hiểm. Nguyên do là vì trước đó, giới chức Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định, Tổng thống Donald Trump chính thức tuyên bố công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và sẽ di dời Đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv về thành phố này.

Và để “trấn an tư tưởng” với cộng đồng người Hồi giáo ở Trung Đông, hôm 5-12, ông Donald Trump đã có cuộc điện đàm quan trọng với một số nhà lãnh đạo Arab gồm Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas, Quốc vương Jordan Abdullah, Tổng thống Ai Cập Adbel Fattah al-Sisi, Quốc vương Arab Saudi Salman...

Jerusalem vẫn đang là tâm điểm trong cuộc chiến giữa Israel và Palestine. Ảnh: Jmberlin
Jerusalem vẫn đang là tâm điểm trong cuộc chiến giữa Israel và Palestine. Ảnh: Jmberlin

Tất cả các nhà lãnh đạo này đều bày tỏ sự phản đối và lo ngại rằng, quyết định của Tổng thống Mỹ sẽ làm ảnh hưởng lớn đến tiến trình hòa bình ở Trung Đông cũng như tác động xấu đến an ninh của khu vực này. Giới chức Palestine cảnh báo, động thái này sẽ chấm dứt mọi nỗ lực mang lại hòa bình cho khu vực Trung Đông của ông Donald Trump và triệt tiêu mọi cơ hội để đóng vai trò người hòa giải của nhà lãnh đạo này.

Cùng chung quan điểm trên, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan nhấn mạnh, quy chế về Jerusalem là "giới hạn đỏ" đối với thế giới Hồi giáo, đồng thời tuyên bố sẽ kêu gọi hội nghị cấp cao Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) để phản đối, thậm chí có thể cắt đứt quan hệ ngoại giao với Israel… Tổng thư ký Liên đoàn Arab (AL) Ahmed Aboul Gheit sau cuộc họp khẩn với các nhà lãnh đạo AL thì kêu gọi Mỹ kiềm chế bất kỳ sáng kiến nào dẫn đến thay đổi tình trạng pháp lý và chính trị của Jerusalem.

Chưa hết, ông Ahmed Aboul Gheit còn cho rằng, với quyết định này, chính quyền Mỹ có thể đã tự loại bỏ bất kỳ cơ hội thực sự nào để thiết lập một quá trình chính trị có ý nghĩa với Palestine và Israel. Liên Hợp Quốc (LHQ) cũng lên tiếng với tuyên bố của người phát ngôn Tổng thư ký LHQ Stephane Dujarric.

Phát biểu trước báo giới tại trụ sở LHQ ở thành phố New York (Mỹ), ông Stephane Dujarric cho biết, Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres phản đối mọi hành động đơn phương liên quan đến thành phố Jerusalem có thể gây ảnh hưởng đến giải pháp hai nhà nước cho cuộc xung đột Israel-Palestine và khẳng định, vấn đề quy chế cuối cùng của Jerusalem phải được giải quyết thông qua việc đối thoại trực tiếp giữa Israel-Palestine dựa trên các Nghị quyết có liên quan đến Hội đồng Bảo an LHQ…

Nhưng bất chấp mọi lời khuyên can và cảnh báo của các nhà lãnh đạo thế giới, người đứng đầu Nhà Trắng vẫn khẳng định thực hiện kế hoạch của mình và chỉ thay đổi một chút là thực hiện thành 2 giai đoạn trong đó: giai đoạn 1 công nhận Jerusalem là Thủ đô của Israel và giai đoạn 2 được thực hiện sau đó 6 tháng là di dời Đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv đến Jerusalem. Hãng tin CNN đưa tin, trên thực tế, từ khi còn thực hiện chiến dịch tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2016, ông Donald Trump đã cam kết chuyển Đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv về Jerusalem và gọi đây là mục tiêu dài hạn của các chính trị gia đảng Cộng hòa. Đáng lẽ việc di dời này đã được thực hiện từ tháng 6, nhưng “căn cứ vào tình hình thực tế và để tránh gây thêm căng thẳng”, Tổng thống Donald Trump đã tạm gác kế hoạch này thêm 6 tháng.

Còn với quyết định lần này, Mỹ là quốc gia đầu tiên chuyển Đại sứ quán của mình tại Israel tới Jerusalem – vùng đất đang còn tranh chấp giữa Israel và Palestine. Và kể cả khi chưa có những phản đối từ cộng đồng quốc tế thì chính quyền Washington cũng đã có đánh giá rằng, việc công nhận Jerusalem là Thủ đô của Israel sẽ tác động mạnh tới các lợi ích của Mỹ ở Trung Đông cũng như ảnh hưởng đến tiến trình hòa bình nơi đây.              

Jerusalem là thành phố với khoảng 1 triệu dân, trong đó 2/3 là người Do Thái và 1/3 là người Arab. Thành phố này nằm trên lưu vực sông giữa Địa Trung Hải và Biển Chết, ở phía Đông của Tel Aviv, phía Nam Ramallah, phía Tây Jericho và phía Bắc Bethlehem.

Được thành lập từ khoảng thiên niên kỷ thứ 4 trước Công nguyên, Jerusalem đã 2 lần bị hủy diệt, bị vây hãm 23 lần, bị tấn công 52 lần, bị chiếm và bị chiếm lại 44 lần. Hiện thành phố này vẫn nằm ở tâm điểm cuộc chiến giữa Israel và Palestine. Jerusalem còn là vùng đất thiêng với sự hội tụ của 3 tôn giáo lớn là Hồi giáo, Thiên Chúa giáo và Do Thái. Nơi đây đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới năm 1981.

Theo lịch sử, từ thời cổ đại, Jerusalem đã được bao bọc bằng những bức tường thành phòng thủ kiên cố. Vào thế kỷ XVI, dưới thời cai trị của Đế quốc Ottoman, toàn bộ tường thành được xây lại trên nền của tường cũ. Việc xây dựng kéo dài từ năm 1535 đến năm 1538 và những bức tường này vẫn còn tồn tại đến ngày nay… 

Phan Hiển

Các tin khác

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine tiến hành trao đổi tù binh

Nga và Ukraine ngày 15/5 đã tiến hành trao đổi tù binh chiến tranh, mỗi bên trao trả 205 người, trong khuôn khổ một thỏa thuận liên quan tới lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày hồi đầu tháng này do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian.

Tổng thống Trump mời Chủ tịch Trung Quốc thăm Mỹ vào tháng 9

Tổng thống Trump mời Chủ tịch Trung Quốc thăm Mỹ vào tháng 9

Chiều 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Bắc Kinh sau hai ngày hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khuôn khổ chuyến thăm được đánh giá là mang đậm tính biểu tượng nhưng chưa tạo ra các đột phá lớn về thương mại hay địa chính trị.

Tổng thống Trump: Không tìm được ai ở Hollywood để đóng vai Chủ tịch Tập Cận Bình

Tổng thống Trump: Không tìm được ai ở Hollywood để đóng vai Chủ tịch Tập Cận Bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bày tỏ sự đánh giá cao đối với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng nghi thức đón tiếp trọng thị mà Bắc Kinh dành cho ông trong chuyến thăm Trung Quốc lần này, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa của các nghi thức ngoại giao như một biểu tượng của sự tôn trọng giữa các quốc gia.