Phan Thúy Mai, 56 tuổi, trú tại phường Đa Kao, quận 1(TP Hồ Chí Minh) từng là Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Du lịch An Phát (viết tắt là Công ty An Phát). Lạm dụng chức vụ của mình, trong quá trình điều hành công ty, Mai đã dùng nhiều thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt số tiền hơn 30 tỷ đồng. Ngày 8-11, TAND TP Hà Nội đã mở phiên toà hình sự sơ thẩm xét xử vụ án này.
Theo cáo trạng của Viện KSND TP Hà Nội, Dự án Đồi 79 Mùa Xuân thuộc địa bàn xã Thanh Lâm và xã Đại Thịnh (huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc), sau này huyện Mê Linh thuộc Hà Nội. Trước đó, vào năm 2003, UBND tỉnh Vĩnh Phúc chấp thuận chủ trương cho phép doanh nghiệp đầu tư Dự án Đồi 79 Mùa Xuân. Thời điểm đó, Mai với tư cách là người đứng đầu Công ty TNHH Sản xuất thương mại dịch vụ Toàn Thắng (trụ sở ở TP Hồ Chí Minh) đã xin phê duyệt dự án này với tổng diện tích hơn 90ha.
Quá trình thực hiện các thủ tục, UBND tỉnh Vĩnh Phúc nhận thấy, việc cấp phép đầu tư cho một doanh nghiệp ở TP Hồ Chí Minh sẽ không thuận tiện và có thể gây khó khăn trong quản lý đối với các cơ quan nhà nước khi dự án vận hành. Vì thế, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã yêu cầu chủ đầu tư phải thành lập pháp nhân tại địa phương này.
 |
| Bị cáo Phan Thúy Mai tại phiên xử. |
Tháng 4-2004, Công ty An Phát được thành lập với số vốn điều lệ 30 tỷ đồng, gồm 4 cổ đông sáng lập, trong đó Mai chiếm 60% vốn điều lệ nên được giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc và là người đại diện theo pháp luật của công ty này. Hơn một tháng kể từ ngày thành lập, Công ty An Phát được UBND tỉnh Vĩnh Phúc ra quyết định thay thế chủ đầu tư khởi xướng là Công ty TNHH Sản xuất thương mại dịch vụ Toàn Thắng.
Khi triển khai thực hiện Dự án Đồi 79 Mùa Xuân, năm 2007, Công ty An Phát được UBND tỉnh Vĩnh Phúc ra quyết định giao đất với tổng diện tích hơn 97ha, trong đó có hơn 16ha dùng để xây biệt thự, nhà vườn.
Từ tháng 2 đến tháng 7-2008, UBND tỉnh Vĩnh Phúc cấp cho Công ty An Phát 194 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), tương ứng với tổng diện tích hơn 97ha trên. Và trong số gần hai trăm sổ đỏ ấy, có 2 nền đất biệt thự ký hiệu AM706835 (thửa đất BT10-08), diện tích hơn 5.000m2 và nền đất ký hiệu AM706837 (thửa đất BT10-10), với diện tích hơn 1.500m2, thuộc địa bàn xã Thanh Lâm.
Ngày 10-7-2008, Mai chiếm đoạt 2 nền đất biệt thự này làm tài sản riêng bằng cách không thông qua các cổ đông cũng như Hội đồng quản trị, mà tự ý dùng tư cách Giám đốc và người đại diện theo pháp luật của Công ty An Phát tạo dựng chứng từ khống, đồng thời tự ý ký 2 hợp đồng chuyển nhượng hàng nghìn mét vuông đất từ Công ty An Phát sang chính cá nhân Mai với số tiền hơn 9,8 tỷ đồng. Kết quả định giá tài sản cho thấy, 2 nền đất biệt thự mà Mai chiếm đoạt của các cổ đông có giá trị hơn 30,5 tỷ đồng. Năm 2010, khi các cổ đông phát hiện ra hành vi sai phạm này thì Mai mới chịu hoàn trả vào công ty số tiền 9,8 tỷ đồng.
Quá trình điều tra, cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội còn làm rõ một vi phạm khác liên quan đến 2 nền đất biệt thự ký hiệu BT10-08 và BT10-10. Cụ thể là 2 nền đất biệt thự này đều thuộc địa bàn xã Thanh Lâm, nhưng quá trình chuyển nhượng trái phép, Mai đã mang hợp đồng đến UBND xã Đại Thịnh (huyện Mê Linh) xác nhận và đã được chính quyền địa phương này chứng thực.
Chính vì điều này mà hàng loạt cán bộ địa chính từ cấp xã đến cấp tỉnh liên quan đến hành vi phạm tội của Mai đều bị kỷ luật. Đáng nói nữa là ngay sau khi hợp thức hóa chủ quyền cá nhân đối với 2 nền đất biệt thự của Công ty An Phát, Mai liên tục mang thế chấp để vay số tiền hàng chục tỷ đồng từ ngân hàng nhằm phục vụ mục đích cá nhân.
Liên quan đến việc góp vốn thành lập Công ty An Phát, tháng 10-2004, 3 cổ đông đồng sở hữu doanh nghiệp này lần lượt góp đủ số vốn như cam kết là 12 tỷ đồng. Mai là cổ đông thứ 4, dù trên giấy tờ góp vốn thể hiện chiếm 60% vốn điều lệ nên được giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Công ty An Phát, nhưng việc góp vốn đó chỉ thể hiện trên giấy.
Còn thực tế thì Mai vẫn chưa góp một đồng nào vào dự án này. Khi các cổ đông lên tiếng về việc này, Mai đã bán ra bên ngoài 21% cổ phần trong số cổ phần cam kết góp vốn vào doanh nghiệp và thu được số tiền hơn 19 tỷ đồng. Nhận thấy Mai không đàng hoàng trong việc góp vốn để triển khai Dự án Đồi 79 Mùa Xuân nên sau đó cả 3 cổ đông sáng lập ra Công ty An Phát lần lượt rút vốn.
Ngày 21-1-2005, Mai ký hàng loạt phiếu chi với nội dung trả tiền góp vốn cho các cổ đông sáng lập với số tiền hơn 15,7 tỷ đồng. Ngoài ra, Mai cũng tự ký phiếu chi hơn 4,6 tỷ đồng cho bản thân cũng với lý do rút vốn và ký thêm một phiếu chi 650 triệu đồng để trả cho một trong những người mua cổ phần "ảo" của mình. Mở rộng điều tra, cơ quan điều tra còn làm rõ hành vi phạm tội của Mai liên quan đến việc góp vốn.
Theo đó, trong quá trình triển khai Dự án Đồi 79 Mùa Xuân vào cuối năm 2004, do chưa góp được đồng vốn nào vào doanh nghiệp và lại bị các cổ đông sáng lập rút vốn nên Mai nghĩ ra chiêu thức mới bằng cách kêu gọi doanh nghiệp khác liên kết đầu tư dự án.Không hiểu hết nội tình của Công ty An Phát nên đã có 2 doanh nghiệp mắc bẫy.
Quá trình điều tra vụ án này, cơ quan Cảnh sát điều tra còn phát hiện hàng loạt hành vi vi phạm pháp luật của Mai, trong đó có việc chiếm dụng hơn 20 tỷ đồng của doanh nghiệp và hành vi dùng hàng chục sổ đỏ của pháp nhân thế chấp vay tiền ngân hàng để phục vụ mục đích cá nhân, dẫn đến hậu quả bị ngân hàng phát mãi thu hồi nợ.
Ngoài việc bị truy tố về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản trong vụ án này, Mai còn đang bị điều tra về hành vi phạm tội ở một vụ án khác liên quan đến hành vi vi phạm của nhiều cán bộ ngân hàng. Do hai vụ án riêng biệt và còn liên quan đến thời hiện điều tra nên cơ quan điều tra đã ra quyết định tách rút tài liệu liên quan đến vụ án chiếm dụng hơn 20 tỷ đồng của doanh nghiệp và dùng hàng chục sổ đỏ của pháp nhân thế chấp vay tiền ngân hàng để điều tra làm rõ và xử lý sau.
Kết thúc phiên xử, HĐXX đã tuyên phạt bị cáo Mai 16 năm tù về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 140 BLHS). Ngoài hình phạt tù, HĐXX còn buộc bị cáo Mai và một ngân hàng liên quan phải bồi thường cho Công ty An Phát 2 nền biệt thự đã chiếm đoạt. HĐXX buộc Công ty An Phát phải hoàn trả cho bị cáo Mai số tiền 9,8 tỷ đồng.
