Thế giới bí ẩn của paparazzi ở Hollywood

Paparazzi có tiếng là bóp méo mọi luật lệ chỉ để nhằm thỏa mãn nhu cầu thưởng ngoạn ảnh chụp những người nổi tiếng không bao giờ cạn kiệt của người hâm mộ. Nhưng ngành kinh doanh hình ảnh này cũng  cực kỳ béo bở, đến mức thôi thúc Công ty lưu trữ ảnh số Corbis Corporation của tỉ phú Bill Gates phải mua Splash News - một công ty paparazzi hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, một số người trong môi trường paparazzi đang cố gắng thoát khỏi hình ảnh bẩn thỉu gán cho nghề này, đồng thời các công ty mới phát triển cũng có những day dứt về vấn đề đạo đức.

“Tầng lớp đường phố” của nghệ thuật nhiếp ảnh luôn sống khỏe

Nơi đây tạo cảm giác như một thiên đường của hình ảnh. Một bức ảnh khổng lồ của ngôi sao Marilyn Monroe, được nhiếp ảnh gia nổi tiếng thế giới Paul Rice chụp năm 1956, treo ngay tiền sảnh của Corbis Corporation. Bức chân dung John Lennon của Andy Warhol chiếm lĩnh cả không gian văn phòng của Công ty Corbis trong tòa nhà Dexter Horton lịch sử ở thành phố Seattle. Một chiếc cầu thang dẫn lên tầng của Gary Shenk - Giám đốc điều hành (CEO) Corbis Corporation, một trong những công ty lưu trữ ảnh chất lượng cao nổi tiếng nhất thế giới.

Corbis của Bill Gates nắm giữ bản quyền của hơn 100 triệu bức ảnh có giá trị trên thế giới. Đó là tài sản khổng lồ cung cấp hình ảnh cho các nhà xuất bản trên Internet nhằm phục vụ nhu cầu thưởng ngoạn hình ảnh của mọi người. Kho lưu trữ Corbis bao gồm những bức ảnh của Công ty Sygma, Pháp cũng như từ Bettmann Archive. Corbis bán những thần tượng của nghệ thuật nhiếp ảnh - ảnh khỏa thân của Brigitte Bardot trong bồn tắm; nhà bác học Albert Einstein thè lưỡi; những bức ảnh trắng-đen chụp trẻ em Việt Nam đang chạy trốn bom napalm của quân đội Mỹ.

Nhưng mới đây, thành trì truyền thống của ảnh nghệ thuật chất lượng cao này bắt đầu bán những ảnh bình thường hơn, sự thay đổi xuất phát từ sự kiện Corbis Corporation thâu tóm được Splash News, nguồn cung cấp ảnh paparazzi hàng đầu thế giới. Đó là một bước đột phá bởi vì trước đây đội ngũ paparazzi bị coi là "tầng lớp đường phố" của nghệ thuật nhiếp ảnh. Nhưng bây giờ họ đã trở nên bảnh bao hơn, chủ yếu nhờ những tấm ảnh chụp nhanh bán được khối tiền.

Theo đánh giá của Gary Shenk: "50% đến 60% những tấm ảnh được rao bán cho giới truyền thông ở bất cứ nơi đâu trên thế giới đều là ảnh giải trí" phần lớn do đội ngũ săn ảnh paparazzi chụp. Những bức ảnh chụp nhanh của paparazzi được Gary Shenk đánh giá là "ảnh người nổi tiếng trong đời thường". Bởi vì chúng chỉ xoay quanh những đề tài như tình yêu, tình dục và những giọt nước mắt để minh họa rằng thậm chí người giàu có và xinh đẹp cũng tình cờ có những khoảnh khắc bối rối và suy sụp trong đời thường.

Tòa soạn nhỏ bé của Splash News nằm trong một tòa nhà ở khu vực Venice phía tây thành phố Los Angeles. Nhân viên của Splash News rất hãnh diện về công việc cũng như thành công của họ. Lợi nhuận của công ty tăng hơn 20% chỉ riêng trong năm 2011, theo Kevin Smith, một trong những người sáng lập Splash News. Hiện nay, Kevin Smith lãnh đạo cả một đế chế paparazzi. Trong hơn 5 năm qua, Splash News cung cấp ảnh cho 500 trang bìa tạp chí, đồng thời bán ảnh cho gần 70 quốc gia.

Biên tập viên Paul Tetley đều nắm thông tin nhanh giật gân vào mỗi buổi sáng. Như là, nữ minh tinh xinh đẹp Jennifer Lopez của Hollywood đang có mặt ở Chile và dường như đang ngủ với ai đó trong đoàn vũ công của cô. Hay là, ca sĩ Sinead O'Connor có dự tính lấy vợ lần thứ 4 ở Las Vegas. Và dĩ nhiên không thiếu Alec Baldwin. Rồi vụ nam diễn viên Alec Baldwin được cho là bị tống khỏi máy bay vì có lời nói không lọt lỗ tai người nghe. Một scandal be bé nhưng là tin nóng cho Splash News!

Thế giới bí ẩn của paparazzi ở Hollywood ảnh 1
Paparazzi tranh nhau tiếp cận các ngôi sao.

Tai mắt và tốc độ là tiền bạc

Splash News làm ăn phát đạt nhờ những sai lầm chết người của thế giới các ngôi sao trong làng giải trí. "Sai lầm của họ là vận may phát tài của chúng tôi" - Kevin Smith thừa nhận. Rơi vào chỗ không đúng lúc - ít nhất đối với những người nổi tiếng - là nghệ thuật của paparazzi. Họ là những nhà điều tra kỳ tài. Splash News sử dụng xấp xỉ 1.000 tay săn ảnh chuyên nghiệp từ khắp nơi trên thế giới và điều hành một mạng lưới khổng lồ những người đưa tin được trả công cao.

Kevin Smith có "tai mắt" riêng ở khắp mọi nơi - khách sạn, nhà hàng, rạp hát, sân bay và cả… trong bệnh viện! Người của Kevin Smith khoác đủ màu áo - gồm khoảng 100 nhân viên gác cửa, pha chế rượu và tài xế chỉ riêng ở Los Angeles. Splash News cũng sử dụng được các bản danh sách hành khách đi máy bay và cả các báo cáo của cảnh sát. Kevin Smith thậm chí tuyên bố ông có thể tìm ra bất cứ ai trong vòng 1 ngày ở Los Angeles. Tất cả chủ yếu nhờ vào đội ngũ phóng viên ảnh được mệnh danh là "CIA" - hay "Celebrity Intelligence Agency" - của Splash News.

Kevin Smith tâm sự: "Công việc hơi giống như là quan sát nhận dạng con chim. Anh phải có trí nhớ tốt và khả năng thích nghi nhanh". Đội ngũ phóng viên săn ảnh của Kevin Smith truyền hình ảnh trực tiếp về tòa soạn qua mạng điện thoại di động tốc độ cao, nhờ đó mà khách hàng có thể truy cập được hình ảnh chỉ trong vài giây. Bởi vì tốc độ là tiền bạc, Kevin Smith giải thích.

Do sức ép của yêu cầu tốc độ cho nên phóng viên săn ảnh Darren Banks luôn đặt chiếc máy ảnh Canon EOS 1D Mark IV ở trong tầm tay. Tay paparazzi 36 tuổi này có một thời là xạ thủ của quân đội Anh. Do đó Banks luôn biết cách để “bắn” chính xác một con mồi. Hollywood, khu vực rộng 50km2 bao quanh Đại lộ Hoàng hôn là vùng đất săn ảnh của cộng đồng paparazzi. Banks thường xuyên lái xe chạy lên chạy xuống như con thoi qua cùng 12 khối nhà, dọc theo Đại lộ Melrose, Roden Drive và Đại lộ Robertson. Banks chạy qua nhà hàng "Ivy" ưa thích của những người nổi tiếng, nhà hàng nướng "Boa" và cửa hiệu Fred Segal. Cuối cùng, Banks thẳng tiến đến Beverly Hills, nơi ở của các ngôi sao Hollywood.

Ở Benedict Canyon, Banks không rời mắt khỏi căn biệt thự tráng lệ trị giá 22 triệu USD của vợ chồng David Beckham và Victoria. Sau đó Banks cho xe lảng vảng quanh căn nhà cũ của Tom Cruise. Banks biết rõ khu vực như đường chỉ trên lòng bàn tay của mình. 3 tháng trước khi đứa con gái Suri của Tom Cruise chào đời, Banks phải túc trực phía trước căn nhà, ngồi trong xe từ 5 giờ sáng đến tận 11 giờ đêm mỗi ngày chỉ để mong có những bức ảnh đáng đồng tiền bát gạo. Những bức ảnh chụp gia đình của Tom Cruise trị giá đến hàng trăm ngàn USD mà!

Thế giới bí ẩn của paparazzi ở Hollywood ảnh 2
Gary Shenk - CEO của Corbis Corporation.

Mỗi ngày bán 10.000 bức ảnh!

Những người như Darren Banks kiếm khối tiền bởi vì Internet đã tạo ra một thị trường mới khổng lồ cho những tay paparazzi. Các tạp chí như US Weekly và People, cũng như tờ lá cải Daily Mirror của Anh và Bild của Đức, là những khách hàng lớn của paparazzi. Nhưng, trong những ngày này, Banks ưu tiên bán ảnh của mình cho các website về người nổi tiếng như  tmz.com, eonline.com và perezhilton.com.

Splash News thu thập khoảng 200 bộ ảnh rải rác qua nhiều giai đoạn trong cuộc sống của các ngôi sao. Những bức ảnh này cùng với những ảnh từ kho lưu trữ, Splash News bán khoảng 10.000 ảnh mỗi ngày, giành kỷ lục thế giới về nhà cung cấp ảnh hàng đầu thế giới. Và đương nhiên Kevin Smith luôn nỗ lực quảng bá Công ty Splash News của mình là một "cơ quan thông tin hình ảnh tuân thủ luật pháp"; đồng thời nhấn mạnh rằng đội ngũ phóng viên của Splash News đều là những nhà báo và nhiếp ảnh gia được huấn luyện chu đáo.

Kevin Smith tuyên bố: "Chúng tôi tự xem mình là những người chân chính. Trong khi ngoài kia vẫn còn có nhiều kẻ làm ăn chẳng đàng hoàng chút nào. Bọn họ là những kẻ vô giá trị". Smith muốn nói đến những tay săn ảnh paparazzi bất chấp mọi hành vi xâm phạm đời tư những người nổi tiếng bởi vì mục đích của họ chỉ là kiếm thật nhiều tiền.

Francois Regis Navarre chính là một trong những người "vô giá trị" theo như Kevin Smith nói. Sau thời gian làm phóng viên chiến trường ở Iraq và Campuchia cho tờ báo Pháp Le Monde, Navarre thành lập Công ty nhiếp ảnh X17 vào năm 1996. Kể từ đó, người đàn ông Pháp 49 tuổi này đã làm nên những chuyện lớn lao nhất trong thế giới paparazzi. Thế giới cảm ơn Navarre vì những bức ảnh chụp công chúa nhạc pop Britney Spears cạo trọc đầu. Hay Navarre từng tuyên bố ông ta là người đầu tiên biết về cái chết của siêu sao Michael Jackson, bởi vì một paparazzi của ông ta đã xoay sở như thế nào đó để chụp được vài tấm ảnh bên trong chiếc xe cứu thương chở M.Jackson.

Navarre sống ở Amalfi Drive, một con đường của dân nhà giàu ở Pacific Palisades, và sở hữu một căn nhà trên bãi biển ở Malibu. Nghề nghiệp paparazzi mang lại sự giàu sang cho Navarre và Công ty X17 có thu nhập hàng năm xấp xỉ 10 triệu USD. Những người khác trong thế giới paparazzi coi thường Navarre bởi vì ông ta không hề sử dụng những nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp. Mà thay vào đó, đội ngũ paparazzi của Navarre chỉ toàn là những dân nhập cư. Navarre trả tiền hàng tháng cho những người chụp ảnh tay ngang này rất thấp để chiếm quyền sở hữu những bức ảnh của họ. Navarre chỉ thị cho nhóm paparazzi này không được chụp ảnh các ngôi sao từ xa mà phải cố gắng bằng mọi cách tiếp cận, bất chấp việc vi phạm quyền riêng tư, để có được những tấm ảnh cự ly gần.

Mặc dù các paparazzi hãnh diện vì tính chuyên nghiệp của mình, song nhóm nhiếp ảnh gia của Splash News cũng phải thừa nhận họ đang tham gia vào một thế giới xấu xa gọi là "gang bang" - thuật ngữ họ sử dụng để ám chỉ một nhóm paparazzi bất thần xô tới một ngôi sao để săn ảnh. Mặt khác, mọi "pap" (họ tự gọi mình như thế) đều thích phô trương bằng cách kể những câu chuyện quá cường điệu về những trải nghiệm săn ảnh người nổi tiếng của họ. Ví dụ như Banks bày tỏ sự khâm phục về khả năng lái xe của nữ diễn viên Cameron Diaz - với chiếc Toyota Prius, Diaz qua mặt mọi chiếc SUV mạnh mẽ của paparazzi. Tuy nhiên, một số câu chuyện khác của Banks khiến người ta nhớ lại tai nạn kinh hoàng ngày nào ở Paris đã cướp đi mạng sống của Công nương Diana!

Năm 2007, Kevin Smith vớ được món lời béo bở từ cái chết của Anna Nicole Smith.  Đội ngũ paparazzi của Splash News chụp được cảnh Nicole Smith được chở đến bệnh viện, khi ngôi sao này được coi như sắp chết. Kevin Smith tiết lộ công ty của ông bỏ túi được hơn 1 triệu USD từ bức ảnh quý giá này. Khi được hỏi như thế có là bất kính hay không, Kevin Smith điềm nhiên trả lời: "Thương trường là nền dân chủ vĩ đại nhất thế giới. Có một nhu cầu cho loại ảnh này".

Và phục vụ cho thị trường này hiện nay là Gary Shenk, CEO của Corbis Corporation ở thành phố Seattle. Với sự trợ giúp đắc lực của Splash News, Shenk hy vọng sẽ đến ngày Corbis trở thành cỗ máy kiếm tiền mạnh nhất thế giới. Tất cả 20 văn phòng của Corbis và hơn 1.000 nhân viên trên toàn thế giới hiện nay đang làm việc trong ngành paparazzi. Shenk tuyên bố: "Tôi không nghĩ rằng thị trường này sẽ xuống dốc. Bởi vì đây là những giấc mơ và sự kết nối con người với những giấc mơ". Tuy nhiên, Shenk cam kết sẽ không vượt qua lằn ranh đạo đức

Trang Thuần - Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.