"Nóng" nghị trường về việc rút bảo hiểm xã hội một lần

Vấn đề rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần, mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc…  được sự quan tâm của nhiều đại biểu.

Sáng 23/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi. Vấn đề rút BHXH một lần, mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc… nhận được sự quan tâm của nhiều đại biểu.

Nên chỉ được rút phần mình đóng

Về quy định tại Điều 70 dự án Luật BHXH sửa đổi, đại biểu Tô Văn Tám (Kon Tum) cho rằng, Quốc hội khóa XIII đã ban hành Nghị quyết 93 cho phép người lao động lựa chọn việc bảo lưu BHXH một lần; đề nghị cần tôn trọng, ghi nhận quyền của người đóng BHXH khi họ không còn điều kiện tham gia BHXH nữa. Đồng thời, nên quy định theo hướng người lao động được lựa chọn hưởng BHXH một lần và khi đó, người lao động chỉ được rút phần mình đã đóng, còn phần mà người sử dụng lao động đóng thì được Nhà nước bảo lưu để họ tiếp tục đóng hoặc hưởng khi họ hết độ tuổi lao động.

Đại biểu Tô Văn Tám (Kon Tum) phát biểu tại hội trường.
Đại biểu Tô Văn Tám (Kon Tum) phát biểu tại hội trường.

Liên quan đến việc hưởng BHXH một lần, đại biểu Sùng A Lềnh (Lào Cai) tán thành sự cần thiết phải sửa đổi quy định này trong dự thảo luật để đạt được mục tiêu mở rộng diện bao phủ BHXH, hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân.

Tuy nhiên, để khắc phục tình trạng số lượng người nhận BHXH một lần tăng lên hàng năm như thời gian gần đây, đại biểu Sùng A Lềnh cho rằng, cần phải phân tích, đánh giá kỹ lưỡng để xác định nguyên nhân cơ bản của tình trạng này, nhằm có giải pháp căn cơ và có chính sách đồng bộ về BHXH.

Đại biểu Sùng A Lềnh phát biểu ý kiến.
Đại biểu Sùng A Lềnh phát biểu ý kiến.

Cũng cho ý kiến về nội dung trên, đại biểu Nguyễn Thị Tuyết Nga (Quảng Bình) cho rằng, cần có một giải pháp đồng bộ để bảo vệ người lao động và để người lao động không muốn rút bảo hiểm một lần.

Đảm bảo cuộc sống trước mắt của người lao động

Đại biểu Nguyễn Thanh Cầm (Tiền Giang) bày tỏ thống nhất cao với quan điểm của cơ quan thẩm tra. Theo đại biểu, một trong những lý do chính khiến người lao động rút BHXH một lần trong thời gian qua là bù đắp những khó khăn về mặt kinh tế để lo cho cuộc sống trước mắt.  “Việc rút BHXH một lần trong nhiều trường hợp là nguồn tài chính vô cùng cần thiết để người lao động duy trì, bảo đảm được phần nào cuộc sống trước mắt của họ” – đại biểu nêu.

Đại biểu Nguyễn Thanh Cầm (Tiền Giang) phát biểu ý kiến.
Đại biểu Nguyễn Thanh Cầm (Tiền Giang) phát biểu ý kiến.

Đại biểu Nguyễn Thanh Cầm cho biết, nếu chọn phương án người lao động vẫn có thể rút BHXH một lần như hiện nay nhưng mức rút chỉ là 50% trên tổng tích lũy của họ trước đó là không hợp lý, vì số tiền người sử dụng lao động đóng BHXH cho người lao động cũng là tiền của người lao động. Bên cạnh đó, việc chỉ được rút 50% chưa phải là một phương án tốt hỗ trợ cho người lao động khi họ đang phải đương đầu với những khó khăn ngay trước mắt.

Đặc biệt, khi người lao động rút BHXH một lần lại là phụ nữ thì việc sử dụng những khoản tiền này chủ yếu dành cho những nhu cầu thiết yếu của gia đình. 

Phương án này cũng sẽ tạo ra sự khác biệt khá lớn về số tiền hưởng BHXH một lần của những người lao động hưởng BHXH một lần trước và sau khi Luật BHXH sửa đổi có hiệu lực. Chính sách này cũng không thực hiện được mục tiêu xây dựng luật là mở rộng gia tăng quyền lợi ích tạo sự hấp dẫn để thu hút người lao động tham gia BHXH. Vì các lý do nêu trên, đại biểu kiến nghị Ban soạn thảo cần tiếp tục nghiên cứu và lấy ý kiến các đối tượng chịu tác động trực tiếp, có xem xét dưới góc độ giới để có được một phương án thấu đáo, đáp ứng được quyền lợi thực chất và nguyện vọng của người lao động về việc hưởng BHXH một lần.

Đại biểu Nguyễn Thanh Cầm ủng hộ phương án người lao động được rút BHXH một lần và được rút một cách thỏa đáng nhất có thể. Ngoài ra, cần có các hình thức hỗ trợ song song như tín dụng vốn vay ưu đãi cho người lao động kèm theo công tác vận động truyền thông để thay đổi nhận thức, hành vi giúp mọi người nhận diện được lợi ích lâu dài của việc tham gia BHXH, từ đó, tự nguyện cam kết thực hiện.

Đại biểu Chu Thị Hồng Thái (Lạng Sơn) cũng cho rằng, để hạn chế tình trạng rút BHXH một lần, cần có quy định tăng chế độ chính sách của BHXH để giữ người lao động tham gia thay vì hạn chế quyền rút BHXH của người lao động. Đại biểu cho rằng, có cơ chế rút BHXH dễ dàng chính là tính ưu việt của Nhà nước ta, Nhà nước của dân, do dân và vì dân.

Các đại biểu tại phiên họp.
Các đại biểu tại phiên họp.

Đại biểu Chu Thị Hồng Thái cho biết, trong dự thảo luật lần này đã mở rộng thêm nhiều đối tượng đóng BHXH bắt buộc ở khu vực không chính thức, điều này làm tăng tỷ lệ bao phủ BHXH, nhưng cũng có thể làm tăng việc rút BHXH một lần do khu vực không chính thức việc làm không ổn định, nhiều tuổi rất khó tìm việc.

Đại biểu kiến nghị, cơ quan soạn thảo cân nhắc nghiên cứu, quy định đối với lao động ở khu vực tư, khu vực không chính thức nếu có thời gian đóng BHXH từ đủ 30 năm đối với nữ và 35 năm đối với nam nếu nghỉ trước tuổi thì mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi trừ đi 1% (thay vì 2% như dự thảo luật) và tiếp tục nghiên cứu có thêm những ngành nghề đặc thù nếu số năm đóng BHXH cao thì cũng được nghỉ hưu sớm hơn so với tuổi quy định ngoài các ngành nghề được nêu tại khoản 2 Điều 64 của dự thảo luật.

Dự án Luật BHXH (sửa đổi) đề xuất hai phương án rút BHXH  một lần

Phương án 1 quy định hưởng BHXH một lần với hai nhóm người lao động khác nhau.

- Nhóm một: Người lao động đã tham gia trước khi luật sửa đổi có hiệu lực, sau 12 tháng nghỉ việc và chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm, có nhu cầu được nhận một lần.
- Nhóm hai: Người lao động bắt đầu tham gia từ khi luật sửa đổi có hiệu lực trở đi (dự kiến 1/7/2025) không được nhận một lần.

Phương án 2: Sau 12 tháng không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, không tham gia tự nguyện và có thời gian đóng chưa đủ 20 năm mà người lao động có yêu cầu được giải quyết một phần nhưng tối đa không quá 50% tổng thời gian đã đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất. Thời gian đóng còn lại được bảo lưu để người lao động tiếp tục tham gia và hưởng các chế độ. 

Phương Thuỷ

Các tin khác

Đề xuất công khai năng lực đơn vị quan trắc môi trường

Đề xuất công khai năng lực đơn vị quan trắc môi trường

Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KHCN&MT) đề nghị cần nghiên cứu, bổ sung quy định về công khai năng lực đơn vị quan trắc trên Cơ sở dữ liệu quốc gia và xem xét giao hội nghề nghiệp giám sát độc lập, xử lý nghiêm khắc và cấm hành nghề đơn vị cố ý can thiệp phần mềm trạm quan trắc tự động để gian lận số liệu.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia Egmont

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia Egmont

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Vương quốc Bỉ, chiều 23/10 (giờ địa phương), tại Viện Quan hệ Quốc tế Hoàng gia Egmont (thủ đô Brussels), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát biểu chính sách: “Biến tầm nhìn thành hành động từ quyết tâm chính trị đến hình mẫu hợp tác”.

Đánh thuế đất bỏ hoang: Phải rõ đối tượng, tránh chồng chéo

Đánh thuế đất bỏ hoang: Phải rõ đối tượng, tránh chồng chéo

Quốc hội đề nghị làm rõ tiêu chí miễn thuế đối với cơ sở giáo dục tư thục không vì lợi nhuận, hoạt động cung cấp suất ăn cho trường học, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; đồng thời rà soát quy định đánh thuế 0,2% đối với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng để tránh trùng lặp nghĩa vụ thuế và bảo đảm tính khả thi.

Thể chế đã mở nhưng liên kết còn hình thức, chưa thực chất

Thể chế đã mở nhưng liên kết còn hình thức, chưa thực chất

Ngày 23/10/2026, tại trụ sở Văn phòng chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) phối hợp với Văn phòng chính phủ tổ chức Hội nghị toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển KH&CN. Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, cùng sự đồng chủ trì phiên thảo luận của Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân.

Trưng dụng tài sản cần đáp ứng yêu cầu chủ động bảo vệ an ninh, an toàn

Trưng dụng tài sản cần đáp ứng yêu cầu chủ động bảo vệ an ninh, an toàn

Góp ý dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu phân cấp thẩm quyền phù hợp để xử lý kịp thời các tình huống cấp bách về quốc phòng, an ninh, thiên tai, dịch bệnh; đồng thời hoàn thiện cơ chế bồi thường, hoàn trả tài sản, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Đại sứ Ba Lan Joanna Skoczek: Chuyến thăm của Thủ tướng Donald Tusk tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam – Ba Lan

Đại sứ Ba Lan Joanna Skoczek: Chuyến thăm của Thủ tướng Donald Tusk tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam – Ba Lan

“Tôi tin rằng, nhiều người dân Ba Lan sẽ nối tiếp bước chân của Thủ tướng để sớm đến với Việt Nam. Sự có mặt và cam kết hỗ trợ doanh nghiệp của Thủ tướng cũng là thông điệp mạnh mẽ khẳng định quyết tâm của chúng tôi trong việc nâng tầm quan hệ song phương”, Đại sứ Ba Lan tại Việt Nam Joanna Skoczek chia sẻ với báo giới trước thềm chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Donald Tusk.

Bổ sung 4 hình thức hỗ trợ đầu tư mới với nhiều ưu đãi hấp dẫn

Bổ sung 4 hình thức hỗ trợ đầu tư mới với nhiều ưu đãi hấp dẫn

4 hình thức hỗ trợ đầu tư mới gồm: Hỗ trợ phát triển chuỗi cung ứng; hỗ trợ sản xuất sản phẩm công nghệ cao; hỗ trợ đầu tư tạo tài sản cố định; hỗ trợ hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ.

Việt Nam - Bỉ: Phát huy nền tảng hữu nghị, mở rộng không gian hợp tác

Việt Nam - Bỉ: Phát huy nền tảng hữu nghị, mở rộng không gian hợp tác

Trải qua hơn nửa thế kỷ kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Bỉ đã đạt nhiều kết quả tích cực trong hợp tác chính trị, kinh tế, nông nghiệp, khoa học - công nghệ và giáo dục. Với sự tin cậy chính trị ngày càng được củng cố cùng những thế mạnh bổ trợ lẫn nhau, hai nước còn nhiều dư địa để đưa quan hệ song phương phát triển sâu rộng, thực chất và hiệu quả hơn.