Tháo gỡ điểm nghẽn để xây dựng một cơ chế giá điện minh bạch

Tại Tọa đàm “Bảo đảm điện cho tăng trưởng – Yêu cầu và giải pháp", do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức ngày 7/5, các chuyên gia cho rằng, giá điện hiện nay còn nhiều bất cập nên khó thu hút đầu tư vào ngành điện, từ đó ảnh hưởng đến nguồn cung.

Nêu quan điểm về giá điện hiện nay, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) Nguyễn Tiến Thỏa cho rằng, giá điện hiện nay có 3 bất cập lớn:

Thứ nhất, mang tính bao trùm và có thể coi là điểm nghẽn, đó là, giá điện của chúng ta chưa thực hiện theo cơ chế giá thị trường, trong nhiều năm qua không được tính đúng tính đủ các chi phí đầu vào để sản xuất ra 1 kWh điện. Bên cạnh đó, giá điện chưa được khắc phục tình trạng mua cao bán thấp diễn ra trong nhiều năm.

Thứ hai, giá điện phải gánh quá nhiều mục tiêu, thường gọi là đa mục tiêu. Thường giá điện phải bảo đảm để hỗ trợ ngành điện phát triển tăng trưởng ổn định, khuyến khích thu hút đầu tư nhưng cũng phải bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, phải kiểm soát lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội, bảo đảm sử dụng điện tiết kiệm.

Giá điện chưa thực hiện theo cơ chế giá thị trường -0
Các đại biểu tham gia tọa đàm. 

Theo ông Nguyễn Tiến Thỏa, những mục tiêu này hội tụ trong giá điện lại không đồng thuận 100% với nhau mà có những xung đột, giằng co nhau trong quá trình thực hiện. Để xử lý mối quan hệ, bảo đảm hài hòa giữa các mục tiêu này trong giá điện là rất khó, một số mục tiêu không thực hiện được.

Thứ ba, cơ chế bù chéo trong giá điện như bù chéo giữa các hộ sinh hoạt với nhau, bù chéo giữa giá điện sinh hoạt và giá điện sản xuất, bù chéo giá điện giữa các vùng miền khác nhau. Cơ chế này đã kéo dài quá lâu khiến chúng ta không thể thực hiện được cơ chế giá thị trường đối với điện.

“Từ những bất cập đó, gây ra những hệ quả. Điển hình là điện không được tính đúng tính đủ thì sẽ lỗ, giá điện sẽ không phản ánh đúng giá trị của 1 kWh điện đã sản xuất ra. Như vậy, giá điện sẽ trở thành giá bao cấp cho toàn xã hội, dẫn đến việc khó khuyến khích thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển nguồn và lưới điện.

Đồng thời, không tạo áp lực mạnh để thực hiện chiến lược sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, đặc biệt trong sản xuất kinh doanh, đổi mới công nghệ.

Để khắc phục tồn tại trên, ông Thoả cho rằng, cần chuyển điều hành giá điện sang thực hiện theo cơ chế giá thị trường thông qua việc tính đúng, tính đủ giá điện và phải sửa biểu giá điện hiện hành để xử lý những bất cập.

Về bù chéo giữa giá điện, ông Thỏa cho rằng cần phải bỏ và xử lý bằng chính sách khác về giá điện giữa các vùng miền cho phù hợp.

Chuyên gia năng lượng Hà Đăng Sơn cũng cho rằng, nếu Việt Nam duy trì mức giá điện thấp hơn chi phí thực tế trong thời gian dài, có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh tạm thời cho sản xuất hoặc an sinh xã hội. Tuy nhiên, điều này tiềm ẩn nguy cơ mất cân bằng trong đầu tư hạ tầng, không đảm bảo cung ứng điện ổn định, thiếu bền vững về lâu dài. Vì vậy, giải pháp căn cơ để tạo sự yên tâm cho nhà đầu tư là cần có lộ trình điều chỉnh giá điện hợp lý, minh bạch, phản ánh đúng chi phí,  có chính sách giảm thiểu tác động xã hội khi điều chỉnh. Việc này đòi hỏi sự hài hòa giữa mục tiêu an sinh và cơ chế thị trường.

Giá điện chưa thực hiện theo cơ chế giá thị trường -0
Giá điện cần được công khai, minh bạch.

Theo ông Hà Đăng Sơn, giải pháp căn cơ là cần một lộ trình điều chỉnh giá điện hợp lý, minh bạch, và tiệm cận thị trường, phản ánh đầy đủ các chi phí cấu thành, trong khi vẫn đảm bảo không tạo ra "cú sốc" về giá cho người dân và nền kinh tế. Việc cân bằng giữa thị trường hóa giá điện và ổn định xã hội là một bài toán khó nhưng bắt buộc phải giải.

“Hiện nay, theo quan sát của tôi, các tín hiệu từ phía Chính phủ đã tương đối rõ ràng. Việc ban hành các nghị định, cơ chế điều hành, và định hướng cải cách giá điện đang được triển khai tương đối đồng bộ”, ông Sơn thông tin. Ngoài ra, vị chuyên gia này cũng cho rằng, cần môi trường pháp lý và chính sách sự minh bạch, nhất quán cho ngành điện.

Đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cũng cho rằng, bài toán khó nhất hiện nay vẫn là làm sao cân bằng được tất cả các lợi ích: Người phát điện muốn phải có giá điện ít nhất là đủ bù đắp cho chi phí; người mua điện thì luôn lo lắng ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, nên tới đây bài toán vẫn phải là cân bằng, trước khi chúng ta hướng đến một thị trường điện cạnh tranh hoàn hảo như Luật Điện lực đã đề ra.

Ông Nguyễn Tiến Thỏa cho rằng, muốn bảo đảm đủ điện thì ngoài yếu tố kỹ thuật, tài chính là yếu tố rất quan trọng. Nếu không có tiền thì làm sao triển khai được? Vậy tiền sẽ đến từ đâu? Để thích ứng, cần có cơ chế điều hành giá điện phù hợp với thị trường. Phải tháo gỡ những điểm nghẽn, rào cản để xây dựng một cơ chế giá minh bạch, phản ánh đúng chi phí. Theo đó, giá điện cần được công khai, minh bạch. Chi phí bao nhiêu thì công bố bấy nhiêu. Về dài hạn, cần xóa bỏ cơ chế "mua cao, bán thấp", để giá điện phản ánh đúng giá trị, hướng đến cạnh tranh lành mạnh trong thị trường bán lẻ. Đồng thời, việc điều tiết của Nhà nước phải thông qua các giải pháp kinh tế, không can thiệp hành chính, để tránh làm sai lệch giá trị thật của điện năng.

Lưu Hiệp

Các tin khác

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Siết kỷ luật thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, thời gian tới, cơ quan này sẽ tập trung hoàn thiện và tổ chức thực thi đồng bộ khung pháp lý; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng Việt Nam sang thị trường Anh

Sáng 10/11, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) tổ chức hội thảo “Chiến lược tiếp cận thị trường Anh thông qua CPTPP và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA)”. Hội thảo thu hút sự tham dự của đại diện các sở, ngành, hiệp hội doanh nghiệp cùng đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, thương mại và xuất nhập khẩu.

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

TP Hồ Chí Minh triển khai chương trình kích cầu mua sắm, tiêu dùng

Ngày 9/11, UBND TP Hồ Chí Minh cho biết đã ban hành kế hoạch triển khai Chương trình liên kết phát triển hệ sinh thái mua sắm - tiêu dùng - dịch vụ và kích cầu tổng thể giai đoạn 2026 - 2030, mang thương hiệu “Vibrant HCMC”, với thông điệp “TP Hồ Chí Minh - Sống động từng trải nghiệm”.

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Vĩnh Long đẩy nhanh xử lý 750 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập

Là địa phương có khối lượng nhà, đất dôi dư lớn sau sắp xếp đơn vị hành chính, Vĩnh Long tập trung nhiều giải pháp, phương án sử dụng, sớm đưa toàn bộ cơ sở nhà, đất đủ điều kiện vào khai thác, phát huy hiệu quả nguồn lực công, hạn chế thất thoát, lãng phí.

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang tăng cường phòng, chống tội phạm buôn lậu trên tuyến biên giới

An Giang có địa bàn rộng, tuyến biên giới có địa hình phức tạp, có cả đường bộ, đường sông và vùng biển khiến công tác phòng, chống buôn lậu có lúc, có nơi còn gặp nhiều khó khăn. Các đối tượng thường thay đổi phương thức hoạt động, chia nhỏ hàng hóa, vận chuyển qua nhiều khâu nhằm né tránh kiểm tra, gây khó khăn cho việc xác minh nguồn gốc và làm rõ vai trò của từng đối tượng…

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

vietnam.travel vượt website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á

Với lượng truy cập trong tháng 10/2026 tăng 19,4% so với tháng trước, website quảng bá du lịch quốc gia vietnam.travel đã vượt qua website du lịch Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 Đông Nam Á, chỉ sau Singapore. Kết quả này ghi nhận sức hút ngày càng tăng của du lịch Việt Nam trên môi trường số, đồng thời cho thấy hiệu quả bước đầu của quá trình đổi mới, nâng cấp vietnam.travel trở thành nền tảng quảng bá, xúc tiến và kết nối dịch vụ du lịch toàn diện dành cho du khách quốc tế.

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Tạo cực tăng trưởng mới cho ngành du lịch TP Hồ Chí Minh

Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt mục tiêu cả nước sẽ thu hút 45-50 triệu khách du lịch quốc tế, riêng TP Hồ Chí Minh dự kiến sẽ đón 20 triệu khách du lịch quốc tế vào năm 2030. Do đó TP Hồ Chí Minh đang đứng trước thách thức phát triển hạ tầng, không gian phục vụ du lịch, nghỉ dưỡng nhằm thu hút và giữ chân du khách trong nước và quốc tế…

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển chăn nuôi phải gắn với việc bảo vệ môi trường. Đây là nội dung Diễn đàn “Phát triển chăn nuôi an toàn, bền vững gắn với bảo vệ môi trường khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên” do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk và các đơn vị chức năng tổ chức sáng ngày 6/11 tại phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Giá vàng đảo chiều giảm tiền triệu

Giá vàng SJC giảm 1,5 triệu đồng mỗi lượng sáng 6/11, nối dài đà điều chỉnh sau khi lập đỉnh tuần. Giá vàng thế giới biến động, Ngân hàng Thế giới dự báo giá còn cao đến năm 2027.

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

Chuẩn bị thành lập Trung tâm AI ứng dụng đầu tiên tại châu Á đặt ở TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh đang phối hợp với Plug and Play và Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) chuẩn bị thành lập Trung tâm Xuất sắc về Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AI COE) đầu tiên tại châu Á. Trung tâm dự kiến đặt tại TP Hồ Chí Minh, hướng đến kết nối nghiên cứu, doanh nghiệp khởi nghiệp với nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Thêm dư địa giảm lãi suất

Thêm dư địa giảm lãi suất

Việc hoán đổi ngoại tệ có kỳ hạn lên tới 6 tháng được đánh giá là động thái chủ động, linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) để hỗ trợ nền kinh tế.

Giá vàng tăng vọt

Giá vàng tăng vọt

Giá vàng thế giới tăng hơn 200 USD/ounce, tái lập mốc 4.000 USD/ounce, đã kéo giá vàng trong nước tăng vọt tới hơn 2 triệu đồng/lượng.

Siết chặt nhập khẩu điện thoại, thiết bị công nghệ cũ

Siết chặt nhập khẩu điện thoại, thiết bị công nghệ cũ

Cục Khoa học công nghệ và chuyển đổi số (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho hay, việc siết chặt quản lý này xuất phát từ hai nhóm căn cứ quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý và bảo vệ lợi ích kinh tế, an toàn thông tin quốc gia.