Quyết liệt chống hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ từ cửa khẩu đến thị trường nội địa

Ngăn chặn từ cửa khẩu

Ngay từ đầu năm 2026, Bộ Tài chính và Cục Hải quan đã sớm ban hành chỉ đạo tăng cường đấu tranh, kiểm soát hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, thể hiện quyết tâm siết chặt “hàng rào” bảo vệ thị trường và người tiêu dùng.

Đặc biệt, ngay sau Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Cục Hải quan tiếp tục phát đi Công văn khẩn số 15923/CHQ-ĐTCBL yêu cầu toàn ngành triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Theo đó, lực lượng kiểm soát hải quan được chỉ đạo bám sát địa bàn, tăng cường thu thập thông tin, kiểm tra, giám sát và đấu tranh chuyên sâu đối với các tuyến vận chuyển, mặt hàng và doanh nghiệp trọng điểm có nguy cơ cao.

Không chỉ tập trung ngăn chặn buôn lậu, lực lượng hải quan còn đẩy mạnh đấu tranh với các hành vi sản xuất, vận chuyển hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận xuất xứ… nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các đường dây vi phạm ngay từ cửa khẩu đến thị trường nội địa.

Nhiều vụ việc quy mô lớn liên tiếp bị phát hiện cho thấy các đối tượng buôn lậu, vận chuyển hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ đang sử dụng thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp nhằm qua mặt lực lượng chức năng.

Ngay trong ngày đầu ra quân (7/5), lực lượng chức năng đã phát hiện gần 15.000 sản phẩm mỹ phẩm và thời trang thuộc 2 lô hàng quá cảnh có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Cụ thể, Đội Kiểm soát chống buôn lậu khu vực phía Bắc (Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan) phối hợp Hải quan cửa khẩu Hữu Nghị (Chi cục Hải quan khu vực VI) kiểm tra các lô hàng nghi vấn khai báo không rõ ràng, qua đó phát hiện hơn 10.500 sản phẩm mỹ phẩm có dấu hiệu vi phạm các thương hiệu Hàn Quốc như Jula’s Herb, Medicube, Eucerin, L’Oreal, cùng 1.200 túi xách giả nhãn hiệu The North Face.

Bên cạnh đó, lực lượng hải quan cũng phát hiện 4.350 sản phẩm thời trang nghi giả mạo các thương hiệu nổi tiếng như Louis Vuitton, Hermes, Nike và Charles & Keith, gồm thắt lưng, giày và túi xách.

Đáng chú ý, chủ hàng khai báo hải quan rất chung chung, nhiều loại hàng gia dụng nhưng được trà trộn với hàng có dấu hiệu vi phạm sở hữu trí tuệ để vận chuyển sang nước thứ ba tiêu thụ.

Trước đó, Chi cục Hải quan khu vực VI cũng đã phát hiện, bắt giữ 7 vụ vận chuyển hàng vi phạm với phương thức, thủ đoạn tương tự. Các vụ việc cho thấy tình trạng lợi dụng loại hình hàng quá cảnh, khai báo không rõ ràng để che giấu hàng hóa vi phạm đang diễn biến phức tạp, đòi hỏi công tác kiểm tra, kiểm soát phải được siết chặt hơn nữa.

Ông Lê Minh Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VI cho biết, đơn vị đã tăng cường phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tại khu vực cửa khẩu, tuyến biên giới nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống buôn lậu và hàng giả.

“Chúng tôi thường xuyên trao đổi thông tin, phối hợp với lực lượng Biên phòng và các đơn vị liên quan, đồng thời khai thác hiệu quả các trang thiết bị kỹ thuật phục vụ công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm”, ông Đức nhấn mạnh.

Theo Đại tá Lều Văn Tiến, Phó Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn, các lực lượng chức năng trên địa bàn đã duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên trao đổi, cập nhật và kịp thời thông báo cho nhau về phương thức, thủ đoạn hoạt động của các loại tội phạm qua khu vực cửa khẩu, biên giới.

“Đặc biệt, đối với các hành vi buôn lậu, vận chuyển hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, các lực lượng đã chủ động chia sẻ thông tin, phối hợp kiểm tra, kiểm soát nhằm phát hiện sớm và xử lý kịp thời ngay từ khu vực biên giới, cửa khẩu”, Đại tá Lều Văn Tiến nhấn mạnh.

Không chỉ tại khu vực biên giới, phía sau tuyến cửa khẩu, lực lượng Công an và Quản lý thị trường cũng tăng cường phối hợp, bám sát địa bàn để đấu tranh quyết liệt với các hành vi buôn bán hàng giả, hàng cấm và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, không để hình thành các điểm nóng, tụ điểm kinh doanh quy mô lớn.

Ông Hứa Chí Tùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn cho biết, các đối tượng vi phạm thường bày bán hàng hóa lén lút, trà trộn với hàng do Việt Nam sản xuất có đầy đủ hóa đơn, chứng từ nhằm che giấu vi phạm và gây khó khăn cho công tác kiểm tra.

“Khi phát hiện các hành vi vi phạm, lực lượng Quản lý thị trường kiên quyết xử lý nghiêm minh theo quy định, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát để kịp thời ngăn chặn hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ lưu thông trên thị trường”, ông Tùng nhấn mạnh.

Tại Hà Nội, chỉ trong hai ngày 7-8/5, Đoàn kiểm tra thuộc Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Cục TTTN) đã liên tiếp kiểm tra, phát hiện nhiều cơ sở kinh doanh bày bán hàng thời trang có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng.

Cụ thể, tại cửa hàng PHAM LUXU trên phố Tây Sơn, lực lượng chức năng phát hiện 140 sản phẩm quần áo, giày dép, túi xách, ví da, thắt lưng mang nhãn hiệu Burberry và Gucci không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, với tổng giá trị gần 100 triệu đồng.

Tiếp đó, tại hộ kinh doanh trên phố Nhổn, đoàn kiểm tra tiếp tục thu giữ 464 sản phẩm thời trang mang dấu hiệu giả mạo nhiều thương hiệu lớn như Nike, Adidas, Gucci, Louis Vuitton, Dior, Hermes… Tổng giá trị lô hàng theo giá niêm yết hơn 148 triệu đồng. Chủ cơ sở không xuất trình được hóa đơn, chứng từ liên quan.

Theo đại diện đoàn kiểm tra, hành vi kinh doanh hàng giả, hàng nhái không chỉ xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp chân chính mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với người tiêu dùng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư, kinh doanh.

“Trong thời gian tới, Cục TTTN sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Công an, Hải quan và chính quyền địa phương để tăng cường kiểm tra, kiểm soát trên cả thị trường truyền thống và môi trường thương mại điện tử, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm với tinh thần ‘không có vùng cấm, không có ngoại lệ’”, đại diện đoàn kiểm tra nhấn mạnh.

Siết chặt kiểm tra, kiểm soát hàng hoá xuất nhập khẩu

Ông Đặng Thanh Dũng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan) cho biết, 4 tháng đầu năm 2026 (kỳ từ 15/12/2025 đến 14/4/2026), toàn ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 7.029 vụ, tổng trị giá hàng hoá vi phạm ước tính 6.486,8 tỷ đồng; cơ quan Hải quan đã khởi tố 4 vụ và chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 43 vụ.

Đối với công tác kiểm soát biên giới, kiểm soát hàng hoá xuất nhập khẩu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, trong 4 tháng đầu năm, cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ 35 vụ việc vi phạm sở hữu trí tuệ, trị giá hàng hoá vi phạm trên 12 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã phối hợp với các lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra, khám xét 12/35 vụ việc.

Theo ông Dũng, lực lượng Hải quan đã bắt giữ, xử lý rất nhiều vụ việc liên quan đến việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng giả và có những vụ việc đã được khởi tố. Thủ đoạn cơ bản nổi bật nhất là chia nhỏ lô hàng, chia tách vận đơn, thậm chí có những loại hàng hóa có thể chia tách từng bộ phận một. Lĩnh vực hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ tiếp tục là một vấn đề cần quan tâm, cần được quản lý chặt để đáp ứng việc quản lý đối với hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ.

Trong thời gian tới, lực lượng Hải quan xác định công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là nhiệm vụ trọng tâm, lực lượng kiểm soát hải quan đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ; tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động xuất nhập khẩu trên tất cả các tuyến, địa bàn. 

Trong đó, cơ quan Hải quan đã tập trung kiểm soát, đấu tranh chống chuyển tải bất hợp pháp, gian lận xuất xứ, vi phạm sở hữu trí tuệ đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh; đồng thời đẩy mạnh các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới các mặt hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và cộng đồng.

Trong đó, đồng loạt siết chặt kiểm tra tại các địa bàn trọng điểm như cảng biển ở Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh và các tuyến hàng không qua sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất.

Theo ông Dũng, các lực lượng tập trung đấu tranh mạnh với những mặt hàng có giá trị cao, tiềm ẩn nguy cơ lớn về buôn lậu, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cơ quan Hải quan triển khai đấu tranh quyết liệt với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Theo Ban Chỉ đạo (BCĐ) chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả quốc gia, chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng đã bắt giữ và xử lý 3.000 vụ hàng giả và vi phạm quyền SHTT, tăng tới 167,14% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả phản ánh sự cam go của cuộc chiến này bởi áp lực không chỉ đến từ trong nước, mà còn từ các đánh giá khắt khe của quốc tế.

Tại Hà Nội, các lực lượng chức năng trong BCĐ chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả Thành phố đã kiểm tra, bắt giữ 7.824 vụ; xử lý 7.694 vụ vi phạm; khởi tổ 124 vụ với 169 đối tượng; thu nộp ngân sách nhà nước trên 1.349,3 tỷ đồng.

Ông Trần Đức Đông, Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả cho biết, hàng hóa vi phạm sở hữu trí tuệ hiện xuất hiện ở nhiều lĩnh vực như mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng, điện tử, thời trang và hàng gia dụng.

Các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, không chỉ làm giả kiểu dáng mà còn xâm phạm nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp và gian lận chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, các đối tượng đang lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội và dịch vụ chuyển phát để quảng cáo, phân phối hàng giả, gây nhiều khó khăn cho công tác kiểm tra, xử lý do giao dịch phân tán và dễ ẩn danh.

Theo Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, thời gian tới các lực lượng sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường phối hợp và triển khai quyết liệt các giải pháp đấu tranh với hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Theo ông Trần Đức Đông, các lực lượng sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu và nâng cao hiệu quả các đường dây nóng để kịp thời phát hiện vi phạm. Song song đó là tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tham gia tố giác tội phạm.

Đặc biệt, công tác phối hợp liên ngành sẽ tiếp tục được siết chặt, tập trung tháo gỡ những vướng mắc về lưu giữ, giám định tang vật nhằm rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao hiệu quả đấu tranh với tội phạm sở hữu trí tuệ.