Phim “Rừng Nauy”: Những “cơn giông” tâm trạng và sự thái quá tình dục

Bằng cả chục triệu bản in, "Rừng Nauy" từng vượt khỏi biên giới xứ mặt trời mọc, đến với các quốc gia khác nhau. Thiên tiểu thuyết của Haruki Murakami sục sâu vào thế giới riêng của bộ phận lớp trẻ Nhật Bản đang đứng trước ngưỡng cửa cuộc đời, phơi lộ trạng thái sống - cả tâm hồn lẫn thể chất, của những chàng trai cô gái tuổi 20 đi tìm lẽ sống trong mộng mị và bế tắc.

Bế tắc và bất lực đã trở thành đường hầm cuốn hút các nhân vật mới lớn, nồng say và non nớt, chìm vào những cuộc tình đắm đuối, để rồi yêu thương cùng tuyệt vọng. Và khi tình dục đã biến thành biểu tượng của tình yêu thì xung đột nội tâm của các nhân vật trở nên gay cấn đến nỗi không thể nào tìm ra lối thoát, dẫn đến những cái tự chết vô nghĩa cùng nỗi đau khôn tả. Do bị tách ra khỏi tấm phông xã hội, không được soi chiếu bởi những sinh động của cuộc sống đa dạng, thân phận các nhân vật cùng lối sống của họ trở nên đơn độc, khác biệt.

Đó có lẽ là kết quả của khuynh hướng chỉ tập trung tỉa chọn và phóng đại những chi tiết có khả năng gây ấn tượng mạnh trong quan hệ yêu nhanh sống vội của các nhân vật. Yếu tố tình dục từ đó phổng lên, che khuất vẻ đẹp lặng thầm và linh thiêng vốn có của những mối tình đầu đời, trong lệ tục tình cảm cũng như tâm thức văn hóa của người Á Đông.

Trong cách diễn đạt mối quan hệ tình cảm của các nhân vật, ta nhận thấy tác giả tiểu thuyết có vẻ đã bị hút cuốn một chiều vào dòng cảm hứng chỉ muốn bóc xé, phơi bày trần trụi bộ mặt thực dụng trong thế giới tình cảm. Và trong lúc cặm cụi cày xới tận gốc nỗi cô đơn khốc liệt dẫn tới lối sống đơn độc, buông thả của các nhân vật, tác giả tiểu thuyết đã để lại đằng sau mình trách nhiệm dẫn dụ ý thức sống tích cực và trau dồi ý niệm thẩm mỹ có ích cho người đọc trẻ của một nhà văn.

Hiện thực trần trụi được phản ánh dung tục nơi tác phẩm, khó tránh khỏi cũng "gây mùi" dung tục nơi người đọc. Do vậy, giá trị đạo đức cũng như tác động mỹ cảm của tác phẩm cũng khó tránh khỏi sự tầm thường, từ đó gây ra không ít phản cảm ở nhiều tầng lớp người đọc khác. Hiện tượng này xảy ra ở khắp nơi, ngay cả ở chính quê hương của thiên tiểu thuyết.

Chuyển từ trang sách lên màn hình, Trần Anh Hùng phải công phu rất nhiều để chắt lọc hồn cốt cuốn truyện, đồng thời tạo ra khuôn khổ hợp lý đối với cảm quan nghe nhìn. Đạo diễn đã gỡ bỏ rất nhiều chi tiết rối rắm, thô thiển và một số đường dây miên man đi xa trong tiểu thuyết; tập trung nhận diện và khoét sâu vào đời riêng cùng mối quan hệ tình cảm, nỗi bi ai của ba nhân vật trung tâm: chàng trai Watanabe đa cảm, lãng tử và non dại; cô gái Naoko dịu dàng, nhạy cảm và yếu đuối, và cuối cùng là một tính cách ngược hẳn: cô gái Midori luôn hăm hở, hoạt bát, coi nhẹ sự đời.

Vấn đề cốt yếu nảy sinh từ các nhân vật bộ phim cũng là chủ đề nổi bật của tiểu thuyết, đó chính là tình dục và bi kịch tự kết liễu đời mình của các nhân vật trẻ.

Mặc dù đã công phu tỉa chọn chi tiết và tìm ra nguyên tắc thể hiện mới để lột tả bản chất của cái vòng luẩn quẩn giữa tình dục với nỗi tuyệt vọng, mổ xẻ hiện tượng tình dục vừa như là cứu cánh giải thoát bế tắc tình cảm, lại vừa như chính tình dục làm trầm trọng thêm nỗi bế tắc đó; đạo diễn đã gắng lý giải, nhưng dường như chưa đạt tới đích.

Trong phim, nàng Naoko tìm đến Watanabe là để  giải thoát cho chính mình sau cú tự vẫn của người yêu trước đó; còn nàng Reiko thì để tìm điểm tựa sau cái chết của Naoko. Watanabe có vẻ luôn rơi vào trạng thái tâm lý bất thường khi gần gũi bạn gái của mình. Để thể hiện sắc nét bóng dáng của tâm lý nương tựa qua hành động tình dục, cũng như bằng hành động tình dục biểu lộ tường tận trạng thái tâm lý ấy, là việc hết sức khó khăn, nếu không muốn sa vào dung tục.

Tác giả bộ phim có vẻ muốn sử dụng thủ pháp lạ hóa để vượt qua khó khăn này, tuy nhiên thực tế cũng đã không đạt được ý đồ đó. Thực tế là tác giả đã không thể thoát ra khỏi vòng kim cô của tiểu thuyết, vẫn bị ám ảnh và phải giữ lại các dấu tích tình dục quá đà; biểu lộ trong thực tế sự đồng tình với tác giả tiểu thuyết, rằng nỗi tuyệt vọng trong đơn độc tình cảm chỉ có thể tìm chốn cư ngụ ở nơi tình dục!

Được chế tác từ bàn tay chuyên nghiệp của một đạo diễn có uy tín quốc tế, bộ phim "Rừng Nauy" mang phong cách đặc trưng của riêng Trần Anh Hùng. Bằng tiết tấu nền khá căng gấp, các dãy hình ảnh ngắn tạo nên nhịp điệu sôi động, cuốn người xem vào trung tâm các tình huống và hành động kịch. Cứ ngay sau những cao trào dồn nén (bằng cả tốc độ hình ảnh lẫn tần suất âm thanh), đạo diễn lại nhẹ nhàng nới giãn ra, dẫn người xem vào những khoảng lặng thấm sâu, lướt mượt trên chuỗi dư âm bồng bềnh căng nặng nỗi niềm day dứt của các nhân vật.

"Rừng Nauy" không phải là bộ phim giải trí thuần chất. Nó đòi hỏi người xem chăm chú suy tư, dò đoán và tự xác định vấn đề được tác giả đặt ra.

Đạo diễn Trần Anh Hùng cùng 3 diễn viên chính trong phim “Rừng Nauy”.
Đạo diễn Trần Anh Hùng cùng 3 diễn viên chính trong phim “Rừng Nauy”.

Có người nhìn nhận rằng mối quan hệ giữa các nhân vật Watanabe, Naoko và Midori là những mối tình đáng yêu; nó thơ trẻ, thuần khiết và không vương tình dục! Lại có người quả quyết rằng trong Rừng Nauy này hẳn có mặt tình dục, nhưng đó là thứ tình dục không tầm thường! Ngẫm kỹ thực chất mối quan hệ tình cảm của các nhân vật, hoàn cảnh nảy sinh và kết thúc cái mối quan hệ của họ cùng hành động bản năng của mỗi nhân vật trong suốt các tiến trình diễn biến quan hệ... ta có thể nhận thấy tình cảm giữa họ chưa bao giờ thực sự đi vào thực chất một cách nghiêm túc. Đó chỉ mới là những mối tình cảm xúc, chưa đi tới bền vững.

Đạo diễn bày tỏ rằng anh muốn miêu thuật các cảnh nóng bằng chuỗi hình ảnh gây cảm xúc chứ không chạy theo khoái lạc nhục dục. Vậy nhưng trên thực tế, với những gì đã được bộ phim trình diễn, có thể dễ dàng nhận  diện chất giọng nhục dục khá đậm nét của nó. Yếu tố gợi dục được bày biện trên đủ các phương tiện thể hiện: từ hình ảnh, âm thanh đến lời thoại, và đến cả tâm tưởng của nhân vật. Nói cách khác, nghệ thuật miêu thuật tình dục trong bộ phim này đã nổi trội hơn so với nghệ thuật miêu thuật tình yêu lứa đôi thông thường.

Ở khá nhiều trường đoạn, ý thức tình dục không chỉ ẩn hiện rụt rè mà lấn át táo tợn, thường trực ở tất cả các yếu tố biểu hiện. Một số lời thoại thốt ra từ nữ nhân vật đã gây ngượng ngùng cho không ít người xem vì nó được thốt ra một cách thẳng thừng và trực tiếp. Điều đó tuyệt nhiên không chỉ có tác dụng gợi cảm, mà rõ ràng còn gợi dục!

Thật ra, kết quả này không mấy gây bất ngờ. Bởi tác phẩm điện ảnh đã được chọn để nảy mầm ngay trên mảnh đất đậm đặc yếu tố tình dục của tiểu thuyết cùng tên.

Lại có người cảm nhận bộ phim "đầy ắp nhân văn"(?!) Nhưng, như ai đã từng xem kỹ thì đều thấy rõ đó là một câu chuyện đơn giản được kể theo motip tự sự trực tiếp, chỉ quẩn quanh trong mối quan hệ tình cảm và quan hệ xác thịt giữa ba nhân vật. Họ đến với nhau và rời xa nhau trong điều kiện tuyệt đối tự do, tuyệt nhiên không có thế lực hoặc hoàn cảnh bất thuận nào cản trở họ.

Nói cách khác, không hề nảy sinh xung đột nào mang tính cá nhân hoặc xã hội đòi hỏi các nhân vật phải phấn đấu vượt qua (trừ những xung đột do tự họ chuốc lấy). Do đó, không thấy hình thành trong phim cuộc đấu tranh nào giữa lẽ phải với điều trái, giữa thiện với ác, giữa tốt với xấu - nhân vật chỉ đơn giản trải qua cuộc sống phóng túng hời hợt theo sở thích riêng của bản thân. Vậy thì khó thể có cơ sở nào để hình thành ở đây những hình tượng mang ý nghĩa nhân văn!

Quan hệ nam nữ vốn là đề tài bất tận của văn học nghệ thuật. Miêu tả tình yêu và tình dục trong tình yêu cũng là chuyện thường gặp đó đây. Tuy nhiên, dựa vào đề tài quen thuộc này, sử dụng ưu thế kỹ thuật cùng các thủ pháp nghệ thuật sắc sảo nhằm làm nổi bật ấn tượng tình dục một chiều sẽ hiếm có triển vọng mang lại mỹ cảm và ích lợi cho người xem, nhất là lớp người xem xuất thân từ nền văn hóa truyền thống Á Đông - nơi vốn được nuôi dưỡng bởi vẻ đẹp của sự tế nhị, kín đáo, bặt thiệp bẩm sinh.

Mặt khác, xung động và áp lực tâm lý nảy sinh trong trường hợp thưởng thức cá thể với thưởng thức đám đông có sự khác biệt cơ bản. Tác phẩm điện ảnh là sản phẩm dành cho đám đông, và như vậy, đám đông, trong trình huống phải cùng nhau chứng kiến những cảnh nóng một cách trần trụi; rất dễ bị rơi vào bẽ bàng, phản cảm...

Do đó, rất nên cẩn trọng khi trưng bày những tác phẩm như vậy trước công chúng đông đảo!

Trần Luân Kim

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.