Nước Mỹ chuẩn bị cho cuộc chuyển giao quyền lực

Ngày 6/1 vừa qua, Quốc hội Mỹ đã chính thức phê chuẩn kết quả bầu cử Tổng thống. Nội các mới đã được hình thành hoàn chỉnh và ông Donald Trump sẽ chính thức tuyên thệ nhậm chức vào ngày 20/1. Tuy chưa chính thức nhậm chức, ông Trump cũng đã làm “dậy sóng” khắp nơi trên thế giới, nhất là châu Âu - nơi từng không hòa hợp với ông trong nhiệm kỳ thứ nhất.

Nỗi ám ảnh ngày 6/1

Ngày 6/1 năm nay cũng là tròn 4 năm sự cố bạo loạn tại Điện Capitol khi Quốc hội Mỹ bỏ phiếu phê chuẩn kết quả ông Biden thắng cử năm 2021. Bà Phó Tổng thống Kamala Harris - người vừa thất bại dưới tay ông Trump tháng 11/2024 vừa qua, chủ trì hội nghị.

Nước Mỹ chuẩn bị cho cuộc chuyển giao quyền lực -0
Tổng thống đắc cử Donald Trump.

Khi bà Harris tuyên bố kết quả cuối cùng xác nhận ông Trump thắng cử, cả hội trường vang lên tiếng vỗ tay, reo hò của các thành viên đảng Cộng hòa. Như dự kiến, đảng Dân chủ không phản đối kết quả theo bất kỳ cách nào, vì thông lệ lâu đời quy định rằng việc chứng nhận chỉ là thủ tục hình thức trong quá trình chuyển giao quyền lực một cách hòa bình. Tuy nhiên, các thủ tục diễn ra trong bối cảnh các biện pháp an ninh chưa từng có từ Điện Capitol và cảnh sát Washington DC, lo ngại sự kiện hỗn loạn ngày 6/1/2021 sẽ lặp lại, khi những người ủng hộ ông Trump cố gắng ngăn chặn việc chứng nhận chiến thắng của ông Joe Biden trong bối cảnh có cáo buộc sai sự thật rằng “chiến thắng đã bị đánh cắp”.

Trong một bài xã luận được tờ Washington Post đăng trước đó một ngày, ông Biden đã kêu gọi người Mỹ hãy nhớ lại những bài học đau đớn sau vụ tấn công ngày 6/1 vào Điện Capitol. Hơn 1.500 người đã bị buộc tội liên quan đến vụ tấn công ngày 6/1/2021, khiến 9 người tử vong, bao gồm cả cảnh sát. Khoảng 1.000 người tham gia đã bị kết án.

Tổng thống đắc cử Donald Trump đã hứa sẽ ân xá cho một số kẻ tấn công ngày 6/1 bắt đầu từ “giờ đầu tiên” ông lên nhậm chức ngày 20/1 tới, nhưng đã có nhiều lời cảnh báo rằng quyết định như vậy có thể gây nguy hiểm cho sự an toàn của tất cả các nhân viên thực thi pháp luật của Mỹ. Bản thân ông Trump cũng đã bị cáo buộc “kích động bạo lực” sau khi phát biểu của ông được cho là tạo động lực cho nhóm người tấn công Điện Capitol.

Đồng minh bất an

Chưa đến ngày nhậm chức mà ông Trump cũng đã đưa ra nhiều vấn đề khiến cho các đồng minh “ăn không ngon, ngủ không yên”. Đầu tiên là câu chuyện áp sắc thuế gây tranh cãi. Cụ thể, cuối tháng 11/2024, ông Trump nói rằng ông sẽ ký một sắc lệnh hành pháp áp đặt mức thuế 25% đối với tất cả các sản phẩm nhập khẩu vào Mỹ từ Mexico, Canada và các mức thuế bổ sung đối với Trung Quốc, khi ông trở thành Tổng thống Mỹ.

“Vào ngày 20/1, như một trong nhiều sắc lệnh hành pháp đầu tiên của tôi, tôi sẽ ký tất cả các tài liệu cần thiết để áp mức thuế 25% đối với Mexico và Canada với tất cả các sản phẩm nhập khẩu vào Mỹ”, ông Trump cho biết trong một bài đăng trên diễn đàn Truth Social. Ông cho biết, các mức thuế sẽ vẫn được áp dụng cho đến khi hai nước này siết chặt ma túy, đặc biệt là fentanyl và những người vượt biên trái phép.

Việc áp sắc thuế này đã đẩy Thủ tướng Canada Justin Trudeau vào tình thế vô cùng khó khăn, bởi cách xử lý vấn đề do ông Trump đặt ra đã tạo nên áp lực chính trị to lớn từ phía đối lập và cả nội bộ đảng Liberal khiến ông Trudeau phải tuyên bố từ chức. Trong khi đó, Mexico có cách xử trí khéo léo hơn, tuyên bố “không có chiến tranh sắc thuế” đối với chính quyền mới của ông Trump và cũng không có chuyện Mexico phải chịu áp lực nào từ phía Mỹ với chuyện áp thuế.

Câu chuyện ồn ào tiếp theo đó là những tuyên bố “gây sốc” của ông Trump về vấn đề “thôn tính” đối với một số quốc gia. Vào dịp Giáng sinh năm 2024, ông Trump đã viết trên diễn đàn Social Truth một câu bông đùa với Thủ tướng Canada Trudeau về việc “Canada nên là bang thứ 51 của Mỹ”, đồng thời đưa ra ý định “muốn mua lại Greenland”.

Ông viết trên diễn đàn rằng “người dân Greenland, nơi mà Mỹ cần vì mục đích an ninh quốc gia, họ muốn Mỹ có mặt ở đó và chúng tôi sẽ làm như vậy”. Tiếp theo, ông lại khiến chính quyền và người dân Panama dậy sóng phản đối khi tuyên bố sẽ “lấy lại” quyền kiểm soát vùng kênh đào Panama” về cho nước Mỹ khi ông lên làm tổng thống.

Khoảng 2 tuần sau khi đưa ra các tuyên bố nêu trên, đặc biệt là sau khi Thủ tướng Canada Trudeau tuyên bố từ chức, ông Trump đã nhắc lại câu chuyện “bang thứ 51” đối với Canada và lần này khẳng định là “nói nghiêm túc”, không từ bỏ tham vọng “thôn tính Canada”. Điều này đặt chính trường Canada vào tình trạng cảnh giác cao độ, các đảng phái đang “canh chừng” nhau để xem ai nghe theo ông Trump, ai không.

Ngày 8/1, Chính phủ Đan Mạch đã tổ chức cuộc họp khẩn cấp để bàn về vấn đề “thôn tính Greenland” (vì Greenland là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch). Cả châu Âu cũng lên tiếng phản đối ý định của ông Trump đối với Greenland, chẳng hạn như Đức, Pháp,... đã cảnh báo tuyên bố của ông Trump là bất khả thi, vì không phù hợp luật pháp quốc tế về lãnh thổ quốc gia các nước. Ngoài ra, ông Trump còn gây “bực mình” cho Tổng thống  láng giềng Mexico Claudia Sheinbaum với tuyên bố đòi đặt lại tên Vịnh Mexico là Vịnh America.

Giới phân tích bình luận rằng, các tuyên bố về lãnh thổ của ông Trump rất khó khả thi, nhưng việc ông đưa ra tuyên bố mang hàm ý khác, có thể đó là ông muốn tạo “thế” cho mình trong các cuộc thương lượng, mặc cả sắp tới chăng?

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.