Mặc áo sơmi trắng, complê đen, người đàn ông trán hói bật cười khi nghe nhắc đến một cái tên: máy iPhone. "Một cái điện thoại giá 500USD ư? Đắt nhất trên thế giới đấy, mà lại không có bàn phím! Chúng tôi đã bán hàng triệu chiếc điện thoại mỗi năm. Còn Apple? Số 0". Bốn năm sau đó người ta không còn thấy nụ cười trên gương mặt của Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Steve Ballmer nữa. Chẳng những Apple bán được hàng chục triệu máy iPhone mà còn vượt xa Windows Phone vốn chỉ chiếm được 4,2% thị phần vào tháng 2 vừa qua và vẫn liên tục đi xuống.
Việc tung ra phiên bản phần mềm mới vẫn không thay đổi được gì và nỗ lực tạo ra một kiểu điện thoại mang dấu ấn của Microsoft, đã là một thất bại nặng nề. Để giữ thể diện, Ballmer tuyên bố hợp tác với Hãng Nokia để cài đặt phần mềm Windows cho các dòng máy Nokia tương lai. Nhưng cổ phiếu của đại gia điện thoại này, vốn cũng đang trên đà sa sút, lập tức bị tụt 14% trước sự nhạo báng của các đối thủ. "Hai con gà tây không thể làm nên một con chim ưng" - một viên chức của Google mỉa mai trên Internet.
Thành tích đáng buồn này đã đè nặng lên tinh thần của nhân viên. Và Ballmer ý thức rõ điều đó. ông đã tuyên bố tăng lương chỉ vài tháng sau khi buộc phải giảm một nửa tiền thưởng hàng năm. Nhưng chưa chắc hành động này sẽ cứu vãn được tình thế vì từ nay Ballmer đã bị mất uy tín. Con người có biệt danh là "ông khỉ" do những tiếng hét và cơn thịnh nộ của ông trong đại lễ mừng 25 năm thành lập Microsoft giờ đây không còn làm cho ai cười được nữa. "Nhiều viên chức đã bực mình vì các quyết định của ông ta. ông ta không thể tiếp tục như thế hoặc là sẽ có một cuộc cách mạng" - một cựu viên chức ở Seattle cảnh báo. Quả thật điện thoại di động không phải là sai lầm duy nhất của Steve Ballmer. Và giờ đây ngày càng có nhiều ý kiến tỏ ra lo ngại cho số phận của công ty.
Mối đe dọa nhằm ngay vào khuôn mẫu kinh tế của xã hội. Hiện thời hầu hết các máy vi tính trên thế giới vẫn trang bị phần mềm Windows, thậm chí cả hệ thống văn phòng sử dụng Office do những hợp đồng nhượng quyền trực tiếp ký với các hãng sản xuất. Nói rõ hơn, nếu thị trường máy tính khỏe khoắn, Microsoft được hưởng lợi. Trong trường hợp ngược lại thì… Và đó chính là mối nguy vì hiện nay khách hàng đã chuyển sang các máy tính bảng và những thiết bị điện tử khác. Với sự ra đời của iPad 2, nhiều người đã không còn thích mua máy bàn nữa. “Còn phải chờ xem khuynh hướng này có ảnh hưởng về lâu dài không" - chuyên gia phân tích Mikako Kitagawa của Hãng Gartner giải thích.
Steve Ballmer không tin vào thị trường mới đó, thậm chí còn nhạo báng Apple với kiểu máy iPhone trước khi sực tỉnh. "Hẳn là họ đã bán được nhiều hơn là tôi nghĩ" - ông ta thừa nhận. Vì thế người ta đang chờ phản ứng của Microsoft. Nhưng thay vì phản công, Steve Ballmer lại cho dự án máy tính bảng Courier vào hộc tủ. Nhân đó Microsoft cũng bỏ qua 1 tỉ USD lợi nhuận.
Để mong bắt kịp các đối thủ, Steve Ballmer chú mục vào việc phát triển phần mềm Windows 8 dành cho tất cả các nhà sản xuất máy tính bảng. Nhưng hệ điều hành này không thể ra mắt trước năm 2012. Và các đối thủ trong thời gian đó cũng không khoanh tay ngồi chờ. Hãng HP đang chuẩn bị đưa ra thị trường máy TouchPad có hệ điều hành WebOS. Còn Sony, Dell hay Samsung đã bắt tay nhau để đối phó với kẻ thù chung là Google và hệ Android.
Tình thế càng đáng lo ngại hơn khi Microsoft không thể chen chân vào lĩnh vực của đối phương. Đã 2 lần Microsoft cố giới thiệu các sản phẩm của hãng cho công chúng nhưng không thành công. Máy nghe nhạc số Zune được tung ra vào năm 2006 nhằm cạnh tranh với iPod đã thất bại nặng nề. Máy chơi game Xbox 360 khá hơn, còn hệ thống nhận biết chuyển động Kinect đã được bán ra hơn 10 triệu chiếc chỉ trong vòng 6 tháng. "Tuy lĩnh vực trò chơi điện tử hiện đang thu được lợi nhuận nhưng vẫn không có lãi bằng Windows và chưa đủ để bù đắp cho hàng tỉ USD lỗ lã từ nhiều năm qua" - một quan sát viên cho biết.
Kevin Johnson, cánh tay phải của Ballmer, đã không thành công khi định mua lại Yahoo! vào năm 2008 với dự tính cạnh tranh với Google. Cho dù thất bại nhưng công cụ tìm kiếm Bing đã có thị phần tại Mỹ. Tuy nhiên, cái giá phải trả là quá cao vì trong 5 năm qua ban Internet đã thua lỗ 5,3 tỉ USD và sự hợp tác với Yahoo! nhằm củng cố cho cả 2 lại không có kết quả như mong muốn trong những tháng đầu năm 2011.
Chuyên gia Tristan Nitot của Mozilla tại châu Âu, người dựng nên Firefox, đã kết luận: "Chỉ trong vài năm Google đã trở thành một Microsoft mới ngự trị tuyệt đối trên Web trong khi Microsoft đã biến thành IBM mới. Một công ty già cỗi, không có gì thú vị".
Liệu Bill Gates có quay trở lại không? Những nhà sáng lập Dell, Apple hay Yahoo! đều phải quay lại lèo lái công ty của họ. Với những tài sản khác nhau nhưng dấu hiệu là đấy: trong thời khủng hoảng những cựu binh thường được gọi lại. Thế thì tại sao Microsoft lại không như thế? "Trước tiên Steve Ballmer phải bị ngưng chức, nhưng hội đồng quản trị lại không đủ mạnh để phế truất người thân của Bill Gates" - một cựu viên chức nhận xét.
Giả thuyết đó lại càng khó nghĩ đến vì Bill Gates đang cùng cô vợ Melinda chu du khắp thế giới, bận rộn phát triển quỹ từ thiện về y tế, nông nghiệp và giáo dục. Gates đã góp 30 tỉ USD cho quỹ, hành động này đã khiến ông mất vị trí giàu nhất thế giới. Tuy nhiên ông vẫn còn 56 tỉ USD, nhưng một phần lớn sẽ được đầu tư vào một dự án khác. Bill Gates đang cùng với Warren Buffett triển khai chiến dịch "The Giving Pledge" (Hứa hẹn quyên tặng), thuyết phục những tỉ phú khác quyên tặng ít nhất một nửa tài sản của họ cho người nghèo. Hiện đã có 60 tỉ phú đáp ứng lời kêu gọi. Trong điều kiện này Bill Gates khó mà quay trở lại với công việc kinh doanh
