Rối loạn tự kỷ và hội chứng Asperger

Hội chứng Asperger (AS) - một dạng của các rối loạn gọi là phát triển lan tỏa hay rối loạn phổ tự kỷ (autism spectrum disorder - ASD) - tác động đến khả năng giao tiếp, kỹ năng giao tiếp trong xã hội, cảm xúc và hành vi của cá nhân. Theo Viện Y tế Quốc gia Anh (NIH), trẻ em mắc phải hội chứng Asperger sẽ gặp khó khăn trong phát triển khả năng ngôn ngữ. Hội chứng được đặt theo tên bác sĩ nhi khoa người Áo Hans Asperger, người đầu tiên mô tả chứng rối loạn này vào năm 1944.

AS là dạng nhẹ của bệnh tự kỷ và những đứa trẻ (kể cả người lớn) mắc phải hội chứng này thường có chỉ số thông minh IQ trung bình hoặc cao hơn so với những người bình thường. AS có thể xuất hiện ở trẻ 2 - 3 tuổi và có thể sẽ tồn tại suốt đời. Những người mắc phải AS có những biểu hiện bên ngoài tương tự như người bệnh tự kỷ song có nhận thức, giao tiếp xã hội và khả năng ngôn ngữ tốt hơn.

Lịch sử cho thấy có một số nhân vật nổi tiếng mắc phải AS như là Einstein và Newton. Mới đây, ca sĩ giọng nữ trung người  Anh - Susan Boyle - cũng chính thức thừa nhận cô được chẩn đoán mắc phải AS.

Ngôn ngữ cơ thể, biểu hiện gương mặt và giọng nói cung cấp thông tin về tâm trạng của người đối diện: vui, buồn, giận dữ hay lo lắng. Chúng ta sẽ phản ứng như thế nào tùy theo cách não bộ xử lý những tín hiệu nhận được. Người mắc AS sẽ gặp khó khăn khi phải "đọc" những tín hiệu này.

Theo Hội Tự kỷ Quốc gia Anh (NSA), điều này có thể dẫn đến sự lo lắng và nhầm lẫn. Nói chung, trẻ bị AS có các kỹ năng ngôn ngữ, nhận thức (suy nghĩ, trí tuệ) tốt hơn trẻ ASD.

Theo Hội Tự kỷ Mỹ, phần đông những người không hiểu biết về AS có thể cho rằng các cá nhân này lập dị hay hơi điên. Cá nhân bị AS sẽ khó hiểu được các nguyên tắc quy ước của xã hội, thiếu sự thông cảm và sự tiếp xúc bằng mắt rất hạn chế. Trẻ bị AS thể hiện những dấu hiệu rối loạn trong những năm đầu đời. Cha mẹ hay người giữ trẻ cảm giác rằng có điều gì bất thường nơi trẻ - các kỹ năng vận động không phối hợp đồng bộ, động tác bò hay bước đi có vẻ lóng ngóng.

Các chuyên gia Bệnh viện Nhi đồng Great Ormond ở London cho biết, trong nhiều trường hợp, những khó khăn của trẻ bị AS không được người lớn nhận thấy rõ. Trong khi đó, AS phổ biến ở nam hơn là nữ. Người bị AS có tuổi thọ trung bình như người bình thường và hầu như không dễ mắc phải các bệnh như người khác. Trẻ bị AS sẽ bị trầm cảm nặng hơn khi lớn lên có lẽ do hậu quả của nhiều năm dài sống chung với stress và sự lo âu vì phải thích nghi với cuộc sống trong thế giới của những người bình thường.

Vùng não gọi là Amygdala.
Vùng não gọi là Amygdala.

Hiện nay, vẫn chưa có test đặc biệt để chẩn đoán AS. Các test vật lý như là lắng nghe và xét nghiệm máu hay chụp X-quang có thể được sử dụng để tìm hiểu và xác định bệnh. Do là dạng rối loạn phổ tự kỷ rộng cho nên những người bị AS thường có nhiều triệu chứng kết hợp với nhau dẫn đến việc chẩn đoán sớm rất khó khăn.

Trong nhiều trường hợp, người bị AS chỉ được phát hiện khi đã trưởng thành. Việc chẩn đoán AS đòi hỏi sự hợp tác của nhiều chuyên gia như là bác sĩ nhi khoa, nhà tâm lý học và nhà bệnh học về ngôn ngữ.

Trong trường hợp chẩn đoán cho bệnh nhi, cha mẹ cần cung cấp thông tin chi tiết về các triệu chứng của con trẻ cho bác sĩ. Hiện nay, chưa có cách nào để chữa khỏi hẳn AS nhưng có vài liệu pháp như là liệu pháp hành vi nhận thức (tập trung học cách kiểm soát cảm xúc) có thể giúp giảm bớt sự lo lắng, cải thiện hành vi và tình trạng bệnh.

Các nghiên cứu cho biết, những người tự kỷ có hoạt động não khác với não người bình thường. Một nghiên cứu thực hiện năm 2012 cho thấy, phần não gọi là amygdala của người tự kỷ hoạt động nhiều hơn khi nhìn thấy gương mặt của những người khác.

Amygdala là phần chất xám tựa như quả hạnh có trong hai bán cầu não liên quan đến cảm giác sợ hãi và kích động. Do đó, người tự kỷ rất sợ tiếp xúc bằng ánh mắt do phần não amygdala bị kích thích. Các tế bào thần kinh đặc biệt trong não (gọi là các neuron) của người AS cũng hoạt động rất khác.

Ca sĩ Susan Boyle.
Ca sĩ Susan Boyle.

Hiện vẫn chưa biết nguyên nhân chính xác gây nên hội chứng tự kỷ là gì nhưng các nhà nghiên cứu tin rằng các yếu tố di truyền, môi trường và thần kinh đóng vai trò quan trọng. Họ cũng đang nghiên cứu nhiều gene đặc biệt được coi là góp phần gây ra sự rối loạn, đồng thời sử dụng thiết bị cảm biến đặt bên ngoài xương sọ để đo hoạt động điện từ trong não và từ đó cố gắng hiểu được thấu đáo hơn về hội chứng đang khá phổ biến hiện nay trên thế giới.

Mới đây, nữ ca sĩ Susan Boyle lần đầu tiên công khai tiết lộ cô từng được các bác sĩ chẩn đoán mắc phải AS. Boyle nói rằng, khi còn nhỏ tình trạng của cô khiến cô hành xử rất khác với những người cùng trang lứa.

Hiện Boyle vẫn sống chung với gia đình ở Blackburn, miền Nam Scotland. Mới đây, Susan Boyle nhận được một vai trong bộ phim "Cây nến Giáng sinh"

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.