Thấy gì qua chuyến thăm Iraq của ông Erdogan?

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã đến Iraq vào ngày 22/4 trong chuyến thăm kéo dài hai ngày. Đây là chuyến thăm đầu tiên của ông tới quốc gia láng giềng này sau hơn 12 năm làm Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông Erdogan đã tới thăm Baghdad và cả Erbil, khu tự trị của người Kurd ở Iraq và rất gần Ankara. Đây là chuyến thăm quan trọng vì hai nước đã cùng ký kết khoảng 20 hiệp định song phương. Nhưng vấn đề ưu tiên nhất của Ankara liên quan đến cuộc chiến chống lại PKK vẫn chưa có được kết quả rõ ràng.

tong thong.jpg -0
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và Thủ tướng Iraq Mohamed Chia al-Soudani tại Bagdad.

Kết thúc 2 ngày thăm Baghdad trước khi lên đường đến khu người Kurd ở Iraq gặp chủ tịch tỉnh bán tự trị, ông Erdogan đã ký tổng cộng 26 thỏa thuận hoặc biên bản ghi nhớ với chính quyền Iraq. Theo đó, Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ cam kết hợp tác ở mọi cấp độ. Tiến bộ lớn đối với Baghdad là ký kết thỏa thuận khung về quản lý nước. Với thỏa thuận 10 năm này, hai nước cam kết phân phối công bằng hơn các vùng nước của sông Tigris và Euphrates, cho đến nay vẫn do Thổ Nhĩ Kỳ kiểm soát và cùng hợp tác để hiện đại hóa cơ sở hạ tầng nhằm đối phó biến đổi khí hậu.

Vấn đề chia sẻ tài nguyên nước, một vấn đề từ lâu đã gây căng thẳng giữa hai quốc gia láng giềng này. Baghdad trong nhiều năm đã yêu cầu Ankara xả lượng nước lớn hơn vào sông Tigris và Euphrates, hai con sông bắt nguồn từ Thổ Nhĩ Kỳ trước khi chảy vào lãnh thổ Iraq. Bị ảnh hưởng bởi hạn hán, Iraq chỉ trích các con đập được xây dựng ở thượng nguồn Thổ Nhĩ Kỳ đã làm giảm dòng chảy của các con sông khi chúng đến lãnh thổ của Iraq. Hạn hán ở Iraq và vấn đề khí hậu cũng nguy cơ làm trầm trọng thêm những căng thẳng này. Thổ Nhĩ Kỳ luôn được coi là “cung điện nước” trong khu vực với trữ lượng nước đáng kể.

Ngược lại, Iraq, giống như một số quốc gia khác ở Trung Đông, đang trong tình trạng hoặc sẽ nhanh chóng rơi vào tình trạng khan hiếm nước. Iraq đã chỉ trích Thổ Nhĩ Kỳ về việc chia sẻ nguồn nước, đặc biệt là con sông Tigris, vì nước này đã xây dựng những con đập lớn làm giảm lượng nước chảy vào Iraq.

Sở dĩ đây là một kết quả bất ngờ vì trước đó các chuyên gia như Didier Billion, Phó Giám đốc Iris (Viện nghiên cứu chiến lược quan hệ quốc tế Pháp), chuyên gia về Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Đông, đều nhận định vấn đề này có thể khó đạt được thỏa thuận trong các cuộc đàm phán. Nếu ở cấp độ kinh tế, các chủ đề liên quan đến lợi ích chung có thể được kết luận khá dễ dàng, thì vấn đề về nước có nguy cơ trở nên phức tạp hơn và các bên đều hiểu rõ rằng điều này đang dần trở thành vấn đề nghiêm trọng đối với các quốc gia ở Trung Đông.

Một thành công khác về phía Iraq là một bản ghi nhớ đã được ký kết với Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất để hoàn tất lộ trình phát triển. Dự án đường sắt và đường bộ nối Vịnh Arab-Ba Tư với Thổ Nhĩ Kỳ sẽ giúp phát triển nền kinh tế và ngành công nghiệp của Iraq. Đây là dự án đầy tham vọng của Iraq nhằm xây dựng một con đường và tuyến đường sắt nối bờ biển Vịnh Arab-Ba Tư của Iraq với Thổ Nhĩ Kỳ và xa hơn nữa là đến châu Âu. “Con đường phát triển” này mới chỉ ở giai đoạn phôi thai, nhưng rất được Ankara quan tâm. Tuy nhiên, nó đòi hỏi nguồn tài trợ khổng lồ, ước tính khoảng hơn 17 tỷ USD của Chính phủ Iraq.

Một khía cạnh kinh tế khác cũng rất quan trọng đã được hai bên thảo luận. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã trao đổi về hợp tác năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ. Đây là vấn đề lớn và nhạy cảm trong quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Iraq. Chuyến thăm của ông diễn ra chỉ hơn một năm sau khi đóng cửa đường ống dẫn dầu Iraq-Thổ Nhĩ Kỳ, nơi từng cung cấp khoảng 0,5% nguồn cung dầu của thế giới. Thổ Nhĩ Kỳ đã tạm dừng hoạt động đường ống sau khi phán quyết của trọng tài quốc tế cho thấy nước này đã vi phạm các điều khoản của hiệp ước bằng cách tạo điều kiện xuất khẩu dầu từ khu vực tự trị của người Kurd mà không có sự đồng ý của chính phủ Baghdad.

Tòa án yêu cầu nước này phải bồi thường thiệt hại cho Baghdad 1,5 tỷ USD. Một phán quyết đã bị Thổ Nhĩ Kỳ bác bỏ, đồng thời khẳng định đây là vấn đề nội bộ của Iraq mà nước này không muốn can thiệp, giữa chính quyền trung ương và khu vực người Kurd. Tuy nhiên, không thấy hai bên nói đến kết quả đàm phán về vấn đề này trong tuyên bố chung. Từ một năm nay, Thổ Nhĩ Kỳ không xuất khẩu dầu của Kurd nữa. Kết quả là khu tự trị người Kurd không còn tiền để trả lương nhân viên từ tháng 9/2023 đến nay.

Vấn đề lớn và được Ankara kỳ vọng nhất trong chuyến thăm lần này là về vấn đề an ninh, thì thỏa thuận còn mơ hồ hơn. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, người đang đe dọa một cuộc tấn công trên bộ chống lại PKK ở miền Bắc Iraq, nói rằng các cuộc thảo luận đang được tiến hành để xác định các biện pháp sẽ được thực hiện chung chống lại nhóm vũ trang bị Ankara coi là khủng bố. Không nêu rõ bằng cách nào, đến lượt Baghdad cam kết giành lại quyền kiểm soát các khu vực có nhóm vũ trang.

Trên bàn thương lượng giữa chính quyền khu tự trị người Kurd của Iraq và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, một chủ đề bất đồng liên quan đến PKK, đảng dân tộc chủ nghĩa người Kurd Thổ Nhĩ Kỳ, đang trong chiến tranh với chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ. Nhiều lực lượng của PKK cố thủ tại khu tự trị của người Kurd, suốt dọc biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ muốn đánh bật lực lượng mà Ankara coi là khủng bố, ra khỏi khu vực nói trên, trong lúc chính quyền khu tự trị cho phép lực lượng du kích của PKK trú đóng tại vùng lãnh thổ này.

Trong buổi gặp mặt giữa ông Erdogan và lãnh đạo khu người Kurd, đã không có thông báo cụ thể nào về vấn đề này. Tuy nhiên, ý nghĩa quan trọng của chuyến công du của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ được thể hiện rõ. Tại thủ phủ Erbil của khu tự trị, hàng trăm quốc kỳ Thổ Nhĩ Kỳ được treo trên đường phố, hay chiếu hình lên các tòa nhà. Chân dung của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan có mặt khắp nơi trên các áp phích quảng cáo. Tất cả là vì một chuyến thăm kéo dài 3 giờ.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.