Liên ngành vào cuộc
Than tại mỏ than Bố Hạ, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang là than non, chất lượng không tốt như than ở Quảng Ninh. Tuy nhiên, loại than này lại đáp ứng được nhu cầu của các làng nghề nung vôi, làm gạch trong khu vực. Cách đây chừng 1 năm, khi việc khai thác than của Công ty cổ phần Khoáng sản Bắc Giang tạm dừng do hết giấy phép, nguồn cung ứng than ít đi, khiến người dân gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguyên liệu.
Ở thời điểm hiện nay, tại khu mỏ này chỉ có Chi nhánh Công ty Tập đoàn Khoáng sản Tam Cường (gọi tắt là Chi nhánh Tam Cường) là đơn vị được cấp phép khai thác than. Tuy nhiên, gần 2 tháng nay, doanh nghiệp này phải “án binh bất động”, khiến nguồn nhiên liệu cung ứng cho bà con các làng nghề gặp khó khăn, giá than bị đẩy lên cao.
Hỏi về lý do tại sao dừng khai thác than, ông Nghiêm Đắc Vương, Giám đốc Chi nhánh Tam Cường cho chúng tôi biết, năm 2008, doanh nghiệp được UBND tỉnh Bắc Giang giao quyết định khai thác than tại mỏ than Bố Hạ (khu Nam), thuộc địa bàn xã Đông Sơn, huyện Yên Thế với diện tích là 27,2ha. Ngay sau khi nhận quyết định, doanh nghiệp đầu tư máy móc, trang thiết bị, làm khoảng 3km đường... Tuy nhiên đến nay, việc giải phóng mặt bằng vẫn chưa hoàn tất, ảnh hưởng rất lớn đến doanh nghiệp. Không chỉ vậy, tại diện tích đất của một số hộ nằm trong 3/27 hộ chưa giải phóng mặt bằng lại thường xuyên diễn ra hoạt động khai thác than trái phép.
Chính quyền xã Đông Sơn, ngành chức năng huyện Yên Thế nhiều lần vào kiểm tra, lập biên bản xử lý nhưng đến nay hoạt động này vẫn còn. Không có một công trường khai thác, cộng với sự ngang nhiên khai thác than trái phép tại khu vực mà UBND tỉnh đã giao cho, nên Chi nhánh Tam Cường tạm thời phải “nghỉ ngơi”. Hiện nay, doanh nghiệp này gửi đơn đến các ngành chức năng đề nghị giải quyết dứt điểm nạn than thổ phỉ và phối hợp với chính quyền địa phương tích cực triển khai công tác giải phóng mặt bằng.
Ngày 31/5, trao đổi với ông Đỗ Ngọc Thắng, Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường, UBND huyện Yên Thế, chúng tôi được cho biết, trước tình trạng khai thác than trái phép gây bất bình trong nhân dân, gây khó khăn cho hoạt động của doanh nghiệp, mới đây Chủ tịch UBND huyện có quyết định thành lập tổ công tác liên ngành để kiểm tra, rà soát, xử lý các vi phạm trong khai thác than, lập lại trật tự trên địa bàn. Tiếp đến, sẽ tiến hành giải phóng mặt bằng, bàn giao cho Chi nhánh Tam Cường. Ông Thắng cũng đánh giá rằng, nếu vẫn để hoạt động than thổ phỉ tồn tại, việc giải phóng mặt bằng sẽ khó thực hiện.
Giải quyết dứt điểm, tránh để “nhờn” luật
Đề cập đến vấn đề giải phóng mặt bằng, ông Vương cho biết, ngoài giấy phép khai thác than trên diện tích 27ha, ngày 31/8/2011 và ngày 11/5/2011, UBND tỉnh Bắc Giang còn cấp điều chỉnh giấy phép khai thác mỏ than Bố Hạ (phương pháp hầm lò kết hợp lộ thiên) và quyết định phê duyệt dự án cải tạo phục hồi môi trường và thêm 5,4ha để xây dựng công trình phụ trợ cho Chi nhánh Tam Cường.
Ban Giải phóng mặt bằng tổ chức đền bù đợt I cho 11 hộ, đợt II 16 hộ. Thế nhưng, hiện vẫn còn 3 hộ chưa nhận giải phóng đền bù. Đó là các hộ: Ông Vũ Ngọc Thiết và con trai Vũ Văn Đông; ông Nguyễn Đức Hạnh; ông Phạm Văn Thương. Lý do của sự tồn đọng này là do, các hộ đòi hỏi giá đền bù vô lý, với lý do là trên đất của họ có than.
Đã có lúc, sau khi được chính quyền vận động, các hộ trên đồng ý với thỏa thuận đền bù của doanh nghiệp. Thế nhưng, đến giờ chót, một số hộ lại không đồng ý và đưa ra mức đền bù cao gấp 4-5 lần. Doanh nghiệp không thể đáp ứng đòi hỏi vô lý này được. Một số chủ hộ có đất bị thu hồi còn gửi đơn “tố” ngược cán bộ chức năng thực thi nhiệm vụ.
Trường hợp ông Đỗ Ngọc Thắng, Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường, UBND huyện Yên Thế là điển hình. Ông Thắng cho biết, chỉ vì ông ký giấy mời đại diện các hộ chưa giải phóng mặt bằng lên thỏa thuận mức đền bù với doanh nghiệp mà ông Đông đã làm đơn tố cáo ông?!
UBND xã Đông Sơn rất nỗ lực trong việc giải quyết nạn khai thác than trái phép và nhiều lần đề nghị các cơ quan chức năng phối hợp nhưng tình trạng chưa được cải thiện. UBND xã Đông Sơn cho biết, ngày 7/5, anh Vũ Văn Đông tự cho máy xúc và 2 ôtô vào mở đường khai thác than thổ phỉ... Ngày 9/5, UBND xã Đông Sơn cử tổ công tác vào khu đất ông Đông kiểm tra thì thấy 1 máy xúc, 3 ôtô tải đang hoạt động. Hộ này đưa ra lý do, đang làm đường để khai thác rừng trồng?!
Lúc 22h40 ngày 13/5, nhận được tin báo của nhân dân, UBND xã Đông Sơn cử tổ công tác kiểm tra, phát hiện ông Đông và một số đối tượng khai thác than trái phép. Tổ công tác lập biên bản, các hộ ký và cam kết không tái phạm. Nhưng lúc 1h45 ngày 14/5, các hộ trên lại cố tình vi phạm...
Chúng tôi được biết, năm 2003, ông Đông bị xử lý hình sự liên quan đến việc tổ chức khai thác than trái phép. Sau chấp hành xong án phạt tù, trở về địa phương ông này tiếp tục có hành vi khai thác than thổ phỉ. Điều này cho thấy, sự coi thường pháp luật. Để chấn chỉnh hoạt động khai thác than tại khu vực mỏ than Bố Hạ nói chung, khu vực trên địa bàn xã Đông Sơn nói riêng, đề nghị ngành chức năng huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang làm rõ hành vi vi phạm và xử lý thật nghiêm
