Tay chiêu thì cũng thế gian thường tình

Kể từ năm 1976, ngày 13/8 hàng năm đã được coi như ngày lễ quốc tế của tất cả các tay chiêu, tức là những ai thuận tay trái, trên thế giới. Không nhiều người biết rằng, có một tổ chức  quốc tế tập hợp những người tay chiêu, hiện đóng trụ sở ở bang Kansas, Mỹ.

Ngày lễ này được lập ra để thu hút sự chú ý của xã hội đối với những vấn đề mà những người thuận tay trái hay phải đối mặt. Tại Mỹ lần đầu tiên phong trào bảo vệ quyền chính đáng của các tay chiêu được dấy lên là vào năm 1980, khi một sĩ quan cảnh sát bị sa thải chỉ vì anh thuận tay trái nên phải mang súng ở phía bên trái, trong khi điều lệnh cảnh sát Mỹ quy định đeo ở bên phải…

Vì sao tay chiêu?

Theo một số nguồn tư liệu, có khoảng từ 7 tới 17% số người trên trái đất thuận tay trái. Các nhà khoa học cho rằng, thói quen thuận tay trái hình thành do sự biến thái trong phát triển não của bào thai trong bụng mẹ. Năm 2007, các nhà khoa học đã khám phá ra gen LRRTM1 làm tăng cơ hội thuận tay trái.  Chất testosterone lên cao trong máu người mẹ cũng có khả năng làm thai nhi thuận tay trái. Các cặp song sinh đối chiều cũng dễ bị thuận tay trái…

Xác suất hình thành thói quen thuận tay trái ở con là 2-3%, nếu cha mẹ là những người thuận tay phải; 14-18%, nếu một trong hai người sinh thành thuận tay trái; 30-40%, nếu cả cha lẫn mẹ đều thuận tay trái.

Tay chiêu là siêu?

Ở châu Âu thời trước, thói quen thuận tay trái từng bị coi là một trong những dấu hiệu của quỷ sứ và đôi khi đó đã trở thành lý do để bị kết tội chết. Tại nước Nga Sa hoàng, Piotr Đại đế, một người rất mê tín,  từng xuống chiếu mà theo đó, “những người tóc hung, chân cong và thuận tay trái thì không được ra làm chứng ở tòa án, vì đã bị chúa đóng dấu”(?!).

Trong thời hiện đại, vị thế xã hội của những người tay chiêu đã được cải thiện rất nhiều. Thậm chí một số nhà khoa học cho rằng, các tay chiêu thường thông minh và sáng tạo nhiều hơn những người thuận tay phải. Trong khi cộng đồng khoa học vẫn còn bàn cãi về cách làm thế nào để suy diễn cả hai mặt trí thông minh và sức sáng tạo, một số nghiên cứu đã cho thấy một liên hệ hỗ tương nhỏ giữa việc thuận tay trái và thông minh với sáng tạo. Một công trình nghiên cứu cho thấy, những sinh viên đã tốt nghiệp đại học mà thuận tay trái về sau kiếm được tiền nhiều hơn khoảng từ 13 tới 21% so với các bạn đồng môn cũ thuận tay phải. Tuy nhiên, đặc tính này chỉ xuất hiện ở nam giới, còn ở phụ nữ thì dù thuận tay phải hay tai trái vẫn đều có mức thu nhập tương đương với nhau... Trong cuốn Thuận tay phải, thuận tay trái, nhà nghiên cứu Chris McManus thuộc Trường Đại học London đưa ra nhận xét, tỉ lệ người tay chiêu đang tăng và là nhóm người có tỉ lệ thành đạt cao. Ông cũng cho rằng bộ não của người tay chiêu được cấu trúc khác hơn giúp rộng giới hạn của các năng lực, và các gen xác định việc thuận tay trái cũng quản lý sự phát triển của các trung tâm ngôn ngữ của não bộ…

Albert Einstein; Friendrich; Fidel Castro; Wolfgang Amadeus Mozar; Napoléon Bonaparte; Julius Caesar.
Albert Einstein; Friendrich; Fidel Castro; Wolfgang Amadeus Mozar; Napoléon Bonaparte; Julius Caesar.

Một điều thú vị là trong số những người tay chiêu có không ít danh nhân của mọi thời đại và trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Thí dụ như Alexander xứ Macedon (356 - 323 trước CN); danh tướng La Mã  Julius Caesar (100 - 44 trước CN); Đại đế Carolus (742 hay 747 - 814); hoàng đế Pháp Napoléon Bonaparte (1769-1821); lãnh tụ Cuba Fidel Castro; các Tổng thống Mỹ Ronald Reagan, George Bush cha, Bill Clinton và Barack Obama; hai  đại danh họa Leonadrdo di Vinci và Michelangelo; họa sĩ vĩ đại thế kỷ XX Pablo Picasso; nhà văn Áo Franz Kafka, triết gia Friedrich Nietzsche; nữ văn sĩ Lewis Carroll; danh cầm Nicolo Paganini; hai nhạc sĩ vĩ đại Wolfgang Amadeus Mozar và Sergei Rakhmaninov…

Mỗi người mỗi vẻ

Phần lớn những người tay chiêu đều có những nét đặc biệt trong tính cách và điều đó đã được lưu truyền thành những giai thoại hoặc danh ngôn. Có một câu danh ngôn: “Logic của những người thuận tay trái cũng khó hiểu ngang với logic của phụ nữ”. Minh chứng cho điều này là cách hành xử của nhà khoa học vĩ đại người Anh Isaac Newton. Người ta kể rằng, Newton rất thích mèo nhưng lại không chịu được khi chúng đến quấy rối khi ông đang làm việc. Chính vì thế nên ông mới cho trổ một lỗ trên cửa để mèo có thể ra ngoài dạo chơi mà không cần gọi chủ ra mở cửa. Khi con mèo của ông sinh hạ ba con thì ông lại cho trổ thêm ba lỗ nhỏ hơn để chúng có thể chui ra. Trong khi đó ai cũng hiểu rằng, chỉ cần một lỗ cũng là đủ để cả bốn con mèo lần lượt chui ra ngoài.

Một câu danh ngôn khác: “Người thuận tay trái tính trung bình sống ít hơn người thuận tay phải”. Mỗi người trong chúng ta có thể tin hay không tin vào lời khẳng định này. Ai đó đã thống kê rằng, tuổi thọ trung bình của người thuận tay trái ít hơn  2 năm so với những người thuận tay phải. Ai đó cho rằng, chênh lệch này là 7 năm, thậm chí có người còn bảo là 9 năm… Có một trường hợp rất thật là thói quen thuận tay trái đã làm giảm thọ cực kỳ nghiêm trọng một người rất nổi tiếng. Chuyện xảy ra vào năm 1967 ở Bolivia , trong cánh rừng mà đám binh lính chính phủ truy lùng dấu vết của đội du kích do nhà cách mạng lừng danh Che Guevara chỉ huy. Đám lính này không biết rõ Che Guevara đi ở toán du kích nào. Cho tới khi chúng mới để ý tới một việc là một số con đường mòn đã được phạt cây ở hai bên lối đi một cách kỳ cục. Cách phạt cây như thế  chỉ có thể do một người thuận tay trái làm. Người thuận tay trái đó là Che…

“Người thuận tay trái có thể bộc lộ một tài năng bất ngờ” - nhận định này hoàn toàn đúng với Sir Winston Spencer - Churchill, chính trị gia người Anh lừng danh trong cả hai cuộc chiến tranh thế giới trong thế kỷ XX. Khi Thế chiến thứ nhất bùng nổ và nước Anh trong giai đoạn đầu liên tục vấp phải những thất bại, Churchill trong vai trò First Lord of the Admiralty, chịu trách nhiệm chính trong những cải cách của quân đội Anh, mặc dù đã ở tuổi tứ thập rồi vẫn phải tìm trò khuây khỏa trong hội họa. Những bức tranh đầu tiên mà ông vẽ, khi được gửi sang dự Hội chợ triễn lãm thế giới ở Paris , đã được đánh giá cao và được mua với giá rất hậu hĩnh. Những bức tranh tiếp theo cũng được bán đắt như tôm tươi. Các nhà phê bình mỹ thuật cho rằng, ít nhất là có tới hơn một tá tranh của Churchill có thể sánh ngang với các tác phẩm của các danh họa theo chủ nghĩa ấn tượng...

Một câu danh ngôn khác: “Người thuận tay trái tự mâu thuẫn và tráo trở”. “Nhà văn có Nga tính nhất trong số các nhà văn Nga” Nikolai Leskov, từng vẽ nên bức chân dung bất hủ của  người đàn ông thuận tay chiêu ở Tula, đã nói như sau về tác phẩm nổi tiếng nhất của mình: “Còn một số người cho rằng, trong “Câu chuyện về tay chiêu lé mắt từ Tula và Rận thép” rất khó phân biệt giữa tốt và xấu và không phải khi nào cũng hiểu được ai gây hại còn ai làm lợi. Cái này là thuộc về sự tráo trở bẩm sinh của bản tính tôi vì tôi cũng là người tay chiêu”. Trong câu nói này có một phần sự thật…

“Rất khó dạy dỗ tay chiêu” - tất cả những thầy giáo từng giảng dạy cho cậu bé Albert Einstein đều đồng ý với khẳng định trên. Trong con mắt của họ, thiên tài tương lai chỉ là một chú học trò tối dạ không thể nào tả được. Albert thậm chí còn không giải được những bài tập sơ đẳng nhất về số học và khi trình bày về một vấn đề gì đó thì nói chậm và thiếu tự tin đến mức làm tất cả các thầy cô nổi cáu. Đã có lúc tác giả của thuyết tương đối trong tương lai định bỏ học giữa chừng. Và ban giám hiệu trường trung học trước khi Albert tốt nghiệp trung học một năm đã buộc cậu phải rời khỏi trường…

“Người tay chiêu biết cách tìm ra lối bất thường thoát khỏi tình huống nguy khốn” - câu danh ngôn này có thể được minh chứng bằng ông vua chiến tướng vĩ đại Alexander xứ Macedon. Ông không chỉ là người tay chiêu mà còn có hai mắt mang hai màu khác nhau (nâu sẫm và xanh da trời). Điều này đã khiến không chỉ các đối thủ mà ngay cả các chiến hữu của ông cảm thấy kinh hãi. Tuy nhiên, Alexander xứ Macedon có lẽ đã là người anh hùng duy nhất trên thế giới tìm ra cách  “đắc lợi”  từ cái tưởng như là điểm yếu bất thường này. Ông đã lập ra một đội cận vệ đông tới 700 người toàn tay chiêu. Và ở những thời điểm cần kíp nhất trong chiến trận, chính đội quân này đã giáng cho kẻ thù của ông những đòn sấm sét mà họ không bao giờ ngờ tới…

Khánh Hạ

Các tin khác

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động kinh doanh và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà doanh nghiệp không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.