Tài năng “ngoại ” có tạo nên “thương hiệu Việt”?

Làn gió mới từ những thí sinh “ngoại” đã khiến những chương trình tìm kiếm tài năng âm nhạc trở nên sôi động, màu sắc hơn. Tuy nhiên, một câu hỏi đặt ra là, nếu những thí sinh “ngoại” lên ngôi thì danh xưng “Thần tượng âm nhạc Việt” hay “Giọng hát Việt”... có còn phù hợp? Dường như không có đáp án chung giữa việc xây dựng một chương trình hấp dẫn với việc tạo dựng “thương hiệu” cho âm nhạc Việt.

Những làn gió mới

Đêm chung kết xếp hạng chương trình “Thần tượng âm nhạc Việt Nam” 2016 hôm 23/9 vừa qua là cuộc “chiến đấu” đầy kịch tính giữa hai thí sinh Janice Phương và Việt Thắng.

Hai “chiến binh” cuối cùng của mùa giải năm nay là hai màu sắc khá riêng biệt. Nếu Janice Phương – cô gái mang quốc tịch nước ngoài (Philippines) đầu tiên lọt vào chung kết cuộc thi gây ấn tượng với giọng hát đẹp, đầy nội lực và giàu cảm xúc, như “vừa có nước, vừa có lửa” thì chàng trai trẻ đến từ Hải Dương - Việt Thắng lại có thế mạnh về “phần nhìn”. Chuyên môn hay giải trí sẽ lên ngôi? Câu trả lời sẽ có trong đêm trao giải vào tối 30/9 tới đây.

Sự xuất hiện của Janice Phương đã “cứu vãn” một mùa tìm kiếm thần tượng âm nhạc không nhiều ấn tượng. Ngay từ vòng sơ khảo, Janice Phương đã được giám khảo chú ý nhờ chất giọng tốt cùng lợi thế khi hát ca khúc tiếng Anh.

Việt Thắng và Janice Phương trong đêm chung kết “Việt Nam Idol” 2016.
Việt Thắng và Janice Phương trong đêm chung kết “Việt Nam Idol” 2016.

Trong các vòng thi, thí sinh “ngoại” này liên tục nhận được những nhận xét, đánh giá tích cực của Ban Giám khảo. Số khán giả yêu mến, nhắn tin bình chọn cho Janice Phương cũng tăng lên qua từng đêm thi. Có khán giả còn nói rằng, sau Uyên Linh, chỉ có giọng hát của Janice Phương mới khiến họ bị mê hoặc, cảm thấy “nổi da gà”.

Quán quân “Thần tượng âm nhạc Việt Nam” 2015 Trọng Hiếu cũng dành cho Janice Phương những lời nhận xét “có cánh”, “giọng Janice Phương khỏe nhưng vẫn ấm áp, khi lên cao vẫn ngọt, rất có chất nghệ sỹ”.

Chương trình “Giọng hát Việt nhí” 2016 cũng đang bước vào vòng liveshow. Sự xuất hiện của cô bé người Nga xinh xắn với đôi mắt xanh biếc Milana đội Vũ Cát Tường cũng được đánh giá là một “điểm nhấn thú vị” của mùa giải năm nay.

Gây ấn tượng với ca khúc “Về ăn cơm” (sáng tác Sa Huỳnh) ngay ở vòng “Giấu mặt”, vào những vòng trong, Milana đã phát huy khá tốt lợi thế trong giọng hát. Mặc dù phải dừng chân sau liveshow 2 nhưng Milana được đánh giá là thí sinh có nhiều khả năng được quay trở lại đêm chung kết nhờ sự yêu thương, bình chọn của khán giả.

Cũng trong cuộc thi này, Chiara Falcone, cô bé mang hai dòng máu Việt – Italia đội Vũ Cát Tường là một ẩn số, đối thủ “đáng gờm” của bất kỳ thí sinh nào. Trước đó, Chiara Falcone là thí sinh đã giành giải đặc biệt vòng sơ tuyển “Giọng hát Việt nhí” 2016 online, được đặc cách vào thẳng vòng “Đối đầu” và có quyền lựa chọn huấn luyện viên mà mình yêu thích.

Trước đó, Jayden, cậu bé gốc Việt, sinh ra và lớn lên ở New Zealand, giải ba cuộc thi “Thần tượng âm nhạc nhí” 2016 cũng khiến không ít khán giả “đứng ngồi” không yên vì tài năng, sự lãng tử, phóng khoáng trong giọng hát và phong cách trình diễn trên sân khấu. Dù không phải là thí sinh có lợi thế khi hát những bài hát tiếng Việt, nhưng nhờ sự nỗ lực, cố gắng, niềm đam mê âm nhạc, Jayden đã thể hiện rất tròn trịa những ca khúc Việt Nam khó.

Có thể thấy rằng, ngày càng nhiều thí sinh mang quốc tịch nước ngoài hoặc người Việt nhưng sinh ra và lớn lên ở nước ngoài tìm đến những cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc trong nước. Điều này đã mở ra cơ hội tỏa sáng cho những thí sinh “ngoại”, đồng thời giúp các chương trình mở rộng biên độ tìm kiếm tài năng âm nhạc, có thêm những màu sắc âm nhạc mới để cạnh tranh, “tạo điểm nhấn” trong bối cảnh bão hòa các chương trình truyền hình thực tế như hiện nay.

Lợi thế lớn nhất của các thí sinh “ngoại” là giọng hát tốt, khả năng hát những ca khúc tiếng Anh cũng như phong cách trình diễn tự tin, phóng khoáng, làm chủ được sân khấu. Trong khi đó, yếu điểm của dàn thí sinh “ngoại” là giao tiếp tiếng Việt kém nên hạn chế khi hát những ca khúc tiếng Việt. Điều này hoàn toàn dễ hiểu khi phần lớn những thí sinh “ngoại” sinh ra và lớn lên ở nước ngoài nên được tiếp xúc với văn hóa nước ngoài, trong đó có âm nhạc từ khi còn nhỏ.

Chính vì vậy, tâm hồn, phong cách của các thí sinh “ngoại” bị ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa nước ngoài. Trong khi đó, văn hóa Việt, âm nhạc Việt với thí sinh “ngoại” vẫn là cuộc hành trình dài mà họ mới đứng ở vạch xuất phát.

Tranh cãi về việc người nước ngoài “lên ngôi” Thần tượng âm nhạc Việt

Trở lại câu chuyện của “Thần tượng âm nhạc Việt Nam” 2016. Hiện có nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh việc Janice Phương sẽ trở thành quán quân “Thần tượng âm nhạc Việt Nam”. Những người ủng hộ thì khẳng định, với chất giọng đẹp và khả năng trình diễn lôi cuốn, Janice Phương hoàn toàn xứng đáng trở thành thần tượng âm nhạc Việt và điều này cũng không vi phạm bất kỳ quy định nào của cuộc thi.

Cô bé người Nga xinh đẹp Milana được yêu thích trên sân khấu “Giọng hát Việt nhí” 2016.
Cô bé người Nga xinh đẹp Milana được yêu thích trên sân khấu “Giọng hát Việt nhí” 2016.

Ngược lại, nhiều người lại “lăn tăn” cho rằng, điều gì sẽ xảy ra nếu thần tượng âm nhạc của Việt Nam “đúng nghĩa” lại là một cô gái nước ngoài. Cũng như những ca sĩ nước ngoài khác, Janice Phương có lợi thế khi hát ca khúc tiếng Anh nhưng liệu có thể chấp nhận thần tượng âm nhạc của Việt Nam lại rất hạn chế trong việc giao tiếp và hát bằng tiếng Việt?

Trước những băn khoăn của khán giả về giả thuyết ca sĩ nước ngoài được vinh danh Thần tượng âm nhạc Việt, giám khảo Thu Minh đã lên tiếng, đại ý rằng, cô ủng hộ Janice Phương, chúng ta lo ngại về việc thần tượng âm nhạc Việt là người nước ngoài hát tiếng Việt kém thì việc ca sĩ Việt bị chê hát tiếng Anh kém thì sao?

Nói như Thu Minh không phải không có lý nhưng rõ ràng, nói đi cũng phải nói lại, chúng ta đang tìm kiếm tài năng cho âm nhạc Việt và đó phải là người đại diện cho thế hệ trẻ Việt với khát khao, ước mơ vươn tới những đỉnh cao nghệ thuật. Ví dụ, Janice Phương trở thành thần tượng âm nhạc Việt Nam 2016 và được tham dự một cuộc thi âm nhạc quốc tế nào đó thì sẽ rất khó để thuyết phục khán giả quốc tế tin rằng, cô là đại diện cho nhạc trẻ Việt.

Quan điểm cá nhân tôi cho rằng, thần tượng âm nhạc Việt nên là người Việt, hoặc chí ít cũng là người gốc Việt (mặc dù khả năng nói tiếng Việt, hát ca khúc Việt của thí sinh gốc Việt và người nước ngoài sống tại Việt Nam cũng không khác nhau là bao). Việc chàng trai Việt kiều Đức - Trọng Hiếu giành ngôi vị quán quân “Thần tượng âm nhạc” 2015 cũng từng gây tranh cãi.

Vào thời điểm đó, nhiều ý kiến cho rằng, mặc dù hội tụ yếu tố của một ngôi sao giải trí quốc tế như ngoại hình sáng sân khấu, giọng hát, vũ đạo tốt nhưng vốn tiếng Việt của Trọng Hiếu lại “bập bõm”. Tuy nhiên, sau khi đăng quang, Trọng Hiếu đã quyết định ở lại Việt Nam phát triển sự nghiệp và cũng đã có một vài sản phẩm âm nhạc bằng tiếng Việt được công chúng đón nhận. Dù sao thì Trọng Hiếu cũng là người Việt và khán giả dễ chấp nhận anh với vị trí thần tượng âm nhạc Việt hơn so với một cô gái nước ngoài như Janice Phương.

Dường như đang tồn tại mâu thuẫn giữa việc tìm kiếm tài năng âm nhạc Việt với việc xây dựng một chương trình giải trí hấp dẫn. Để có chương trình hấp dẫn, trong bối cảnh nở rộ các cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc và tình trạng thí sinh quen mặt “càn quét” trên nhiều sân khấu đã buộc những nhà sản xuất mở rộng khu vực, đối tượng tuyển sinh.

Không thể phủ nhận rằng, làn gió mới từ dàn thí sinh “ngoại” đã góp phần không nhỏ trong việc giữ chân khán giả ngồi trước màn hình để theo dõi chương trình. Tuy nhiên, chính điều này lại tạo ra một nghịch lý là, chúng ta đi tìm kiếm tài năng Việt nhưng rốt cuộc lại phát hiện ra những tài năng “ngoại”. Xét ở góc độ này thì mục đích của chương trình không thực hiện được cho dù doanh thu có thể tăng lên gấp nhiều lần…

Tường Phạm

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.