Rap Việt: sáng và tối

Khoảng 4-5 năm trở lại đây, rap đã trở thành một phần chủ đạo của diện mạo nhạc nhẹ Việt Nam chứ không còn chỉ ở vai trò của dòng chảy ngầm (underground) như ngày xưa nữa. Rap đã lên dòng chủ lưu, với việc nhiều nghệ sĩ rap đầu quân cho các hãng đĩa, với sự xuất hiện của rap trong các hòa nhạc lớn, với một lượng khán giả đông đảo...

Và, trong sự phát triển cuồn cuộn hơi thở thời đại ấy, hai gương mặt sáng và tối của rap Việt cũng bộc lộ rõ hơn, đủ để người nghe cần tỉnh táo hơn.

Ở mảng sáng, những cái tên như Đen Vâu, Double 2T... luôn mang lại năng lượng tích cực không chỉ qua việc họ làm ngoài xã hội mà còn ở trong từng câu chữ mà họ chọn lựa cho các bản ghi âm của mình. Chính Đen Vâu đã nhận được sự tôn trọng và ghi nhận của cộng đồng rap về những gì anh đã làm được cho thứ âm nhạc còn non trẻ đó trên thị trường giải trí Việt Nam.

Rap Việt: sáng và tối -0
Nghệ sĩ Đen Vâu.

Có thể nói, nhờ vào sức lan tỏa của mình, qua những bản ghi âm kiểu như “Rủ nhau đi trốn”, “Mười năm”, “Bài này chill phết”..., Đen Vâu đã cho khán giả đại chúng nhận ra rằng hóa ra rap không phải là thứ âm nhạc quá xa xôi, quá lạ lẫm và kén chọn người nghe. Bằng những đề tài gần gũi với đời sống, Đen Vâu đã tạo ra một sức sống cho rap đúng nghĩa và cho dù trong thế giới ngầm của rap, Đen chưa được xem là một “lão đại” nhưng anh đã tạo ra nguồn cảm hứng lớn cho những đàn em sau này, những người coi rap như lẽ sống và lựa chọn rap như một con đường duy nhất để thể hiện mình.

Song, bên cạnh mảng sáng tích cực ấy, mảng tối tiêu cực đã bắt đầu bộc lộ ra ngày một nhiều hơn. Những bản ghi âm để công kích lẫn nhau (được gọi là diss) ngày một nhiều hơn, không dùng ngôn ngữ tục tĩu thì cũng dùng những dữ kiện thô lậu, thể hiện thái độ thù địch, hằn học và nhiều khả năng có thể kích động bạo lực. Đơn cử như gần đây nhất là cuộc chiến giữa ICD với Richoi, giữa Thành Draw với Typh 16. Những bản “diss” như thế này gợi nhắc thời kỳ “cuộc chiến rap” cách đây khoảng 15-16 năm, khi mà các bản ghi âm đã thổi bùng ngọn lửa đối địch và từng dẫn tới những đổ máu có thật ngoài đời sống giữa rapper nhóm này với rapper nhóm khác, giữa rapper địa phương này với rapper địa phương khác.

Ở thế giới dòng chảy ngầm (underground), xu hướng chung là các rapper tự do thể hiện một cách thái quá và bất chấp. Điều này có thể chấp nhận được vì khi ấy, âm nhạc của họ thuộc về thiểu số, không đại diện cho diện mạo văn hóa đại chúng và tầm mức ảnh hưởng tới xã hội không lớn. Nhưng, khi đã bước ra thế giới của âm nhạc chủ lưu, được vinh danh là những nghệ sĩ và có lượng khán giả đủ lớn để tạo ảnh hưởng, việc kiểm duyệt nội dung trước khi cho ra mắt là rất cần thiết. Không thể chỉ vin vào một quan điểm yếu ớt là “văn hóa hip hop nó là như thế” để bảo vệ cho cách làm nhiều khi là kém văn hóa này.

Xã hội Âu - Mỹ và xã hội Á Đông khác nhau rất xa, đặc biệt là trong hành vi. Tiếp nhận văn hóa hip hop nhưng cũng cần phải có những sàng lọc để phù hợp với văn hóa Việt Nam bởi khán giả chủ đạo của rapper Việt là người Việt Nam. Việc công khai, thản nhiên tung ra những bản rap mà không có bất kỳ mục đích nào khác ngoài chửi bới, thóa mạ nhau cho thấy đang có một sự sao chép méo mó của rapper Việt cũng như hệ lụy rất lớn đối với người nghe giới trẻ, những người dễ bị ảnh hưởng của thần tượng nhất.

Và, nhất thiết, các nhà sản xuất chương trình cũng nên cân nhắc lựa chọn rapper nào có thể đủ tiêu chuẩn văn hóa để tham gia các chương trình lớn, có sức phủ sóng rộng của mình. Tôn vinh một làn sóng âm nhạc mới là đúng, nhưng cần phải là những tác giả có những tác phẩm mang lại sự tích cực cho xã hội chứ không phải những “thánh chửi” đội lốt tấm áo mỹ miều mang tên “nghệ sĩ”.

Văn Đoàn

Các tin khác

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Khi trẻ em đang nhìn về phía chúng ta

Trong lễ tốt nghiệp chương trình thạc sĩ ngành Quản trị - Phân tích định lượng, Đại học Duke, chàng trai Nguyễn Huỳnh Nhật Tiến (TP. Hồ Chí Minh) đã được chọn đại diện phát biểu.

Hai vạch nhân phẩm

Hai vạch nhân phẩm

Mỗi thời đại đều có nghi lễ chứng minh sự trong sạch của mình. Có thời người ta kê khai lý lịch, có thời là thú tội trước đám đông. Showbiz Việt Nam năm 2026 chọn phương thức khác: nước tiểu.

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Kiên quyết loại bỏ những hành vi phi pháp trong hoạt động văn hóa

Ngay sau khi triển khai thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan chức năng đã tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý vi phạm và tội phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ.

Cái gốc vẫn từ con người

Cái gốc vẫn từ con người

Việc khởi tố các cá nhân, đơn vị vi phạm bản quyền mới đây đã thực sự tạo ra địa chấn trong làng giải trí. Những sai lầm của họ có thể có tính chất hệ thống hoặc cũng có thể do chưa hiểu biết tường tận về Luật Sở hữu trí tuệ. Nhưng, dù gì đi nữa, đó cũng là bài học đắt giá không chỉ đối với những cá nhân ấy mà còn đối với tất cả những ai đang hoạt động trong ngành sáng tạo ở Việt Nam.

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Không chỉ nhà đầu tư hay doanh nhân trong các lĩnh vực xuất bản, điện ảnh, âm nhạc, chương trình truyền hình... mà văn nghệ sĩ hẳn cũng sẽ phấn khởi trước việc cả nước ra quân thực hiện cao điểm ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tại Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026.

Thành nhân không hề dễ dàng

Thành nhân không hề dễ dàng

“Harmony (hòa âm) là nền móng của âm nhạc Homophonic (kết cấu âm nhạc đồng âm) và hơn thế nữa. Kiến thức môn học này gần như là quá lớn để quãng đời của những sinh viên chăm chỉ và có năng khiếu bẩm sinh có thể học hết. Lịch sử hòa âm trải dài từ tiền cổ điển, cổ điển, lãng mạn, hiện đại, jazz, rock... cho tới nay mai vẫn còn liên tục phát triển. Ảnh chụp từ buổi học mà 100% người tới lớp là những bạn xin vào dự thính”.

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Văn hóa Việt Nam, tầm nhìn phát triển

Tháng 5, tháng của những sự kiện lịch sử trọng đại, đó cũng là dấu mốc quan trọng để chúng ta ứng chiếu quá khứ với thực tại để thấy được bước tiến cũng như tầm nhìn và cơ hội phát triển của đất nước. Cảm quan của từng cá nhân trước thời đại sẽ nói lên nhận thức chính trị và nền tảng văn hóa đó.

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Từ lao động số tạo nên nét đẹp văn hóa số

Ngày Quốc tế Lao động 1/5 là dịp tôn vinh người lao động với những đóng góp xây dựng cộng đồng, quốc gia và thế giới. Đây cũng là dịp để suy ngẫm sâu sắc hơn về những thay đổi của lao động trong bối cảnh mới.

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Một góc nhìn khác về bạo lực học đường

Vụ việc một nam sinh trung học cơ sở ở Ninh Bình bị bạn học đánh hội đồng gần đây tiếp tục đặt ra một câu hỏi lớn cho phụ huynh và những người làm giáo dục: “Chúng ta cần phải làm gì?”. Và, lại như những vụ việc tương tự đã diễn ra, luôn là những đáp án quen thuộc được nhắc đến, từ chuyện phải chế tài thật nặng cho tới những đề xuất về vai trò của ngành giáo dục...

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Văn hóa, nghệ thuật có thêm nhiều cơ hội

Dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm nay, giới sản xuất, biên tập kênh chương trình nước ngoài trên dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền hoặc sản xuất kênh chương trình chuyên quảng cáo, cung cấp dịch vụ mạng xã hội... đón nhận tin vui từ việc Chính phủ cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL).

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.