Poster Cinema

Trong nghệ thuật thiết kế đồ họa quảng cáo điện ảnh, mỗi poster cinéma thực sự là một bức tranh nghệ thuật. Thời kỳ trước năm 1954, để quảng cáo cho phim sắp chiếu, ngoài những đoạn annonce (quảng cáo) phim chiếu trước khi vào phim chính, các rạp chiếu bóng ở Hà Nội đều có poster như các phim Kingkong, Rashomon, Đồng lương khủng khiếp (Le Salaire de la peur), Hát dưới mưa (Singin' in the rain), Cuốn theo chiều gió (Gone with the wind)... rất nghệ thuật...

Sang thời bao cấp (trước năm 1975), tiền làm phim được bao cấp từ A-Z riêng kinh phí quảng cáo cho phim thì không có, điều  này rất vô lý so với thế giới, vì vậy ngành đồ họa quảng cáo phim Việt Nam không phát triển.

Làm xong phim, người ta chỉ chăm chăm lo khâu duyệt, nếu được lãnh đạo OK, phim giao cho phát hành coi như hết nhiệm vụ, không quan tâm tới chuyện phim phát hành ra sao, có bán được hay không vì mọi chi phí đã có tiền Nhà nước. Những đứa con tinh thần cứ thế tự trôi nổi mặc cho phát hành lo liệu.

Tôi còn nhớ như in trước lúc lên đường dự Lễ Kỷ niệm 30 năm ngành tư liệu phim Algérie vào năm 1984, "Mối tình đầu" là bộ phim được chọn, ngoài mấy chục hộp phim mang theo để chiếu, đoàn điện ảnh Việt Nam không hề có poster phim. Phát hành phim tức tốc làm ngay poster phim "Mối tình đầu" (The first love) chỉ sắp xếp các hình ảnh của Ba Duy, Diễm Hương, cố vấn Mỹ cho kín poster, dẫu sao đây cũng là poster phim đầu tiên của Việt Nam được sáng tạo có tính cách nghệ thuật nhất.

Poster phim Việt Nam thời bao cấp đều là bức tranh giới thiệu đầy đủ từ vai chính đến vai phụ. Họ quên mất rằng poster phim là sản phẩm nghệ thuật quan trọng của ngành đồ họa quảng cáo. Một poster phim phải bố cục chặt chẽ, chủ đề phim phải được thể hiện sắc nét, ý đồ đạo diễn phải được nhấn mạnh qua bàn tay tài năng của họa sĩ đồ họa. Chẳng thế mà đạo diễn người Mỹ Stanley Kubrick đã nhấn mạnh: "Nghệ thuật poster phim là rút gọn thành một hình những gì đạo diễn đã thực hiện với 350.000 hình".

Năm 1992, khi đi dự Liên hoan phim 3 lục địa ở Nantes (Pháp), tôi không sao quên được tấm poster để trước rạp có in hình cây đèn thần vàng chóe đang phun khói thành hàng chữ "14e Festival des 3 continents". Chúng ta đều biết mỗi lần xát tay vào cây đèn thần, thần đèn hiện lên và mọi điều ước sẽ được đáp ứng. Phải chăng kỳ liên hoan này sẽ mang tới nhiều điều kỳ diệu trong sáng tạo nghệ thuật.

Để làm poster phim “Mối tình đầu” ở Đức làm khác. Một tờ "One hundred dollars" được phóng to phủ kín poster, hai dòng chữ "Die ester liebe" (Mối tình đầu) màu đỏ và đen được gạch chéo, việc bán mình cho cố vấn Mỹ của Diễm Hương là sai lầm? Dẫn đến bi kịch mối tình đầu của Ba Duy.

Một chân dung của "Em bé Hà Nội" được in đậm chính giữa poster, hai bàn tay của sĩ quan tên lửa bảo vệ em bé, trước mặt là bông hoa hồng, phía trên là dòng chữ "Das Mdchen aus Hanoi" (Em bé Hà Nội). Bố cục thật chặt chẽ đủ nói hộ đạo diễn cả bầu trời Hà Nội bảo vệ em bé mỗi lần giặc Mỹ đến gây tội ác.

Năm 1980, tôi lại may mắn mang phim đi chiếu Tuần lễ phim Việt Nam ở CHDC Đức. Họ giúp ta làm lại poster, lá cờ đỏ sao vàng được phóng to xung quanh là hình những răng cưa phim, bên trên in đậm chữ "Tage des Films der Sozialistischen Republic Viet Nam". Kỳ lạ thay, tấm poster rất phim đã hiện lên thật giản dị, trang trọng quảng bá Tuần lễ phim Việt Nam ở Đức.

Suốt thời gian ở Đức, mọi poster phim từ “Mối tình đầu”, “Em bé Hà Nội”, “Không nơi ẩn nấp” họ đều giúp ta làm lại khiến chất điện ảnh được nâng cao, rất đẹp, rất "cinéma", khác xa các poster Việt Nam rất ấu trĩ và sơ sài.

Thời bao cấp có hai poster phim Việt Nam được coi là chất lượng nhất: "Đường về quê mẹ" (Bông sen Vàng - 1973) của họa sĩ Phạm Quang Vịnh, và "Không nơi ẩn nấp" của họa sĩ Mai Long.

Trên nền màu đỏ, hàng chùm bom B-52 đen ngòm trút xuống, phía dưới là chiến sĩ công binh Dư cầm máy bộ đàm gào lên "bán rồi, mua rồi" với nụ cười rạng rỡ. Bom càng rơi công binh càng sướng vì trận địa giả đã dụ được bom đạn địch trút xuống, nhấn được vẻ lạc quan cách mạng của bộ đội Việt Nam anh hùng. Họa sĩ Mai Long lại khắc họa bóng dáng biệt kích lúc ẩn lúc hiện trong rừng. Trước mặt là chú bé chăn trâu thổi sáo, một tín hiệu rất đặc trưng của chiến tranh du kích Việt Nam, tiếng sáo vang xa báo hiệu có giặc tới.

Poster phim “Điện Biên Phủ” của đạo diễn Pierre Schoendoerffer rất cổ điển. Đặc trưng trận Điện Biên Phủ là Pháp sử dụng hàng đoàn máy bay Dakota tiếp viện đạn dược, vũ khí và những sư đoàn tinh nhuệ cho tướng De Castrie. Vì vậy poster phim in hình chiếc máy bay Dakota đen ngòm, lũ lượt sĩ quan xếp hàng lên máy bay ra trận, phía dưới là hàng chữ Điện Biên Phủ màu trắng.

Năm 1997, trong lúc thực tập đạo diễn ở Pháp (Studio cirnéa - Formation) tôi may mắn lại có dịp tham quan Viện bảo tàng Pháp trưng bày các poster phim nổi tiếng thế giới. Tôi như đắm chìm vào thế giới nghệ thuật thứ bảy muôn màu kỳ diệu.

Ấn tượng nhất với tôi là poster phim "37 độ 2 le matin", được "L'internaut" - tạp chí điện tử có lượng truy cập lớn nhất nước Pháp chọn poster phim đẹp nhất của nghệ thuật thứ bảy. Phim do đạo diễn Jean Jacque Beinex chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Philippe Djian, công chiếu năm 1986. Poster phim thể hiện gương mặt đăm chiêu của nữ diễn viên chính Beatrice Dalle trên bầu trời rạng đông của một vùng đất xa lạ. Poster đã nhận giải Cezar 1987 dành cho poster xuất sắc nhất. Ngoài ra còn lọt vào top 10 bích chương các phim “Manhattan”, “Apocalypse now”, “Hồi ký của một Geisha”, “Trân Châu Cảng”, “Grand Bleu”, “Star Wars”, “Dirty dancing”, “Pulp fiction và Trainspotting”.

Sự say mê nghiên cứu các poster điện ảnh thế giới càng làm cho tôi đắm chìm sâu hơn nữa vào "thế giới nghệ thuật thứ bảy muôn màu kỳ diệu"

T.A.

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.