Đợt cao điểm tổng kiểm tra đồ chơi trẻ em tập trung vào tháng 8, 9, đặc biệt là dịp Tết Trung thu vừa qua. Đến nay, 62/63 tỉnh, thành phố (tỉnh Điện Biên không triển khai) đã gửi kết quả thanh, kiểm tra về Bộ. Kết quả tổng hợp từ 62 địa phương cho thấy, đã có tổng cộng 1.708 cơ sở được thanh tra, trong đó có 41 cơ sở sản xuất, 18 cơ sở nhập khẩu, còn lại 1.649 cơ sở kinh doanh (94 siêu thị, 1.555 cơ sở buôn bán nhỏ lẻ).
Qua thanh tra phát hiện có 672 cơ sở vi phạm chiếm khoảng 39,3% số cơ sở được thanh tra. Trong đó vi phạm nhiều nhất là ghi nhãn hàng hóa (550 cơ sở), vi phạm về gắn dấu hợp quy (178 cơ sở), còn lại là các vi phạm khác. Về chất lượng, trong 234 mẫu thử nghiệm, phát hiện 23 mẫu vi phạm, chiếm khoảng gần 10% tổng số mẫu, phạt số tiền khoảng 434 triệu.
Bên cạnh việc thanh tra tại các địa phương, Bộ Khoa học - Công nghệ cũng đã chỉ đạo Cục Quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa (Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng) tiến hành kiểm tra tại 23 tỉnh, thành. Theo đó, Cục đã tiến hành kiểm tra 342 cơ sở (3 cơ sở sản xuất, 6 cơ sở nhập khẩu, 333 cơ sở kinh doanh). Qua kiểm tra phát hiện 160 cơ sở vi phạm, nâng tổng số cơ sở vi phạm trên cả nước lên 832, chiếm 40,57 số cơ sở được thanh, kiểm tra.
Cục cũng đã lấy 50 mẫu để kiểm tra chất lượng, phát hiện 22 mẫu vi phạm, phạt 135 triệu đồng. Các vi phạm về chất lượng chủ yếu tập trung là không đảm bảo chỉ tiêu cơ lý, mùi sơn, màu sơn... Lực lượng thanh tra chuyên ngành khoa học công nghệ trên toàn quốc đã tiêu hủy tổng cộng 20.000 sản phẩm, buộc khắc phục về nhãn đối với 50.000 sản phẩm trước khi đưa ra thị trường. Những sản phẩm bị tiêu huỷ chủ yếu là không có nguồn gốc rõ ràng, không tem nhãn và đồ chơi bạo lực như súng ống, dao, kiếm...
Ông Trần Minh Dũng, Chánh Thanh tra Bộ Khoa học - Công nghệ cho biết, có đến 1.649/1.708 cơ sở được thanh tra là các cơ sở nhỏ lẻ, không chính danh (bán tạp hóa kèm đồ chơi trẻ em), vì thế gây không ít khó khăn cho đoàn thanh tra. Ngoài ra, việc lấy mẫu để kiểm tra chất lượng cũng gặp khó do chủng loại đồ chơi đa dạng, nhiều loại chỉ có 2-3 sản phẩm, không đủ lấy mẫu.
"Ngay cả những sản phẩm có tem chứng nhận hợp quy thì chúng tôi vẫn lấy mẫu thử nghiệm. Cứ nghi ngờ là phải lấy mẫu để test (kiểm tra) nhanh. Đã có nhiều trường hợp, sản phẩm không đăng kí hợp quy, không được chứng nhận hợp quy vẫn có tem. Vì thế không thể chỉ tin vào con tem. Hiện nay, các tổ chức chứng nhận chưa gắn được nhà sản xuất - kinh doanh - nhập khẩu. Nhà nhập khẩu giao tem cho nhà phân phối tự dán nên nhiều khi xảy ra tình trạng "loạn con tem", khi đối chiếu với hồ sơ chứng nhận thì lệch nhau. Do đó phải kiểm soát chặt chẽ việc dán tem hợp quy" - ông Dũng khẳng định.
Theo ông Dũng, để quản lý tốt thị trường đồ chơi trẻ em hiện nay, vấn đề mấu chốt là phải kiểm soát được hàng hoá nhập lậu, xử lí tận gốc các đầu mối cung cấp bởi khi hàng đã vào trong nước thì không thể thu gom. Các tổ chức chứng nhận phải có trách nhiệm trong việc đảm bảo nguồn gốc, chất lượng cho những sản phẩm đã được chứng nhận. Ngoài ra, cần phải tích cực tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người tiêu dùng, tránh tâm lí tham rẻ mà mua những sản phẩm không rõ nguồn gốc, chất lượng không đảm bảo. "Qua kiểm tra thị trường, điều đáng mừng là người dân đã ngại đồ chơi Trung Quốc, quay về đồ chơi truyền thống nhiều hơn" - ông Dũng cho hay
