Các chuyên gia về phòng chống ma túy dự báo trong năm 2012, tình hình ma túy và tội phạm ma túy sẽ tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường. Do áp lực của tình trạng sản xuất, mua bán ma túy trên thế giới và các nước trong khu vực, đặc biệt là vùng “Tam giác vàng”, làm cho tình hình ma túy và tội phạm ma túy ở Việt Nam thêm phức tạp.
Nguồn ma túy vẫn chủ yếu thẩm lậu từ nước ngoài vào Việt Nam. Heroin và ma túy tổng hợp (MTTH) luôn là các loại ma túy được mua bán, sử dụng chủ yếu, trong đó tỷ lệ mua bán, sử dụng MTTH có sự tăng nhanh. Trên tuyến đường bộ nhất là khu vực biên giới Việt - Lào, Việt Nam - Campuchia, Việt - Trung và các tuyến Tây Bắc, Đông Bắc, Bắc miền Trung, Tây Nam, tội phạm ma túy có thể hoạt động mạnh với nhiều thủ đoạn hết sức tinh vi, xảo quyệt và manh động. Nhằm đối phó với các cơ quan chức năng, bọn tội phạm tìm cách cất giấu ma túy trong gỗ, trong các thùng sơn, đi trên phương tiện giao thông về Việt Nam tiêu thụ hoặc vận chuyển ra nước ngoài như một số vụ đã từng bị phát hiện trong thời gian qua.
Bên cạnh đó, tội phạm ma túy có xu hướng câu kết với tội phạm hình sự hình thành các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy qua biên giới Việt - Lào nhất là tại các địa bàn “nóng” từ lâu nay như huyện Mộc Châu (Sơn La), Tương Dương, Quế Phong (Nghệ An)… Với lợi nhuận cực lớn, bọn tội phạm sẵn sàng sử dụng vũ khí nóng và chống trả quyết liệt lực lượng chức năng khi bị phát hiện, bắt giữ. Tình trạng trồng và tái trồng cây có chứa chất ma túy vẫn diễn biến phức tạp.
Cụ thể là tình trạng tái trồng cây thuốc phiện ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới thuộc các tỉnh vùng núi phía Tây Bắc và Bắc miền Trung như Nghệ An, Lai Châu, Sơn La, Điện Biên, Lào Cai, Hà Giang… và tình trạng trồng cần sa xen lẫn các loại cây trồng khác tại các tỉnh Tây Nguyên và Đông Nam Bộ có chiều hướng gia tăng.
Theo Cục CSĐT tội phạm về ma túy - Bộ Công an, do tác động của tình hình ma túy và hoạt động ma túy tại khu vực “Tam giác vàng”, hoạt động ma túy có tính chất siêu lợi nhuận trong khi đời sống nhân dân nhất là đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn nên dễ bị các đối tượng phạm tội ma túy lợi dụng để vận chuyển ma túy thuê. Phương thức thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy ngày càng tinh vi, xảo quyệt và manh động hơn, số người nghiện ma túy còn cao (gần 150.000 người nghiện có hồ sơ kiểm soát) dẫn đến nguồn “cầu” lớn, bên cạnh đó là công tác cai nghiện hiệu quả chưa cao.
Việc nắm tình hình, triển khai thực hiện các biện pháp nghiệp vụ còn chưa thật sự hiệu quả. Công tác phối hợp, trao đổi thông tin giữa các đơn vị, địa phương trên tuyến còn nhiều bất cập, chưa cởi mở, mối quan hệ phối hợp giữa các lực lượng chuyên trách phòng chống ma túy của Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Cảnh sát biển cũng như giữa các cơ quan chức năng của Việt Nam với các nước chưa thường xuyên, vẫn còn chạy theo vụ việc nên chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Cấp ủy Đảng, chính quyền ở nhiều địa phương chưa thường xuyên quan tâm chỉ đạo các ban ngành, đoàn thể phối hợp với lực lượng Công an tổ chức thực hiện các giải pháp phòng chống ma túy. Với những nguyên nhân khách quan và chủ quan trên, dự báo trong năm 2012, cuộc chiến phòng chống ma tuý sẽ tiếp tục nóng bỏng và quyết liệt