Phòng ngừa ung thư, đột quỵ từ công nghệ giải mã gen

Theo Globocan (Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế), tại Việt Nam, căn bệnh ung thư đã gây ra 120 nghìn ca tử vong mỗi năm, trong đó hơn 40% số ca tử vong liên quan đến bệnh này có thể phòng ngừa bằng cách giảm với các yếu tố nguy cơ.

Thiếu ý thức chủ động phòng ngừa, khám sức khoẻ định kỳ để sàng lọc, phát hiện sớm bệnh là một trong những yếu tố tạo nên gánh nặng bệnh tật, giảm hiệu quả điều trị, đồng thời tăng tỷ lệ chi tiêu từ tiền túi cho chăm sóc sức khoẻ của người dân Việt Nam. 

Giải mã gen là một trong những phương pháp hiệu quả để hỗ trợ sàng lọc, phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm hiện nay, trong đó có ung thư và đột quỵ.

Tuy nhiên, tại Chương trình toạ đàm Y tế sức khoẻ về gen và chống lão hoá do Bệnh viện Bắc Hà tổ chức ngày 26/9, các chuyên gia y tế cho biết, thay vì phòng bệnh và các yếu tố nguy cơ gây bệnh từ sớm, đa phần người dân Việt Nam lại có xu hướng mắc bệnh hoặc có dấu hiệu lâm sàng rõ ràng rồi mới đi khám, điều trị.

Phòng ngừa ung thư, đột quỵ từ công nghệ giải mã gene -0
Ông Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học và Công nghệ (Bộ Y tế) trao đổi tại tọa đàm.

Phát biểu tại chương trình, TS Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) cho biết, chiến lược phát triển khoa học công nghệ của ngành y tế Việt Nam từ nay đến năm 2030 là những vấn đề liên quan phát triển về y học cá thể, trong đó có công nghệ về gene.

Ông Quang khẳng định với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực khoa học – công nghệ y tế, Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo luôn khuyến khích và tạo mọi điều kiện tốt nhất để các đơn vị đầu mối hợp tác tại Việt Nam phối hợp, hợp tác triển khai nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ ở Việt Nam.  

Hiện một số cơ sở y tế tại tại Việt Nam đã bước đầu triển khai khám sức khỏe tiền hôn nhân, sàng lọc trước sinh. Phương pháp giải mã gen sẽ giúp các cặp đôi phát hiện nguy cơ sinh con mắc bệnh di truyền khi cả hai đều mang gen lặn, từ đó ngăn ngừa các hệ lụy không mong muốn như các bệnh down, tự kỷ hay máu trắng, rối loạn lưỡng cực,....

Tại toạ đàm, GS.TS Shigeo Hori, Chủ tịch Hiệp hội chống lão hóa Nhật Bản cho biết, trước đây, căn bệnh ung thư dạ dày chiếm tỷ lệ cao nhất tại Nhật Bản. Hiện nay, bệnh ung thư tiền liệt tuyến và ung thư vú lại đứng hàng đầu. Giải mã gen giúp người dân phòng tránh được căn bệnh này.

Theo GS.TS Shigeo Horie, ung thư, tim mạch và đột quỵ có tác động lớn đến cuộc sống, trong đó yếu tố nguy cơ chính của những bệnh này là tuổi tác. Hầu hết bệnh nhân thường phát bệnh sau 50 tuổi và nguy cơ mắc bệnh gia tăng nhanh chóng theo sự lão hoá. Tuỳ vào mã gen mà con người mắc phải những bệnh khác nhau.

Đột quỵ nằm trong nhóm các bệnh lý gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam. Nghiên cứu chỉ ra có 32 loại gen liên quan căn bệnh này. Theo GS Shigeo Horie, những người có nguy cơ cao bị đột quỵ, nếu không chú ý đến việc thay đổi lối sống sẽ đối diện với khả năng bị bệnh gấp 3 lần người bình thường. Do đó, kết quả giải mã gen sẽ xác định chính xác tuổi thọ sinh học, từ đó có thể dự đoán bệnh trong tương lai, giảm rủi ro khi mắc bệnh.

GS Shigeo Hori cùng nhóm nghiên cứu đã giải mã được 3,2 tỷ tế bào gen giúp con người hiểu rõ những ẩn số về tình trạng, thể chất, dinh dưỡng và những yếu tố di truyền. Đây là cơ sở để có thể tiên liệu và lên kế hoạch chăm sóc sức khỏe đúng hướng, cũng như phòng ngừa bệnh ung thư, đột quỵ… với chi phí và thời gian tối giản. 

Phòng ngừa ung thư, đột quỵ từ công nghệ giải mã gene -0
Các chuyên gia hàng đầu về giải mã gen chia sẻ tại tọa đàm.

3,2 tỷ tế bào gen được giải mã cùng các liệu pháp hiệu quả sau giải mã, giúp xác định chính xác tuổi thọ sinh học; phân tích chuyên sâu, phát hiện sớm các gene lỗi, các nguy cơ bệnh hiểm nghèo, bệnh mãn tính, bệnh di truyền lặn và bệnh hiếm, bệnh Alzheime, đột quỵ, béo phì, xơ vữa động mạch, tim mạch, tiểu đường và hầu hết các loại ung thư như: ung thư đại tràng, ung thư thận, ung thư tiền liệt tuyến,... (chỉ trừ 3 loại ung thư dạ dày, ung thư tuyến giáp, ung thư gan).

Phương thức kết hợp giải mã ký tự gen và liệu pháp sau giải mã được cho là đáp ứng đa dạng nhu cầu của người dùng, từ trẻ sơ sinh, trẻ ở độ tuổi đến trường, người trưởng thành, người lớn tuổi… Phương thức này được thực hiện bằng cách lấy DNA từ mẫu nước bọt hoặc mẫu máu, có kết quả sau khoảng 2-3 tháng.

Theo các chuyên gia, kết quả giải mã gen chỉ rõ với tình trạng hiện tại, khoảng thời gian nào sẽ mắc các bệnh đã được nhìn thấy trước từ gen, cũng như tiến triển của bệnh lý trong tương lai. Từ đó đưa ra tư vấn chuyên sâu, giúp người bệnh chủ động xây dựng kế hoạch chăm sóc sức khỏe cho bản thân thông qua tập luyện, ăn uống, bổ sung “tố chất” theo đúng cơ địa để phòng ngừa ung thư, giảm thiểu nguy cơ tai biến và các bệnh lý mãn tính…

Trần Hằng

Các tin khác

Người Việt đang ăn muối cao gấp 2 lần so với khuyến cáo

Người Việt đang ăn muối cao gấp 2 lần so với khuyến cáo

Theo Bộ Y tế, tỷ lệ người trưởng thành tăng huyết áp tại Việt Nam là 26,2%, trong đó, số người được phát hiện và kiểm soát huyết áp còn thấp. Ăn nhiều muối làm tăng huyết áp, qua đó làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đặc biệt là nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng

Quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng

Theo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), từ sản xuất, chế biến, lưu thông đến khi có mặt trên bàn ăn, thực phẩm phải trải qua một chuỗi cung ứng với nhiều công đoạn. Chỉ một “mắt xích” không được kiểm soát tốt, nguy cơ mất an toàn có thể phát sinh và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

Xử phạt nhiều trường hợp vi phạm hoạt động khám, chữa bệnh

Xử phạt nhiều trường hợp vi phạm hoạt động khám, chữa bệnh

Chiều 30/10, Phòng Kiểm tra - Pháp chế, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã công bố các quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các cơ sở khám, chữa bệnh, phòng khám và cá nhân trên địa bàn do vi phạm nghiêm trọng quy định trong hoạt động y tế, quảng cáo sai sự thật.

Giải pháp nào để trẻ em không đơn độc khi cần giúp đỡ?

Giải pháp nào để trẻ em không đơn độc khi cần giúp đỡ?

Từ năm 2019 đến nay, Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em 111 đã tiếp nhận gần 6 triệu cuộc gọi, ghi nhận hơn 11.000 trường hợp trẻ bị bạo lực, xâm hại cần can thiệp, trong đó có 4.901 trường hợp bạo lực trẻ em và 2.635 trường hợp xâm hại tình dục trẻ em.

Tuần lễ Y tế Việt Nam - Thụy Điển 2026

Tuần lễ Y tế Việt Nam - Thụy Điển 2026

Từ những bệnh viện đã trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ người dân Việt Nam đến các lĩnh vực mới như nghiên cứu y học và y tế số, quan hệ hợp tác y tế giữa Việt Nam và Thụy Điển đã không ngừng phát triển trong suốt năm thập kỷ qua.

Cấm hành vi lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi khi còn sống

Cấm hành vi lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi khi còn sống

Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức khẳng định, pháp luật Việt Nam luôn bảo vệ trẻ em một cách tối đa. Do đó, chỉ được phép lấy mô tái sinh của trẻ khi Hội đồng khoa học bệnh viện đánh giá và xác nhận bằng văn bản rằng, việc lấy mô không ảnh hưởng đến sức khỏe trước mắt và lâu dài của trẻ.

Các đại biểu tham dự toạ đàm.

Kiến nghị tăng mạnh diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá

Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y tế Công cộng đề xuất tăng diện tích cảnh báo sức khỏe lên ít nhất 85%, sử dụng hình ảnh lớn hơn và in số tổng đài tư vấn cai thuốc lá miễn phí trực tiếp trên bao bì thuốc lá để người hút dễ nhận biết và tiếp cận hỗ trợ khi có nhu cầu bỏ thuốc.

Kỳ 1: Nỗi lo sau cánh cửa bệnh viện

Kỳ 1: Nỗi lo sau cánh cửa bệnh viện

Từ sáng sớm, trên những hàng ghế ở Bệnh viện Ung Bướu TP Hồ Chí Minh đã kín chỗ, nhiều người phải ngồi dưới đất. Sau những gương mặt mệt mỏi là cuộc chiến không chỉ với bệnh tật mà còn với tiền bạc và nỗi sợ mất đi cơ hội sống.

Thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao, nâng tầm dược liệu Tây Nguyên

Thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao, nâng tầm dược liệu Tây Nguyên

Ngày 23/10, tại phường Pleiku (Gia Lai), Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai và Hội đồng Phát triển Nông nghiệp và Dược liệu Quốc gia tổ chức diễn đàn thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao và dược liệu khu vực Tây Nguyên.

Đại diện Bệnh viện Đa khoa Phương Đông và Tập đoàn Y tế Fosun Health Thượng Hải thực hiện ký kết hợp tác nhằm mang đến cơ hội mới cho bệnh nhân ung thư tại Việt Nam.

Bệnh viện Phương Đông tổ chức thành công Diễn đàn Quốc tế về Ung thư và Y học hạt nhân

Ngày 17/10, Diễn đàn Khoa học & Hợp tác Quốc tế trong Ung thư và Y học hạt nhân đã diễn ra tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông với sự tham dự của hàng trăm chuyên gia, bác sĩ trong nước và quốc tế, nhằm cập nhật những tiến bộ mới trong chẩn đoán và điều trị ung thư, hướng tới chiến lược điều trị chính xác, cá thể hóa cho người bệnh.

Vĩnh Long tăng tốc về đích chiến dịch chăm sóc sức khỏe toàn dân

Vĩnh Long tăng tốc về đích chiến dịch chăm sóc sức khỏe toàn dân

Vĩnh Long đã khám sức khỏe cho hơn 2,6 triệu người, đạt 77,87% kế hoạch. Ngành Y tế đang tăng cường nhân lực, tổ chức khám lưu động, đẩy nhanh tiến độ chiến dịch 90 ngày đêm, phấn đấu đến cuối năm 2026, không người dân nào bị bỏ sót trong chăm sóc sức khỏe ban đầu.