Nước cờ cao tay của ông Benny Gantz

Lãnh đạo hai đảng lớn nhất Israel bước vào giai đoạn đàm phán căng thẳng nhất để thành lập “chính phủ khẩn cấp quốc gia” với đại liên minh giữa hai đối thủ chính trị Netanyahu-Gantz. Trong đó, ông Gantz đang nắm trong tay lá bài cực kỳ lợi hại chưa có chính khách nào trong lịch sử Israel từng sử dụng.

Triển vọng về việc thành lập chính phủ mới tại Israel chỉ bắt đầu xuất hiện sau quyết định quay ngoắt 180 độ của ông Benny Gantz - đối thủ chính trị quan trọng nhất của đương kim Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Trong một tuyên bố hôm 26-3, ông Gantz nói rằng mình “chấp nhận phục vụ trong chính phủ” của ông Netanyahu. Có nghĩa là, ông Gantz và ông Netanyahu sẽ hình thành một liên minh cầm quyền theo ý tưởng do ông Netanyahu đưa ra trước đó. Đây được xem là cú thay đổi bất ngờ của ông Gantz, bởi từ trước cho đến khi đưa ra quyết định này, ông đều tuyên bố một cách cứng rắn rằng, ông “thề” không phục vụ trong chính phủ của ông Netanyahu.

Khi được các đảng phái tín nhiệm bỏ phiếu đề nghị thành lập chính phủ, ông Gantz còn lên tiếng chỉ trích ông Netanyahu là “lợi dụng dịch bệnh COVID-19 cho mục đích chính trị cá nhân”. Ngay sau đó, ông Gantz tự ứng cử chức Chủ tịch Quốc hội thay thế ông Yuli Edelstein, một đồng minh hữu khuynh của Thủ tướng Netanyahu và đắc cử nhờ sự ủng hộ quan trọng của các nghị sĩ trong liên minh hữu khuynh của ông Netanyahu.

Sự kiện ông Gantz quyết định liên minh với ông Netanyahu và được bầu làm Chủ tịch Quốc hội khiến thành phần thiên tả trong liên minh Blue and White (gồm 4 đảng phái) do ông Gantz lãnh đạo đã “dấy loạn” để phản đối, dẫn đến việc liên minh này tan rã. Hai đảng nhỏ Yesh Atid và Telem tách ra thành lập liên minh mới lấy tên cũ là Blue and White.

Hai đảng Israel Resilience (của ông Gantz) và Derekh Eretz giữ lại tên riêng của mình. Việc tách đảng này khiến ông Gantz không còn quyền kiểm soát 47 ghế đại biểu nữa mà chỉ còn nắm 15 ghế. Như vậy, ngoài ông Netanyahu không còn ai đủ khả năng thành lập chính phủ nữa.

Đối với ông Netanyahu, không phải chỉ cần tiếp tục được nắm lấy quyền lực trong tay để trở thành người giữ ghế Thủ tướng Israel lâu nhất lịch sử. Ông Netanyahu còn cần chiếc ghế thủ tướng để duy trì cơ hội sửa đổi luật pháp nhằm thoát khỏi các phiên tòa xét xử 3 vụ án tham nhũng đang chờ đợi ông (đã được hoãn do đại dịch COVID-19).

Các đảng phái hữu khuynh ủng hộ ông Netanyahu chúc mừng ông, cho rằng ông đã giành một thắng lợi chính trị ngoạn mục trước ông Gantz. Ông Netanyahu được cho là đã liên tục sử dụng chiến thuật tấn công dồn dập, hằng đêm lên truyền hình kêu gọi ông Gantz tham gia liên minh chính phủ tình trạng khẩn cấp chống dịch COVID-19 nhằm làm nhụt chí đối thủ.

Ông Benny Gantz và Thủ tướng Benjamin Netanyahu.
Ông Benny Gantz và Thủ tướng Benjamin Netanyahu.

Rốt cuộc, điều ông Netanyahu mong muốn đã đến. Và ông Gantz được cho là đã làm một cú “tự sát chính trị” khi chấp nhận liên minh với ông Netanyahu. Nhưng, trước khi chấp nhận điều này, ông Gantz đã làm một cuộc chinh phục ghế Chủ tịch Quốc hội một cách khéo léo.

Một số nhà phân tích cho rằng tương lai của ông Gantz trong chính phủ mới chưa rõ ràng nhưng cũng có ý kiến cho rằng ông Gantz hoàn toàn làm chủ được tình hình. Để lôi kéo được ông Gantz tham gia liên minh, ông Netanyahu đã hứa thành lập một chính phủ hoạt động trong 3 năm, trong đó mỗi người sẽ thay phiên nhau làm thủ tướng trong 18 tháng.

Trong giai đoạn trước mắt, chính phủ sẽ hoạt động trong tình trạng khẩn cấp nhằm đưa đất nước thoát khỏi đại dịch và ông Netanyahu sẽ là người lãnh đạo chính phủ này. Như vậy, với việc chấp nhận tham gia liên minh với ông Netanyahu, ông Gantz vẫn còn cơ hội lãnh đạo đất nước mà không cần phải nhọc công thuyết phục các đảng phái nhỏ trong những cuộc đàm phán kéo dài với nhiều vấn đề phức tạp.

Tờ Asia Times Online ngày 1-4 bình luận rằng việc ông Gantz ngồi vào ghế Chủ tịch Quốc hội trước khi bước vào đàm phán liên minh với ông Netanyahu là động thái chưa từng có tiền lệ. Tờ báo này phân tích: ghế Chủ tịch Quốc hội là “lá bùa” bảo đảm của ông Gantz, cho phép ông gây khó khăn cho ông Netanyahu trong mọi tình huống. Chủ tịch Quốc hội có quyền triệu tập phiên họp bỏ phiếu toàn thể hoặc từ chối triệu tập phiên họp và đình chỉ việc thông qua luật.

Trong trường hợp ông Netanyahu không giữ đúng “giao kèo”, thỏa thuận liên minh tan vỡ thì chiếc ghế Chủ tịch Quốc hội của ông Gantz vẫn còn đó; ông Netanyahu muốn lật ông thì cần phải có đủ 90 phiếu đại biểu - điều vô cùng khó thực hiện. Ông Netanyahu cũng không thể tự mình thành lập chính phủ như ý muốn mà không có sự ủng hộ của ông Gantz.

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng thỏa thuận liên minh giữa hai ông Gantz và Netanyahu có thể sẽ không bền lâu do những vấn đề trở ngại rất lớn, trong đó quan trọng nhất là hai ông hiện vẫn chưa thể nhất trí với nhau về kế hoạch hòa bình Trung Đông do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất.

Ông Gantz vẫn muốn đàm phán với người Palestine để tìm giải pháp cho xung đột, trong khi ông Netanyahu chủ trương không đàm phán. Về vấn đề này, với quyền lực Chủ tịch Quốc hội ông Gantz đang nắm trong tay, nhiều khả năng ông Netanyahu phải nhượng bộ để “tùy cơ ứng biến”.

Trong khi đó, nếu tiếp tục nhượng bộ ông Gantz trong một số chính sách thiên tả, ông Netanyahu sẽ đối mặt một loạt sự chống đối từ các đảng phái hữu khuynh ủng hộ ông từ trước đến nay. Cuối tháng 3-2020, 2 đảng Yamina và Otzma Yehudit là những đảng hữu khuynh đầu tiên lên tiếng phản đối liên minh giữa ông Netanyahu và ông Gantz. Hai đảng này tuyên bố đứng về phía đối lập và sẽ chống đến cùng những chính sách do liên minh cầm quyền đưa ra. Lãnh đạo đảng Yamina thậm chí còn tuyên bố nếu ông Netanyahu nhượng bộ ông Gantz quá nhiều chính sách, đảng này sẽ tiến hành “lật đổ” ông.

Giới phân tích cho rằng, nội bộ cánh hữu càng chia rẽ càng có lợi cho ông Gantz và đây là điều ông đang trông đợi nhất vì nó bảo đảm với ông rằng ông Netanyahu sẽ rất khó nuốt lời hứa để ông làm Thủ tướng Israel.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.